Norske ordspråk etter Ivar Aasen
| 13 › 2 › 4 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Rake — Ramn — Rang — Rate — Raud — Redd, redsle — Regn, regne — Reie — Rein — Reise — Rekne — Renne, springe — Rett (porsjon etc.) — Rett, adj — Rett — Rev — Rik — Rikdom — Ris — Riste — Rive — Ro, v — Ro — Røde, snakke — Rokk — Rom, rommelig — Rom, adj — Røme — Rope — Røre — Rose — Rove — Røyk — Røyne, — Røynsle, erfaring — Rukke, rynke — Rus — Rygg — Ryr — Rå — Rå, råde — Råd — Rådlaus
Rake
Det er forskjell på å rake seg og skjere kjeften av seg (også: skjere skinnet av seg) [115].Ramn
Det er ikkje ramn alt som har svarte fjør [115].Rang
Det range blir ikkje rett før det er omsnutt [115].Rate (rat: skrap, avfall; rate: vrake, kaste bort)
Folk som er storlig forkasta, trivst trulig best for seg sjølv [*115].Raud
Den som er frisk og raud i dag, kan vere daud i morgon [115].
Ein kan vel bli raud, om ein ikkje er redd (eller: raudne) [115].
Redd, redsle
Ikkje alle som rømer unna, er redde [122].Der ingen er redd, er faren verst [122].
Han er mye redd, som ikkje tør å skjelve [122].
Redd mann spår alltid vondt [123].
Redsle gjør faren større enn han er [123].
Redsle gjør rådvill [123].
Regn, regne
Det er likså godt å sitje i regnet som under ufsedropen [ufs er takskjegg] [117].Det kjem ikkje regn frå alle skyer [117].
Når det regner på presten, så dryp det på klokkaren [117].
Reie
Det som er tillaga [reidd], er nesten oppete [*117].
Så som ein reier om seg, så ligg ein til [117].
Rein
Han skal sjølv vere rein som vil vaske andre [117].
Rein mat kan ein ete i mørket [117].
Reise
Det er ikkje alt det går like lett å reise opp som å rive ned [118].Rekne
Han skal rekne som vil bli rik [118].
Rett rekneskap gjør god vennskap [118].
Renne, springe
Det er fåfengt å renne på range vegen [118].
Det renn ikkje mye ut av ei tom tønne [118].
Rett (porsjon etc.)
Ein får laga rettane etter kor god råd ein har [hs etter råda] [119].Rett, adj
Det er ikkje alltid rettast som er lettast [119].
Rett gjort er vel gjort [119].
Rett
Det er betre lite med rett enn mye med urett [118].God rett kan og gå spilt [118].
God rett vil somtid ha god hjelp [118].
Urett hører hinmannen [fanden] [118].
Streng rett kan somtid bli urett (tillempa etter ein latinsk talemåte) [118].
Rev
Det er ikkje rev alt som er raudt i håret [119].Det er rev som rev skal fange (list imot list) [119].
Ein skal ikkje setje reven til å gjete gjæsene [119].
Gammal rev er vond å veide [119].
Reven ranar ikkje nær ved hiet sitt [119].
Rik
Det kan kome rik manns bøn for fattig manns dør (den rike kan ein gong be den fattige om hjelp) [120].Han er rik nok, som er nøgd med sine [119].
Det sit ofte rikt barn på fattig kones fang (P. Syv) [120].
Var alle rike, ville ingen ta teneste [119].
Rike barn blir store barn [119].
Rike folk slepper alle stader inn [119].
Rikdom
Fleire spør etter rikdom enn etter visdom [120].Fleire vil vere rike enn vise [120].
Rikdom blir somtid lasta, men aldri bortkasta [120].
Rikdom gir så lett for mye mod [jfr. 120].
Rikdom gjøre friaren fager [120].
Rikdommen kan ein dølje, men ikkje fattigdommen [120].
Ris
Det er ille å bitte ris til sin eigen bak [120].
Det trengst ikkje ris til den som er vis [120].
Riste
Ein rister ikkje meir ut av sekken enn det som er i den [120].
Ein rister ikkje mye ut av ein tom sekk [120].
Rive
Det er lett å rive det som er ròte [120].Det er lettare å rive ned enn reise opp [120].
Ein riv ikkje noe av den som er naken før [120].
Ro, v
Det er ille å ro når åra er av [121].Ein skral roar lastar årene [121].
Han slepp å ro som får reke med straumen [121].
Ro
Ei lita ro er jamt god [jfr. 120].Røde, snakke
Det er lett å røde om ein annans møde [123].
Han røder stundom mest, som minst veit [*123].
Rokk
Som ein legg på rokken, så spinn ein på snella [121].Rom, rommelig
Det blir alltid rom for ein ny rett [121].
Det blir vel rom for ein kjærkomen gjest [121].
Rom, adj
Det er rommeligare ute enn inne [121].
Einkvar vil ha det rommelig omkring seg i huset (osb.) [121].
Røme
Ikkje alle som snur ryggen til, rømer [123].
Ingen rømer frå seg sjølv [123].
Rope
Det er fåfengt å rope der ingen hører [121].
Så som ein ropar til fjellet (berget), så svarar det (steile bergveggar gir beste gjenlyd – IA) [121].
Røre
Det ein ikkje rører, blir ein ikkje skjemd av [123].Rose
Ein skal ikkje rose ølet udrukke [122].Rove
Det er på rova ein kjenner reven [122].
Han held hardast i rova, den som eig kua [122].
Røyk
Det er ikkje all røyk det er eld oppunder [123].
Ein får tole røyken for elden si skuld [123].
Røyne,
Mangt er betre i røynda enn synda.Han får røyne [erfare] mye, som skal leve lenge [123].
Røynd manns råd er helst best [jfr. 123].
Røynsle, erfaring
Røynsla er ein dyr læremeister [123].
Røynsla er ein god læremeister, men ho er somtid noe dyr [123].
Rukke, rynke
Ikkje alle rukker kjem av alder [122].Rus
Rus er jamt ei sjølvvalda sykje [jfr. 122].
Rus gjør pengar ryre [122].
Rygg
Ein stinn rygg er redd for å bøye seg [122].Ryr
Ryrast blir somtid dyrast (Det som varer minst, kan med tida koste mest) [122].Rå
Det umodne kan bli godt, men ikkje det rotne [jfr. 116].Rå, råde
Mange kan rå andre og ikkje seg sjølv [117].Kvar rår etter sitt syn [117].
Lat den rå som best er røynd [116].
Råd
Alle veit råd med ei vond kjerring utan den som har henne [116].Det blir vel råd til å få ei rik jente gift [116].
Det er råd for alle ting, så nær som for døden [116].
Det er råd for alt når ein berre visste kva det var [116].
Ein skal ikkje rose rådet før det er røynd [116].
Eit godt råd er gull verdt [116].
For mye råd er uråd [116].
Godt råd i rette tid hindrar både harm og strid [116].
Med råd og lempe kan ein vinne meir enn ein ventar [116].
Råd etter gjerd er lite verdt [116].
Ta råd av den som mest har røynt [116].
Rådlaus
Det er ille å vere rådlaus når noe røyner på [117].
Litteratur
 |
 |
 |
 |
BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
© 1999–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]