Fablar av Esop og andre
| 13 › 1 › 18 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Lerka
EIN LERKEFAMILIE heldt til i ein kornåker der kornet var nesten fullmodent. Kvar morgon sa lerkemor til fugleungane sine før ho drog ut for å finne mat: "Pass godt på og høyr nøye etter alt som blir sagt. Ein vakker dag kjem folk for å skjere kornet, og vi må finne oss ein ny heim før den tida."Så ein dag, mens lerkemora var vekk, kom bonden for å undersøke kornet sitt. "Det er på tide å samle naboane så dei kan hjelpe til med å skjere kornet," sa han til sonen sin.
Unglerkene hørte nøye etter og fortalte lerkemor kva bonden hadde sagt. Neste dag kom bonden til åkeren att. Sola varma og kornet var blitt enda meir modent, men han hadde ingen til å hjelpe seg med kornskurden. Då dei såg bonden, blei dei små lerkene enda reddare, og kvitra til mora: "La oss flytte med det same!" ropte dei. "I morgon tidleg kan det vere for seint å kome seg vekk!"
"Å, vi har god tid enno," sa lerkemor rolig. "Skulle bonden lite på naboane, fekk han vente ei god stund før kornet kom i hus."
Dagen etter kom bonden til åkeren att. Sola varma og kornet var blitt enda modnare, men han hadde ingen til å hjelpe seg med kornskuren.
"Vi har inga tid å miste," sa han. "Det nytter ikkje å vente på naboane, vi får be slektningane våre om hjelp. Gå til onklane og søskenbarna dine med det same og få dei til å love å kome hit i morgon tidlig," sa han til sonen. No blei dei små lerkene enda reddare, og ville flytte med ein einaste gong.
"Å, sa mannen ikkje anna, er det ingen ting å vere redd for," sa mora jamt. "Slektningane har jo nok med sitt eige. Han får dei neppe til å kome før det er gått ei stund. Men i morgon må de høre nøye etter. Eg vil ha greie på kvart ord han seier."
Nest dag kom bonden igjen. No var kornet så modent at eitt og anna aks hadde falle av, men enno hadde han ingen til å hjelpe seg med kornskuren. "Vi kan ikkje vente på naboar og slekt, vi kan ikkje vente ein dag lenger," sa bonden. "Vi får prøve å få leigd nokre folk, men i alle fall tek vi til sjølv i morgon tidlig!"
"Vi må flytte med det same," ropte dei små lerkene i kor då lerkemor kom heim. "Dei skal skjere kornet i morgon!"
"Kva sa han, då?" spurde lerkemor. "Sa han at dei laut skjere kornet sjølv?"
"Ja, ja," kvitra dei små, "det var det han sa!"
"Då er det på tide vi drar," sa lerkemor. "Når nokon bestemmer seg til å få tinga gjort sjølv, i staden for å lite på at andre skal gjere det, då er det alvor. Kom alle saman, no får vi prøve vengene våre, for no skal vi fly over til naboåkeren!"
♦ Å hjelpe seg sjølv i tide, det kjem godt med.
♦ I naturen blir mognad følgd av avfelde: Når ein blir moden oppsedar og pedagog, kjem den neste fasen litt etter litt.
Guten og nøttene
EIN liten gut fann ein krukke full av nøtter og rosiner på kjøkkenet og stakk handa nedi for å ta så mange han kunne greie. Men då han ville ta handa til seg att, var den knytte neven blitt for stor og rund og sette seg fast i opninga."No kjem eg til å sitje fast i krukka for alltid," trudde vesleguten.
Då kom mora tilbake til kjøkkenet. "Prøv å ta berre halvt så mange nøtter og rosiner, så skal du sjå det går betre!"
♦ Somme dugleikar får ein lære fort.
♦ Livet kan lære oss å bli audmjuke.
Reven og hønemor
REVEN kraup inn i uthuset og leitte etter eitkvart å ete. Det einaste han fekk auge på, var ei gammal høne som hadde vagla seg høgt over hovudet hans, langt utafor rekkevidde."God kveld, høne," sa han høflig, "eg stakk innom for å sjå korleis du har det. Eg har hørt at du ikkje har vore heilt frisk i det siste, og ville gjerne sjå til deg personlig. Eg kan jo litt om medisin, som du vel veit. Vil du ikkje kome ned, så eg kan få teke pulsen din? Du ser då ikkje heilt frisk ut, det ser eg heilt hit."
Høna sette seg tryggare til rette på vaglet. "Du har nok rett i noe, Mikkel," svara ho. "Eg er ikkje heilt bra. Ja, er eg så klein at eg lyt ha det heilt stilt omkring meg. Så du forstår at eg ikkje kan kome ned til deg. Gjorde eg det, kunne det koste meg livet -"
♦ Ein får vare seg. Det kostar jamt over lite.
Papegøyen og katten
EIN MANN kjøpte seg ein papegøye, og staden for å sette den i bur eller lenke den fast, let han den fly fritt i heile huset. Papegøyen var svært nøgd med dette, og flaksa frå rom til rom og skreik og skråla av full hals. Til slutt slo den seg ned på ei gardinstong."Kva er du for ein?" spurde ei silkemjuk stemme nede frå golvet. "Hald opp med dei ulåtane på flygande flekken!"
"Eg er ein papegøye, og eg har nettopp kome hit til huset for å lage sære lydar," sa papegøyen.
"Men eg har budd her i all min tid," svara katten. "Eg er født her i huset og veit alt om det. Eg hugsar nok kva mor sa, at her er det best å gå stilt på potane!"
"Berre gå stilt, du!" svara papegøyen muntert. "Ikkje veit eg kva du driv med og ikkje bryr eg meg om å få vite det heller. Men eg veit kva mi eiga oppgåve er her: husherren kjøpte meg for stemma mi, og eg lyt sjå til at han får noko att for pengane!"
♦ Det som verkar for den eine, verkar kanskje ikkje for den andre.
Eselet og saltet
EIN KJØPMANN drog på kremmarferd med eselet sitt gjennom mange land og rike. Der kjøpte og selde han mange fine ting. Nokre gonger var det klede og såkorn, andre gonger frukt og grønsaker; det var slikt han kunne tene pengar på.Ein dag fekk han høre at det var billeg salt ute ved kysten. "Eg kan få god pris for det i landsbyane oppe i fjelldalane," tenkte han, og han drog av stad saman med eselet for å kjøpe salt. Saltet var så billeg at han kjøpte ein fleire saltsekkar og hengde dei over eselryggen. Alt gjekk bra til dei kom til eit trongt fjellpass der det rann ei djup og stri elv. Kjøpmannen trekte eselet etter grimen så varsamt han kunne, for stigen gjekk på ein glatt og smal hylle i fjellsida--då med eitt mista eselet fotfestet og fall med eit digert plask i vatnet.
Mens eselet prøvde å symje imot den strie straumen, blei saltet i sekkane oppløyst av vatnet og skylt vekk. Til sist hadde det berre tomme sekkar festa til ryggen. Fridd for den tunge børa klarte eselet å kome seg inn til elvebreidda, og kunne gå vidare i ro og mak.
Det gjekk ikkje lang tid før kjøpmannen bestemte seg for å kjøpe meir salt. Og igjen tok han eselet med seg ut til kysten, lasta det med saltsekkar og drog opp mot fjellbygdene. Då dei kom til det tronge fjellpasset, hugsa eselet kor lett det hadde gått å bli kvitt den tunge børa, og kor godt det hadde vore å gå vidare utan. Så denne gongen glei det og fall i vatnet med vilje, og kava og sumde i elvevatnet heilt til saltet var skylt vekk.
Kjøpmannen var ikkje fullt så nøgd. Han hadde mista to gode lass salt, og lurte på om ikkje eselet hadde lurt han. Derfor kjøpte han eit svært lass med svampar og hengde dei på eselryggen neste gong han drog til kysten. Eselet gjekk av stad under børa og tenkte: "Når vi kjem til fjellpasset, bør denne børa blir lettare!"
Snart kom dei dit, og enda ein gong let eselet seg gli ut i straumen der det blei liggjande og bakse mens det venta at lasten skulle skrumpe og bli borte, slik den hadde gjort to gonger før. Men i staden for å bli oppløyst trekte svampane vatn til seg og blei tunge og svære. "Kva?" tenkte eselet, då det kjende at børa blei tyngre og tyngre. "Her er det eitkvart galt!"
"Hjelp meg. Hjelp meg!" skrytte det og kava for livet. Dei tunge svampane heldt på å trekkje det under. Kjøpmannen strekte seg ut frå elvebreidda og trekte eselet i land mens det pesa og var redd. Med dobbelt så tung last.
♦ Ein får bli av med det som blir dobbelt så tungt langsetter vegen.
♦ Vi ber og tryglar der vi er komne i klemme. (Etter indisk)
♦ Det gjeld å unngå at fellesskapet blir soge ut av tunge bører og anna som ingen likar.
Litteratur
 |
 |
 |
 |
BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
© 2000–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]