Norsk del, Gullvekta
Danske eventyr  ❀ Innleiing
Seksjon › 13 Sett Søk Førre Neste

Finn ordbøker

Reservasjonar Innhald  

Gamle røter og mange frukter

Overflata er underhaldning; under ligg mykje forskjellig

Ikkje alle likningar, fablar og eventyr er av same kvalitet. En får gå inn for dei mest givande for dei som blir gagna av gode forteljingar. For somt av det som går føre seg i eventyra kan forvirre ein heil del - inntil ein gjettar-og-fattar det kan vere djupner og anna innhald ein misser om ein tar alt overflatisk, og omvendt. Det har seg slik: somme forteljingar kan den som vil, oppfatte som figurative, og andre forteljingar kanskje berre som skjemt.

Og for gode likningar gjeld også dette jamt: "Samanlikninga haltar."

Det er mogeleg å få gagn og hauste gevinstar frå eventyrlesing om ein gler seg over forteljinga, og med tida klarer å framføre, tyde og formidle innhald forsvarleg; i så fall "les ein mellom linjene", som jamt er å tolke forståing inn i innhaldet. Det kan gå godt eller gale, men helst ikkje det siste.

Danske

Preben Ramløv fortel i boka Danske folkeeventyr at danske eventyr er forteljingar som har blitt fortalde eller dikta av einskilde menneske, som då har utnytta tilfang dei rådde over. Skilnadar mellom forteljarane og livsrøynslene deira kan også endre eventyra, avhengig av kva dei vel å fokusere på, kva dei utelet, og kva dei eventuelt legg til (Ramløv 167-68).

Det som gjer danske eventyr danske, er ganske enkelt at nokon i Danmark har fortalt eller gjenfortalt eventyra eller skrive dei ned på dansk, enten det er "jyden si brotne dialekt, det syngande målet til fynbuaren, eller sjællendaren sin rullande provinsialisme", som Jens Christian Bay skriv i eit føreord. Mange av eventyra finst i nabolanda og vidare også (Grundtvig 1899).

Opphav

Ramløv fortel at mange eventyr har mangfaldige og til dels eldgamle røter. Drakekampar stammar frå Austen: Ein finn for eksempel ei eldgammal skildring av drakekamp i Gilgamesh-kvadet – som bygger på eit sumerisk eventyr. Det er bevart frå minst 2000 fvt. (= før vår tidsrekning, f.Kr.) "Prinsessa på Glasberget", som handlar om å vinne ei som sit "høgt på strå", stammar frå gamle Egypt, frå rundt 1400 fvt. Paret som flyktar frå troll og nyttar trolldomskunstar, finn ein alt i oldtidas greske Argonaut-forteljing, der paret er Jason og Medea (Ramløv 168-70).

Lauritz Bødker fortel likeins at Amor og Psyche av Apuleius frå over 1800 år sidan, har folkelege variantar. Nesten 1300 variantar finst rundt om i landa, til dømes i det norske "Kvitebjørn kong Valemon". Også i Danmark også kan ein finne fleire variantar av ein og same eventyrtype på ulike kantar av landet (Bødker 1967: 365-66, 369).

Ikkje berre eventyra som sjanger, men også forteljetradisjonen har særs lange røter. Platon (427-347) fortel om barneeventyr, og meiner at dei kan vere god underhaldning for barn, om dei berre veljast med omhug. Ein namngitt forteljar blir nemnt av Aristofanes (445-388 fvt.). Plutark (f. ca 40 fvt.) fortel at under festar i Aten blei det fortalt historier, osv (Bødker 1967: 368-69).

Atterspeglingar

Danske eventyr atterspeglar skikkar, tradisjonar og levemåtar i Danmark som var, og i tillegg er det spedd på med brokkar av folketru, overtru, håp og draumar hos folk. I tillegg kjem fri og kanskje segnaktig dikting med samanblanding av tradisjonar. Saxo Grammaticus, som blomstra rundt 1200 AD, lånte av islendingane sine rike skattar av helte- og kongesoger, fortel han i Danmarkshistoria si, men har også med eventyr med drakekampar. William Shakespeare har lånt frå Saxo, især "Hamlet, Danmarks prins."

Dandelion Dreams.
Gris med eigenskapar å sette pris på . . .

Når det gjeld folketrua, har ho mange røter i norrøn tru og overtru der i landet. Inger Boberg (1962) skildrar korleis element frå gamle nordiske overleveringar kjem fram i forteljingar, overtru og skikkar i Danmark. Jørn Piø (1973) brettar ut dansk overtru for oss i Den lille overtro.

Danske eventyr fortel jamt om landskap og dyr som tilhøyrarane har kunne sjå for seg, og freidige fyrar med sterk sjølvtillit – eigenskapar som kua bønder og barn og kanskje andre også kunne trenge å høyre om.

Samlarar og omsettingar

Danske eventyrsamlingar blei samla og redigerte rundt midten av 1800-talet, men somme er eldre, først forma på 1400- og 1500-talet. Dei tidlege eventyra inneheld ofte namn på byar og regionar. Som Lauritz Bødker skriv, "I røynda er det neppe mogeleg å dra eit skarpt skilje mellom eventyr og segner når det gjeld form og innhald", og så forklarar han korfor (Bødker 1967: 364-65)

Diktaren Adam Oehlenschläger strøydde inn omsettingar av Grimm-eventyr mellom kunsteventyra sine, og også H. C. Andersen drog på tyske og andre forteljingar før dei fremste samlarane av folkelege eventyr stod fram.

Hans Christian Andersen og Svend Grundtvig er mellom dei mest kjente attforteljarane av danske eventyr. Dei omforma tilfanget dei gav ut. (Bødker 1967: 375). Evald Tang Kristensen (1843-1929), lærar av vestjysk bondeslekt, skreiv ned som han fekk det fortalt, og dikta ikkje om på det. Han var meir rett på sak.

Hans Christian Andersen

Som eventyrforfattar tilhøyrer H. C. Andersen . . . verdslitteraturen. – Store norske leksikon

Den danske diktaren og forfattaren H. C. Andersen (1805-75) var fødd i Odense, og er særleg er kjend for eventyra sine. Andersen er ein av mange som samla og omarbeidde gamle vandrehistorier. Vandrehistorier handlar om korleis vi kjem gjennom livet "uden at gå fra snøvsen".

I 1835 gav han ut dei første to eventyrsamlingane sine. Det var med eventyra sine at han blei mest kjent og lesen. Nokre av dei er inspirerte av danske folkeeventyr, andre av forfattaren sitt eige liv.

Han skreiv i alt 156 eventyr og meir realistiske "historier". Eventyra hans var til å begynne med omdiktingar av folkeeventyr, men etter kvart fann Andersen sjølv opp motiva til sine eventyra sine.

Eventyra gjorde H. C. Andersen vidkjent i mange land. Eventyra hans blei gitt ut av Hans Brix og Anker Jensen i fem band i 1919, og ei kritisk utgåve ved Erik Dal kom 1963-67.

Svend Grundtvig

Svend Grundtvig (1824-83) var dansk litteratur- og språkforskar, og arbeidde især med folkeviser. Han samla og gav ut danske folkeeventyr også. Men samlinga hans, Danske Folkeæventyr I-III (København 1876-1884), er ikkje på nær så folkeleg som tittelen på banda kan få ein til å tru. Det har seg slik: På vegen frå oppteikning til utgiving blei oppteikna eventyrforteljingar endra. Det blei lagt til lange utbroderingar, tilleggsreplikkar og gjentak. Dessutan gjorde innslag frå ein eller fleire variantar somme av forteljingane fyldigare og meir nyanserte. For enda om mange av forteljarane var landsbykunstnarar, kunne dei ikkje hamle opp med framståande diktarar som Asbjørnsen og Moe, skriv folkeminneforskaren Ørnulf Hodne i ei bok om det norske folkeeventyret (Hodne 1998). Grunnen var ikkje minst at samlarane kjende og kunne sette saman delar frå fleire variantar for å få ei gildare forteljing i alt.

I Tyskland har ein sanna det same når det gjeld kor autentiske eventyra til brørne Grimm vel er: Det har komme for dagen etter kvart at det folk før trudde var ganske ekte folkeeventyr, er tilverkingar ein stad mellom munnleg fortalte eventyr og det litterære kunsteventyret.

Svend Grundtvig gjer greie for kva for oppteikningar han har lagt til grunn for kvar eventyrattforteljing i samlinga si. Dei opplysningane står ikkje i samlinga, men som tillegg i innhaldsoversyna til Grundtvigs handeksemplar av band 1-3.

Til eventyret "Tvillingbrørne" (eventyr nr. 8 i band 1) nemner Grundtvig til dømes tretten variantar som attforteljinga hans bygger på. Ni av dei er frå hans eiga manuskriptsamling, og fire variantar er frå Evald Tang Kristensens samling.

Grundtvig hadde fått tilsendt avskrift av over tusen eventyr som den jyske skolelæraren Evald Tang Kristensen hadde oppteikna, og dei brukte Grundtvig flittig. 32 av dei 122 variantane som Grundtvig gir som kjelder til band I-II av Danske Folkeæventyr, stammar frå Kristensen. Det syner seg også at ein Kristensen-variant er hovudkjelda til 16 av dei 39 eventyra i Grundtvig-samlinga.

I 1875 foreslo Grundtvig at Kristensen skulle hjelpe til med stoff til ei "skikkeleg dansk eventyrsamling" som kunne skyve vekk Grimm si. Han tilbydde Kristensen fem hundre kroner for tusen eventyr. Kristensen gjekk ikkje inn på forslaget . . ." [Kristensen 1995, 1:8-9]

"Hadde Grundtvig sett på Tang Kristensen som sin like i feltet, og samarbeidt på like fot, utan å vere nedlatande og utan personleg forfengelegskap, hadde det danske svaret på Grimms eventyrsamling lagt føre for hundre år sidan. I skrivande stund ligg det enno ikkje føre", skriv Vibeke Arndal. [Kristensen 1995, 3:288]

Grundtvig var fælt nedlatande. Kristensen syner korleis i ei skildring av eit fagleg møte men mannen. Skildringa står i eit brev til Fr. Barfod 15-3-1884:

I samkvem danna mannen sin personlegdom eit sært misforhold til verket hans . . . No har han og eg ikkje mykje med kvarandre å gjere. Men likevel, om eg no kom til København på vitjing og kom inn til Dykk nokre gongar, og De så sette eller la beina dykkar opp på bordet så eg kunne sitte og sjå på støvelsolane Dykkar og De drakk Dykkar halve bayer[øl] og let meg sitte tørr i munnen og så vidare, ville eg så smått ta til å tenke at De likevel vanvørda meg. [Kristensen 1995, 3:286]

Grundtvig hadde brukt det meste av livet på folkeviser frå mellomalderen, og det kom til å prege eventyrgjenskapingane hans. Mens dei innsamla historiene som regel hendte i samtida til forteljarane (informantane), flytta Grundtvig eventyr tilbake til riddartid i mellomalderen, ei tid med kongsgardar, turneringar, sjørøvarar og anna som han fekk for seg kunne passe inn.

Grundtvig i Danmark var elles godt på linje med norske og tyske kollegaer som både samla og redigerte eventyr frå folk. Men han kvidde seg ikkje for å "løfte eventyret ut av det allmogeaktige og til tidlegare tider", fordi han trudde han gjorde vel med å "tukle med dei" – omforme dei utan å orientere om det i verka – på den måten. Det skreiv han i eit brev frå 1876 til Evald Tang Kristensen. Grundtvig sine syn kan verke hovmodige. [Kristensen 1995, 1:10]

Grundtvigs attforteljingar har sidan blitt normaliserte av danskar. Uskjønelege ord er erstatta med ord som i dag er meir gangbare. Den omstendelege og pedantiske framstillinga til Grundtvig er somme stadar blitt forenkla og retta ut for å gjere ho meir forståeleg eller for at forteljinga kan flyte lettare. Det har blitt gjort for at notidige lesarar skal kunne nyte gjenforteljingane hans utan ordbok og fotnotar.

Grundtvig-eventyra, især dei to første banda, er omsette til fleire språk.

Evald Tang Kristensen

IMAGE
Evald Tang Kristensen

Jyske Evald Tang Kristensen (1843-1929) samla ei av dei mest omfattande folkeminnesamlingane i verda, seier Inger Marie Kofod ved Dansk Folkemindesamling. Han realiserte med det motsetninga til "Lite, men godt, sa kjerringa, ho mjølka katten." Innskot: Danskane bruker Tang Kristensen, Evald i katalogar, mens Kristensen, Evald Tang er godt norsk, fortel Språkrådet.

Kristensen blei født ved Kolding på Jylland. På 1800-talet vandra han i mange år rundt på den jyske hede (landområde) og gjesta fattigfolk i Midt- og Sør-Jylland. Det aller meste av tilfanget han sjølv skreiv ned, blei hausta i Ringkøbing amt (fylke) og Vejle amt. Han skreiv ned eventyr, segner, molbusoger, skjemtesegner, ordtak, barneleikar, bondeviser, nidviser og store mengder andre folkeminne. Fattige jydar fortalde for betaling, og Kristensen skreiv ned.

Det aller meste av tilfanget til Kristensen hausta han i Ringkøbing amt (fylke) og Vejle fylke i Midt- og Vest-Jylland. Alt i alt fekk han stoff frå rundt 6500 personar, men ikkje berre frå dei to fylka. Sjølv skreiv han ned 3000 viser med 1000 melodiar, 2700 eventyr, 2500 skjemtesegner, 25 000 segner, mange ordtak, rim og gåter, og fleire titusen nedteikningar om skikkar, barneleikar og anna frå dagleglivet i Danmark før.

"Eg er samlar", sa Tang Kristensen, "eg gjer det arbeidet som skulle gjerast no. Seinare får nok vitskapen tid til å skilje frå det som ikkje har verdi." Samlinga hans er for det meste svært folkeleg og kvardagsleg, med titals variantar over same forteljinga til tider. Det førte til ei av dei mest omfangsrike i verda, og eit flott dokumentasjonsverk innan jysk kultursoge, sidan Kristensen kava for å gi att frå det han fekk høyre, så nøyaktig han makta. [Kristensen og Arndal 1995, 1:13]

Samlingane hans finst i Dansk Folkemindesamling, København. Han gav ut mykje i eit lite tidsskrift, Skattegraveren (188491), og i dei store bokseriane Jyske Folkeminder (13 band, 187197), Danske Sagn (6 band, 18921900), ei ny rekke i 7 band (192839), Gamle Folks Fortællinger om jydsk Almueliv (6 band, 18911905), og mindre bøker med gåter, ordspråk, barnerim og anna.

Litt nærare inn på livet

Eit jysk folkeminne er ei historie, ei segn, ein song, eit rim – nesten kva som helst som dei mange fattige jydane kunne finne på å fortelje eller synge. Songane deira var somtid simple og krenkande nidviser der ein dreiv gjøn med presten eller klokkaren. Kristensen noterte alt i eit kladdehefte og sende det til København, der Svend Grundtvig var i ferd med å organisere ei samling folkeminne.

Etter å ha avslått eit tilbod frå Svend Grundtvig om fem hundre kroner for tusen innsamla eventyr i alt, gav Kristensen ut den første samlinga si sjølv i 1881, og då var det knute på tråden mellom dei to. Han meinte sterkt at allmogen sine munnlege forteljingar var ein kunstart i seg sjølv og at han burde respekterast, også nidvisene.

I innleiinga til den andre eventyrsamlinga si – gitt ut i 1884 – skriv han elles det var vanskeleg å skrive opp eventyr for han som ikkje hadde lært å stenografere. Han sanna at han ikkje evna å få med særeigne vendingar og endatil kroppsspråk, minespel og geberdar til korleis eventyr blei fortalt, slikt som var med å gi eventyret koloritt (farge). Men han fekk med innhaldet, skriv han.

Kristensen var lærar, og evna å få sky jydar til å opne seg for han når han kom traskande til dei vinterstid, gjennomvåt og med våte skor etter å ha gått mil over hei og mark. For om sommaren laut han stelle med småbruket sitt, som han hadde ved sida av den elendig betalte lærargjerninga si. Han hadde mykje til felles med forteljarane sine, kunne gjere dei trygge og få dei til å fortelje litt av kvart. Ofte gav han dei litt pengar for å motivere dei til å fortelje. Det var jamt nødvendig, og Kristensen skriv somme stadar at dei største utgiftene på innsamlingsturane hans var betalinga han så ofte måtte ut med for dei folkeminna han fekk. "Eg plar jo alltid å gi kvar forteljar eller songar noko for bryet, og det er han ikkje berre glad for, men reknar med det også."

Somme ville ikkje fortelje noko utan for pengar. Kristensen skriv at folk svarte alltid berre for pengane si skuld, ikkje fordi dei var glade i folkeminna. Men det var dei som hadde noko å fortelje. Han punga ut, og tente nesten ingenting sjølv på folkeminnearbeidet sitt.

Han skreiv opp mange eventyr. Somme av kjeldene til Kristensen fortalde breitt, andre nesten i telegramstil. Med variantar blei det fleire tusen. Somme eventyr arbeidde han dessutan på. Han skreiv: "Når eg har opptil tjue oppteikningar av same eventyret, er ikkje noko meir naturleg enn å la to oppteikningar utfylle kvarandre."

Eg er samd med han i det, så lenge det er formidling av eventyrinnhald som står høgst, og ikkje fiksering på kva som blei samla og kva form det hadde der og då. Når det gjeld det siste, skal ein hugse at eventyr og andre stubbar hos Kristensen blei fortalt på jyske dialekter. Han trudde dialektene ikkje skulle vere til hinder, men som tida har gått har samlingane hans blitt meir og meir "utilgjengelege for folk", "knudrete og uforståelege", skriv Vibeke Arndal, som har halvomsett tre band av dei til meir moderne dansk. [Kristensen 1995, band 1, s 10]

Biografiske data

Oppveksten til Evald var ikkje lykkeleg. Stefaren styrte oppsedinga. Så snart den unge Evald var konfirmert, blei han sendt til Lyngby ved Grenå med tanke på utdanning til lærar, og han gjekk ut fleire år etter frå Lyngby Seminar med vitnemålet "Mykje dugleg".

I 1864 blei han gift med Frederikke Duedahl. Ho døydde i barselseng saman med den nyfødte. I 1872 gifta han seg på ny, denne gongen med ei kusine.

I 1888 fekk han statsstøtte som sette han i stand til å samle inn folkeminne. I over 50 år samla han viser, eventyr, segner, skildringar, historier og livsskildringar frå rundt 6500 informantar som for det meste kom frå fattige lag i folket.

Dette munna ut i mange bøker. Dei laut han først sjølv finansiere og gi ut i små opplag, for det var lita interesse for arbeidet hans på den tida. Seinare er samlingane hans blitt ei skatta informasjonskjelde om dansk folkeliv på 1800-talet.

I 1888 kjøpte Evald Tang også hus i Hadsten. Der skreiv han mange av dei største verka sine. Og frå 1897 budde han i Mølholm ved Vejle, der han fekk bygt villaen "Mindebo (Minnebu)". Her budde han resten av livet. Han blei enkemann i 1900 og gifta seg att fem år etter med Kirsten Marie Jensen Huus.

Evald Tang Kristensens store samling – ho er på over 24.000 handskrivne sider – dannar grunnstammen i arkivet Dansk Folkemindesamling i lag med samlingane etter Svend Grundtvig og Henning Frederik Feilberg (1831-1921).

Henning Frederik Feilberg

Folkloristen og soknepresten Henning Frederik Feilberg (1831-1921) blei student i 1849. Då gjekk han ut frå Ribe latinskole. Seinare blei han kapellan og vann mykje kjennskap til livet i Sør-Jyllands fattige strok, og det skreiv han om. Storverket blant folkelivskildringane hans er "Dansk Bondeliv" frå 1889.

Etter kvart som helsa hans blei verre, fekk Feilberg pensjon frå prestegjerninga. Han flytta til Askov, og arbeidde derifrå i over tretti år med folkloristikk. Alt på 1850-talet hadde han vore i kontakt med Svend Grundtvig og hadde samla informasjon både om festskikkar, skikk og bruk, og folkedikting. Han var også blant dei første som fatta interesse for barnefolkloren.

Saman med filologen og folkloristen Axel Olrik (1864-1917) grunnla han det danske nasjonalarkivet Dansk Folkemindesamling. Og Olrik er kanskje mest kjent for det han kalla "episke lover" i folkediktinga. "Lovene" er meir eller mindre narratologiske reglar.

Omsettingar til engelsk

Mange danske eventyr er omsette til engelsk. Briten Benjamin Thorpe var først ut (1888). Han brukte eventyra i ei samling av Carit Etlar (1816-1900) frå 1847. I seinare tid har Lauritz Bødker, som har gitt ut Danske folkeeventyr (1960), og European Folk Tales (1963), også vore med og gjort danske eventyr betre kjente (Booss xv).

Innhald


Danske eventyr på nynorsk, eventyr frå Danmark, litteratur  

Kjeldeutval

Boberg, Inger M. Dansk folketradition i tro og digtning og deraf afhængig skik. (Danmarks Folkeminder 72). København: Munksgaard, 1962.

Bødker, Laurits. Danske folkeeventyr. København: Rosenkilde og Bagger, 1960.

Bødker, Laurits. Sagn og eventyr. København: Gyldendal, 1967.

Ellekilde, Hans. Vore danske folkeæventyr. 1. utvalg. København: Schønbergske, 1928.

Feilberg, Henning Frederik. Fra Vester-Jylland: Et kulturbillede. København: Thiele, 1882.

Grundtvig, Svend, samlar. Gamle danske Minder i Folkemunde: folkeæventyr, folkeviser, folkesagn og andre rester af fortidens digtning og tro, som de endnu leve i det danske folks erindring. København: C. G. Iversen, 1854.

Grundtvig, Svend. Danske Folkeæventyr. 1. band. København: C. A. Reitzel, 1876.

Grundtvig, Svend. Danske folkeæventyr, fundne i folkemunde og gjenfortalte. 2. band. København: C. A. Reitzel, 1878.

Hodne, Ørnulf. Det norske folkeeventyret: Fra folkediktning til nasjonallitteratur. Oslo: Cappelen, 1998.

Høvring, Erik. Den bortfløjne mødom. København: Nyt Nordisk Forlag, 1985.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland, ved Vibeke Arndal. Odense: Odense Universitetsforlag, 1995.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland II, ved Vibeke Arndal. Odense: Odense Universitetsforlag, 1998.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland III, ved Vibeke Arndal. Odense: Odense Universitetsforlag, 2000.

Molboerne. 8.utg. København: Gyldendal, 1965.

Nielsen, Egon. Skyggen og andre danske folkesagn. København: Vindrose, 1980.

Piø, Iørn. Den lille overtro. Copenhagen: Politikens, 1973.

Ramløv, Preben. Danske folkeeventyr. København: Gyldendal, 1983.

Thiele, Just Mathias: Danmarks folkesagn, 3 band. (red. Per Skar). Rosenkilde og Bagger. København, 1968.

Toggerbo, Rasmus. De gamle molbohistorier. Ebeltoft: Elles, 1982.

Omsettingar til engelsk

Booss, Claire. Scandinavian Folk and Fairy Tales: Tales from Norway, Sweden, Denmark, Finland, Iceland. New York: Gramercy Books, 1984.

Grundtvig, Sven, E. Tang-Kristensen, Ingvor Bondesen, and L. Budde. A Collection of Popular Stories and Fairy Tales From the Danish. Tr. Jens Christian Bay. London: Harper and Brothers, 1899.

Thorpe, Benjamin. Yule-tide Stories: A Collection of Scandinavian and North German Popular Tales and Traditions, from the Swedish, Danish, and German. London: George Bell, 1910.

Evald Tang Kristensen

NOTE TIL FORLAGSADRESSER FRÅ FØR 1897: Først var "Kjøbenhavn" vanleg namneform. Så, i offisiell dansk rettskriving frå 1896, blei det valfritt å bruke København og Kjøbenhavn. Det gjaldt til 1938, då København blei eineform. Det er elles ein tendens til å tilbakeføre "København" til verk gitt ut i "Kjøbenhavn".

Elles er det mykje vakling i korleis ein skriv store og små forbokstavar i titlane til Kristensen. Dei nedanfor er henta frå eit notidig dansk oversyn. Danskane gjekk vekk frå å skrive substantiv med stor forbokstav i 1948.

Æventyr

Kristensen, Evald Tang, saml. Æventyr fra Jylland, samlede af Folkemunde ved Evald Tang Kristensen. (Første Samling). Jyske folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Femte Samling. Kjøbenhavn: Schønberg.

Kristensen, Evald Tang, saml. Æventyr fra Jylland, samlede og optegnede af Evald Tang Kristensen. Anden Samling. Kjøbenhavn: Schønberg, 1884.

Kristensen, Evald Tang, saml. Æventyr fra Jylland, samlede og optegnede af Evald Tang Kristensen. Tredje Samling. Jyske folkeminder. Tolvte Samling. Kjøbenhavn: Schønberg, 1895.

Kristensen, Evald Tang, saml. Æventyr fra Jylland, samlede og optegnede af Evald Tang Kristensen. Fjerde Samling. Jyske Folkeminder, Trettende Samling. Kjøbenhavn: I kommisjon, Schønberg, 1897.

Kristensen, Evald Tang, saml. Æventyr fra Jylland, samlede af Evald Tang Kristensen. Jyske Folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Femte Samling. Kjøbenhavn: Schønberg, 1881.

Kristensen, Evald Tang. Fra Bindestue og Kølle: Jyske folkeæventyr. Kjøbenhavn: N. C. Rom, 1896.

Kristensen, Evald Tang. Bindestuens Saga: Jyske folkeæventyr. København: N. C. Rom, 1897.

Sagn, fabler og historier

Kristensen, Evald Tang, saml. Jyske folkesagn, samlede af Folkemunde, ved Evald Tang Kristensen. Jyske Folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Tredje Samling. Kjøbenhavn: Den Gyldendalske Boghandel, 1876.

Kristensen, Evald Tang, saml. Sagn fra Jylland samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Jyske folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Fjerde Samling. Kjøbenhavn: Karl Schønbergs Forlag, 1880.

Kristensen, Evald Tang, saml. Sagn og overtro fra Jylland samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Første Samlings anden afdeling. Jyske folkeminder. Kjøbenhavn: I kommisjon, Karl Schønbergs boghandel, 1883.

Kristensen, Evald Tang, saml. Sagn og overtro fra Jylland samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Første samling. Jyske folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Kjøbenhavn: C. G. Iversens boghandel, 1886.

Kristensen, Evald Tang, saml. Sagn og overtro fra Jylland samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Anden samlings anden afdeling. Jyske folkeminder. Niende Samling. Kolding: I kommisjon, Konrad Jørgensen, 1888.

Kristensen, Evald Tang, saml. Sagn og overtro fra Jylland samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Anden samlings første afdeling. Jyske folkeminder. Ottende Samling. Kolding: I kommisjon, Konrad Jørgensen, 1889.

Kristensen, Evald Tang, saml. Danske Sagn, som de har lydt i folkemunde. Udelukkende efter utrykte Kilder samlede og til Dels Optegnede af Evald Tang Kristensen. 1. Afdeling: Bjærgfolk. Kjøbenhavn: I kommisjon, Gyldendalske, 1892.

Kristensen, Evald Tang, saml. Danske Sagn, som de har lydt i folkemunde. Udelukkende efter utrykte Kilder samlede og til Dels Optegnede af Evald Tang Kristensen. 2. Afdeling: Ellefolk, Nisser, og Adskillige Uhyrer, samt Religiøse Sagn, Lys og Varsler. Kjøbenhavn: I kommisjon, Gyldendalske, 1893.

Kristensen, Evald Tang, saml. Danske Sagn, som de har lydt i folkemunde. Udelukkende efter utrykte Kilder samlede og til Dels Optegnede af Evald Tang Kristensen. Femte Afdeling: Spøgeri og Gjenfærd. Silkeborg: 1897.

Kristensen, Evald Tang. Danske dyrefabler og kjæderemser. København: K. Schønberg, 1896.

Kristensen, Evald Tang. Danske skjæmtesagn samlede af folkemunde. Forfatterens forlag, 1900.

Kristensen, Evald Tang. Molbo- og aggerbohistorier, samt andre dermed beslægtede fortællinger. København: Backhausen's bogtrykkeri i kommission hos Gyldendal, 1905.

Folkeviser

Kristensen, Evald Tang, saml. Jyske Folkeminder, især fra Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Anden Samling. Gamle Jyske Folkeviser, samlede af Folkemunde, især i Hammerum-Herred, af Evald Tang Kristensen. Kjøbenhavn: Gyldendalske Boghandel, 1876.

Kristensen, Evald Tang, saml. 100 gamle jyske Folkeviser, samlede af Folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Jyske folkeminder, især frå Hammerum Herred, samlede af Evald Tang Kristensen. Kjøbenhavn: Gyldendalske Boghandel, 1889.

Kristensen, Evald Tang, saml. Gamle Viser i Folkemunde, samlede af Evald Tang Kristensen. Fjerde Samling. Jyske folkeminder, samlede af Evald Tang Kristensen. Ellevte Samling. Kjøbenhavn: Gyldendalske Boghandel, 1891.

Tidsskriftet Skattegraveren

Kristensen, Evald Tang, saml. Skattegraveren. Et Tidsskrift, utdgivet af "Dansk samfund til indsamling af folkeminder", ved Evald Tang Kristensen. Tredje halvårgang. Januar-Juni 1885. Kolding: Konrad Jørgensens bogtrykkeri.

Kristensen, Evald Tang, saml. Skattegraveren. Et Tidsskrift, utdgivet af "Dansk samfund til indsamling af folkeminder", ved Evald Tang Kristensen. Ellevte halvårgang. Januar-Juni 1889. Kolding: Konrad Jørgensens bogtrykkeri.

Kristensen, Evald Tang, saml. Efterslæt til "Skattegraveren". Udgiven af Evald Tang Kristensen Kjøbenhavn: I kommison, Gyldendalske Boghandel, 1890.

Gamle folks fortællinger

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. 1te-4te afdeling. Århus: I kommisjon hos Jysk forlagsforretning, 1891-93. Kjøbenhavn: I kommisjon hos Gyldendalske boghandel,1891.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. 5te-6te afdeling. Kjøbenhavn: I kommisjon hos Gyldendalske boghandel, 1891.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker frå øerne. Kolding: Sjodt og Weiss, 1894.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. Tillægsbind I. Århus: Forfatterens forlag, 1900.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. Tillægsbind V. Århus: Forfatterens forlag, 1902.

Kristensen-utgivingar år for år. Oversyn

Kristensen, Evald Tang. Jydske Folkeviser og Toner, samlede af Folkemunde, især i Hammerum Herred med en efterskrift af Svend Grundtvig. København. 1871.

Kristensen, Evald Tang. Jydske Folkeminder, især fra Hammerum herred. København. 1871-1897.

Kristensen, Evald Tang. Gamle jydske Folkeviser. København. 1876.

Kristensen, Evald Tang. Jydske Folkesagn. København: Gyldendal. 1876.

Kristensen, Evald Tang. Sagn fra Jylland. København. 1876.

Kristensen, Evald Tang. Æventyr fra Jylland. 1. samling. København. 1881.

Kristensen, Evald Tang. Aftryk af en Kunstbog. En bog om adskielligt Videnskaber som tilhør Mig Casper Pedersen av Høybærg 1785 den 7. April. Viborg. 1883.

Kristensen, Evald Tang. Sagn og Overtro fra Jylland. København. 1883.

Kristensen, Evald Tang. Æventyr fra Jylland. 2. samling. København. 1884.

Kristensen, Evald Tang. Danske folkeæventyr, optegnede af Folkemindesamfundets medlemmer og udarb. af Evald Tang Kristensen. Viborg 1884-1888.

Kristensen, Evald Tang. Skattegraveren. Et tidsskrift udg. af Dansk samfund til indsamling af folkeminder. Kolding. 1884-1889.

Kristensen, Evald Tang. Sagn og overtro fra Jylland. Anden samlings første afdeling. Kolding. 1886.

Kristensen, Evald Tang. Vindt Mølle og dens Ejere. Viborg. 1887.

Kristensen, Evald Tang. Prøver af jyske landskabsmål. Kolding. 1888.

Kristensen, Evald Tang. Sagn og overtro fra Jylland. Anden samlings anden afdeling. Kolding. 1888.

Kristensen, Evald Tang. 100 gamle jyske folkeviser. Viborg. 1889.

Kristensen, Evald Tang. Nogle Efterretninger om Herregaarden Lerchenfeldt (Bonderup's) ældre Historie Udg. med Understøttelse af det jyske historisk-topografiske Selskab. Viborg. 1889.

Kristensen, Evald Tang. Skattegraveren Et tidsskrift udg. af Dansk samfund til indsamling af folkeminder. Kolding. 1889.

Kristensen, Evald Tang. Danske ordsprog og mundheld, skjæmtesprog, stedlige talemåder, ordspil og samtaleord. København., Kolding. 1890.

Kristensen, Evald Tang. Efterslæt til "Skattegraveren". Kolding. 1890.

Kristensen, Evald Tang. Mikkel Skrædders Historier. Viborg. 1890.

Kristensen, Evald Tang. Gamle Viser i Folkemunde 4. Samling. København: i komm. hos Gyldendal. 1891.

Kristensen, Evald Tang. Mosekonen brygger. Æventyr og Legender saml. af Evald Tang Kristensen, fortalte af Børge Janssen. Med Tegninger af danske Kunstnere. København. 1891.

Kristensen, Evald Tang. Øen Anholt i sagn og sæd efter gamle folks mundtlige meddelelser. København. 1891.

Kristensen, Evald Tang. Øen Holmsland og dens Klit, beskrevet, særlig med kulturhistoriske Hensyn. Viborg. 1891.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. Kolding. 1891-1894.

Kristensen, Evald Tang. Kuriøse Overhøringer i Skole og Kirke optegnede efter Folkemunde til lærerigt Exempel og megen Fornøjelse for nuværende og vordende Pædagoger. 1. samling. Aarhus. 1892.

Kristensen, Evald Tang. Molbo- og Aggerbohistorier samt andre dermed beslægtede fortællinger samlede af folkemunde ved Evald Tang Kristensen. Viborg. 1892.

Kristensen, Evald Tang. Danske sagn, som de har lydt i folkemunde, udelukkende efter utrykte kilder. Aarhus. 1892-1901.

Kristensen, Evald Tang. Æventyr fra Jylland 3. Samling. 1895.

Tang Kristensen, Evald, ed. Smådigte af en jysk Bondepige. Kolding. 1895.

Kristensen, Evald Tang. Danske Børnerim, Remser og Lege udelukkende efter Folkemunde. Århus. 1896.

Kristensen, Evald Tang. Danske Dyrefabler og Kjæderemser. Århus: Zeuners Bogtrykkeri. 1896.

Kristensen, Evald Tang. Fra Bindestue og Kølle. Jyske Folkeæventyr. Første samling. København: H. C. Rom. 1896.

Kristensen, Evald Tang. Æventyr fra Jylland 4. Samling. Aarhus. 1897.

Kristensen, Evald Tang. Bindestuens Saga. Jyske Folkeæventyr. København. 1897.

Kristensen, Evald Tang. Fra Bindestue og Kølle. Jyske Folkeæventyr. Anden samling. København: H. C. Rom. 1897.

Kristensen, Evald Tang. Fra Mindebo. Jyske Folkeæventyr. Aarhus: Forfatterens Forlag. 1898.

Kristensen, Evald Tang. Kuriøse Overhøringer i Skole og Kirke optegnede efter Folkemunde til lærerigt Exempel og megen Fornøjelse for nuværende og vordende Pædagoger. 2. samling. Aarhus. 1899.

Kristensen, Evald Tang. Vore Fædres Kirketjeneste belyst ved Exempler, optegnede efter Folkemunde med et Tillæg om Præster og Degne og Studenter. Aarhus: Forfatterens Forlag. 1899.

Kristensen, Evald Tang. Danske Skjæmtesagn, saml. af Folkemunde af Evald Tang Kristensen. 1. Samling. Aarhus. 1900.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv, som det er blevet ført i mands minde, samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. Tillægsbind. Aarhus. 1900-1902.

Kristensen, Evald Tang. Et hundrede gamle danske Skjæmteviser efter Nutidssang. Århus: Jacob Zeuners Bogtrykkeri. 1901.

Kristensen, Evald Tang. Molbo- og Aggerbohistorier samt andre dermed beslægtede fortællinger. 2. Samling. Århus: Forfatterens Forlag. 1903.

Kristensen, Evald Tang. Danske Folkegaader. Efter trykte og utrykte Kilde. Vejle: Eget Forlag. 1914.

Kristensen, Evald Tang. Gjellerup Sogns Degnehistorie samt en lille Fremstilling af Skolevæsenets Udvikling der. Vejle: Forfatterens Forlag. 1917.

Kristensen, Evald Tang. Ole Veed-Fald. En lille Levnedstegning. Vejle: Forfatterens Forlag. 1918.

Kristensen, Evald Tang. Noget mere om C. A. Thyregod. Kolding. 1919.

Kristensen, Evald Tang. En Rektorkaldelse i Vejle Skole m. m. Aarhus. 1922.

Kristensen, Evald Tang. Gamle Raad for Sygdomme hos Mennesket. Viborg: Jens Thomsens Bogtrykkeri. 1922.

Tang Kristensen, Evald and Hans Ellekilde Evald Tang Kristensens Æresbog. København: Schønberg. 1923.

Kristensen, Evald Tang. Minder og Oplevelser. Viborg: Forfatterens Forlag. 1923-1928.

Kristensen, Evald Tang. Et lille Bidrag til Jødeforfølgelsernes Historie. København. 1924.

Kristensen, Evald Tang. Nogle smaa Bidrag til Vester-Velling-Skjern Sognes Degnehistorie. Aarhus. 1924.

Kristensen, Evald Tang. Gamle Kildevæld. Nogle Billeder af Visesangere og Æventyrfortællere. Viborg: Forfatterens Forlag. 1927.

Kristensen, Evald Tang. Danske sagn, som de har lydt i folkemunde, udelukkende efter utrykte kilder saml. og tildels optegnede af Evald Tang Kristensen. Ny Række. København: 1928-1939.

Kristensen, Evald Tang. Heden saaledes som den var ca. 1880 Med Ill. efter Malerier af Hans Smidth, N. F. Schiøttz-Jensen og J. la Cour. København: Cai M. Woels Forlag. 1930.

Tang Kristensen, Evald, og Johs E. Tang Kristensen. Evald Tang Kristensen 1843-1943. En Samling Artikler og en Bibliografi. København. 1943.

Kristensen, Evald Tang. Øen Anholt i sagn og sæd efter gamle folks mundtlige meddelelser. København: Rosenkilde og Bagger. 1977.

Kristensen, Evald Tang. Gamle danske dyrefabler fremdraget fra Evald Tang Kristensens Danske Dyrefabler og Kæderemser tillempet til nutidsdansk af Anna Louise Berntsen træsnit af Poul Steffensen. Århus: Aros. 1978.

Kristensen, Evald Tang. Danske sagn som de har lydt i folkemunde udelukkende efter utrykte kilder. København: Nyt Nordisk Forlag. 1980.

Kristensen, Evald Tang. Børnerim, remser og lege udvalgt og kommenteret af Jens Sigsgaard. København: Strandberg. 1981.

Tang Kristensen, Evald, Peter Olsen, m.fl. Gamle kildevæld. Portrætter af danske eventyrfortællere og visesangere fra århundredskiftet redaktion og kommentarer ved Erik Høvring Pedersen. København: Nyt Nordisk Forlag. 1981.

Tang Kristensen, Evald, Peter Lykke-Olesen, et al. Skattegraveren. En Evald Tang Kristensen antologi. Varde: Dansklærerforeningen/Skov. 1983.

Tang Kristensen, Evald, og Ulla Thyrring Ti år i Gjellerup erindringer fra Gjellerup 1866-1876 i udvalg med indledning og forbindende tekst ved Ulla Thyrring. Herning: Broløs. 1984.

Kristensen, Evald Tang. Gamle folks fortællinger om det jyske almueliv som det er blevet ført i mands minde samt enkelte oplysende sidestykker fra øerne. København: Arnold Busck. 1987.

Tang Kristensen, Evald, og M. A. S. Lund Steen Steensen. Blichers Liv og Gerning. Artikler fra Illustreret Tidende 1882-83. Nogle småbidrag fra "Skizzer og Bladartikler" 1899. Nogle udgivernoter 1918. Herning: Blicher-Selskabet and Poul Kristensen. 1991.

Tang Kristensen, Evald, og Vibeke Arndal. Evald Tang Kristensens Eventyr fra Jylland. Odense: Odense Universitetsforlag. 1995.

Tang Kristensen, Evald, og Vibeke Arndal. Evald Tang Kristensens Eventyr fra Jylland II. Odense: Odense Universitetsforlag. 1998.

Danske eventyr på nynorsk, eventyr frå Danmark, opp Seksjon Sett Neste

Danske eventyr på nynorsk, eventyr frå Danmark BRUKARGAID: [Lenke]
© 2007–2017, Tormod Kinnes, cand.philol. [E-post]  ᴥ  Ansvarsfråskriving: [Lenke]