Reservasjonar, eit utbod
 |
 |
 |
 |
 |
Tenk "tja" til dette
 |
Well is a deep subject. - Amerikansk ordspråk"Tja er eit djupt emne," står det. Buddha syner fleire sider ved "tja-tenking" mot å bli svindla av toskete dogmatisme og bastant demagogi. [Kalama Sutta, norsk kortversjon, Kalama Sutta på engelsk].
|
GENERELL ÅTVARING: Informasjon på nettstaden er ikkje meint å erstatte modne, staute medisinske råd, eller adekvat behandling. Dei som treng medisinsk diagnose, hjelp og tilsyn får vende seg til fagfolk på felta det gjeld. Ein skulle gå til lege om ein har mindre plager også, fordi dei kan vere symptom på underliggjande forhold. Folk over 65-70 får ikkje følgje generelle råd eller vink herifrå utan medisinsk godkjenning eller tilsyn. |
Reservasjonsutbod
Vil du setje fram noko med mange reservasjonar, så putt nokre av reservasjonane i eigne setningar. - Sir Bertrand Russell i "How I Write".Slik gjer vi det:
Det gjeld å vere gardert. Øvst på dei fleste sidene står "Reservasjonar/Reservations:". Dei gjeld for heile nettstaden, kort sagt er det skipa til eit sett reservasjonar eller atterhald som blir å knyte til eikvar soge, setning og illustrasjon i den grad det er tilrådeleg og først og fremst til gagn for (1) Gullvekta, (2) dernest deg og andre, vonleg. Ideelt gir det vinn-vinn-formuleringar og -skikkar. Reservasjonsutbodet her er eit utdrag:
Vel, kanskje — På ein god måte — I den grad det samsvarer med fakta — Det er mogeleg — Det kan sjå slik ut — Kanskje under gitte vilkår — Kulinarisk — Med ein viss grad av sannsyn — Til sjuande og sist — Så vidt eg kan sjå — Kanskje til sjuande og sist — På sett og vis — Kanskje under høvelege forhold — Underleg nok — Kanskje ikkje— Men slik er det neppe — Det kjem dels an på definisjonane — Figurativt vurdert — Iallfall — På eitt eller anna vis — Statistisk verifisert seinare, får vi håpe — Om alt går vel — Det berre ser sånn ut — Det kjem an på bevis — Dette er førebels formulert — Dette let seg vel endre på ein god måte så det blir meir tilfredsstillande — Ein får sjå i kva grad det stemmer — I den grad det let seg gjere av liberale (osb.) — Gjettar eg — Gi og ta — Det kjem vel an på korleis ein forstår, kodar, tydar og tolkar — Kan dét vere sant? — Vakkert vurdert — Kunst er ikkje alltid snerpete, osv.
Bruk av føresette reservasjonar gir opptil heilt haldbare framsetjingar
Døme 1: Står det einkvan stad her at månen er ein grøn ost, kjem tilheng-frasane (eit utval vellykka reservasjonar) til og hjelper langt på veg: "Det er mogeleg at månen er ein grøn ost på ein god måte, i den grad det let seg gjere. Det kjem vel an på - og kanskje aldri . . ." Eller: "Kanskje månen er (som) ein grøn ost, figurativt vurdert, og kanskje ikkje." Eller "Ein får sjå i kva grad det stemmer at månen er ein grøn ost." Dét skulle vel vere heilt rett forståing og utlegging av "Månen er ein grøn ost" -Slik er det. Det går altså flott å vere ganske einig med alt som står på Gullvekta. Kunsten er å mobilisere flotte, høvelege reservasjonar der det er behov for det.
Døme 2:
"Gjer arbeidet ditt, så skal eg kjenne deg (Do your work, and I shall know you), skriv den amerikanske filosofen Ralph Waldo Emerson (1803-82) i essayet "Self-Reliance".
"I kva grad er det slik?" Dette kan vise seg å vere ei haldning det gjer godt å kultivere i staden for å bli dupert, tru blindt utan prov og slutte seg til Emersons fråsegn utan vidare.
Det er rom for ulike tolkingar dersom ein ikkje trur han meinte bokstaveleg og direkte det han skreiv her og andre stader. Om filosofen hadde vore meir nøktern og overtenkt, kunne han modulert det til så som: "Gjer arbeidet ditt, så skal eg underleg nok kjenne deg - men slik er det neppe." Då ville han vel kome nærare sanninga og skrive rettare.
La fakta kome først. Emerson gjekk bort for over 125 år sia, og kjenner deg neppe i det heile. Han snakka for å bli verdsett ved arbeid, og gjekk dramatisk for vidt, eller melodramatisk.
Meir rundt føresette reservasjonar
Liknande tilheng som dei ovafor kan ein freiste på vakre ordtak og bastante påstandar også. Det skulle gi skikkelig trening mot indoktrineringar og propaganda.Å halde seg til det som gir velvære og god helse skulle ein prioritere jamt og vidt.
Ein får jamt halde seg innan det som er godteke der ein vender seg.
Uttrykket "Støttande reservasjonar" skal ein forstå i slik samanheng, som gaglege for nettstaden og nettstadeigaren først av alt. Det ideelle er at "støttande, hjelpande reservasjonar" er til gagn for både nettstad-eigaren og deg i møte med ulike ytringar, bilete, soger og vers. Det skulle gi "vinn-vinn", altså gagn for begge sider.
Saka er at ein kan vinne stutte og koselege framsetjingar ved å leggje til gagnlege reservasjonar. Trening i å legge til slike "tja" kan jo vere til gagn for somme: Tykkjer du at ein påstand er for sterk, skal du modifisere den, endre og avgrense den til den høver.
Når det står "to-tre tja kan vere bra", får ein seie det same om "hm". Dei skal syne reservasjonar, og slikt kan ein trene seg i, så ein ikkje tek munnen for full og overdriv støtt og stadig.
Vi har samla ein stor buffet med reservasjonar å velje frå som det kan høve i kvart tilfelle. Eit nett utval derifrå kan gjere deg godt.
Ein kan ende opp med mange ulike framsetjingar ved dette middelet, ved å leggje til ulike reservasjonar. Dr. Eric Berne skriv i ei av bøkene sine: Is means that I have a reasonably firm conviction about something . . . Seems to be or appears to be means that I am waiting for further evidence before making a firm commitment [Hom xvii]." Det Berne gjer, er å ta til innebygde og føresette reservasjonar, slik som det er gjort for heile nettstaden her, i tråd med Bertrand Russel sine overlegg: Der det står noko er slik og slik, kan du leggje til "kan det synest som", "kanskje ikkje", "vel ikkje", og så vidare, som det ser ut til å høve. Den jobben er din.
Eit tips
Samandraga i stykke med slike finessar i, kan ein med fordel sjå over før ein ser inn i stykka, og å sjå gjennom samandraget før ein les teksten, kan høve i dei fleste studium. Det kan spare tid for deg og gi deg meir ut av det som står der, alt ettersom. |
Litteratur
Em: Atkinson, Brooks, red: Selected Writings of Ralph Waldo Emerson. Modern Library. New York, 1950.
Hir: Russell, Sir Bertrand. "How I Write". I The Basic Writings of Bertrand Russell. Redigert av Robert E. Egner og Lester E. Denonn. London: George Allen and Unwin, 1961:63-65. Essayet på Internett: www.solstice.us/russell/write.html
Hom: Berne, Eric: What Do You Say After You Say Hello? The Psychology of Human Destiny. Bantam. New York, 1973.
 |
 |
 |
BRUK. Brukarguiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
© 2008, Tormod Byrn Kinnes. [E-POST]