Kristen

Kristen

Kor mykje meir verdifullt er eit menneske enn ein sau! [Matteus 12:12]

Det er ikkje dei friske som treng lege, men dei sjuke. Eg har ikkje komme for å kalle dei rettvise. [Markus 2:17]

No skal vi sjå - desse Jesusorda tyder mellom anna at kristne treng lege, av di dei er sjuke. Kristne er ikkje rettvise heller, seier han. Og det er betre å vere kjekk og frisk enn slik ein "sau". Det kan verke sjølvsagt, men fleire stader snakkar han like ut om dei som følgjer han, som sauer. Då blir det skikkeleg interessant . . . [jf. f.eks. Johannes 10:2-6].

Heller vere modent, harmonisk menneske enn jålebukk og gjengslave (hordedyr). Hordemenneske få så fort for dårleg moral dytta på seg.

Det går elles fram av Bibelen at blotinga av Jesus var unødvendig. Eit par geitebukkar årleg kunne "gjort biffen". Sjå berre etter i 3. Mosebok 16. Der står det, det som skulle vere ei varig ordning.

"Ein slakta geitebukk kan du lett vere samd i - [3. Mosebok 16]"

SOMME SJUKE HAR FOR DÅRLEG MORAL. I Markus 2:17 (ovafor) fortel Jesus at dei som følgjer han, er sjuke i tydinga urettvise. Det same temaet kjem to andre stader, i Matteus 9:12-12 og Lukas 5:31-32.

HELLER FRISK OG GLAD ENN SÆR. Somme sære har sær tru, tru som ikkje stemmer. I Markus 2:17 (ovafor) meiner Jesus at den som er frisk (rettferdig), ikkje treng han. Moralen er: Betre å vere frisk enn sjuk; betre å vere frisk og rettvis enn ein sjuk stakkar [Matteus 12:12; 9:12-12; jf. også Johannes 10:2-6].
    Jesus jamfører flokken som følgjer han med ein saueflokk somme stader, og vi ser at å vere hardt klådd sau er ikkje det beste. Langt ifrå.
    I Jesus si jamføring med sauer i Johannes 10:3-5 går det fram at sauene hans vil ha han. Men han sikta til jødane - folket han fortel han kom for, og berre dei. Han ofra livet for dei, hardt pressa av Faderen på Golgata, men, men. Dei han trudde var sauene hans, ville ikkje ha han. Han tok feil. Sentrale jødar fekk han avliva for å bli kvitt han, trass i Guds plan og Jesu ord om at han var berre for jødar.

Å IKKJE LA SEG DUPERE AV ORD. Kva som skil ekte dyr og kristensauer og rettvise menneske?
    1. Ekte sauer er firbeinte og flokkdyr. Som tamdyr går dei og breker med smålamma sine i idyllar. Nokon burde gi ut CD-ar med lydar av lykkelege sauer og lam i enga, så vi kan høre idylliske sauebrek når vi har lyst til det. Det finst alt CD-ar med bårebrus og strandlydar, til orientering. Juhu.
    2. Kristensauen er ikkje nødvendigvis uboteleg sjuk (umoralsk, urettvis). Ein og annan kan vel komme seg monneleg av den sykja - ein får håpe, jamvel om mange sauesjuker er så smittsame at saueflokkar blir avliva som kristne martyrar før i tida.
    3. Heilt friske og kjekke held seg heile - motsett slike som grip etter "nåde" som gjer til sau, for det er meir verdt å vere menneske enn sau, fortel Jesus [Matteus 12:12].

Tullet er det då berre å droppe

Det er ikkje rettvist å la uskyldige døy for at skurkar skal sleppe unna og halde fram. Få prov i staden for å bli bunden av tulltru i omløp. Framsetjingar utan saklege prov gjer somme påståelege og så firkanta dogmatisk-bombastiske at det er flaut. Det er god skikk i vitskapen å halde uprovne ting "svevande", in suspensio, Uprova greier og nok også "liksomi" er det som bispane helst styrar med. Trua på at døde står opp att av grava, med heile og ulastelege kroppar, er med i statskyrkjas gravferdsritual. Farleg tull narrar heilt utan prov, og det finst verre ting enn optiske illusjonar (biletet under er ikkje skeivt; berre ta mål og sjå). [Døg].

Utstyr til gjeting av toføtte sauer (bispeskrud). Mykje av "gjetarutstyret" i gjengs kristendom kjem frå andre religionar i Romarriket: Bispehue, bispestav og så bortetter. Korset som kristent symbol kom til og blei kjent først på 300-talet, og religionar blandar seg. [MEIR]

FABELBLOTET AV JESUS VAR UNØDVENDIG. Etter Moselova skulle dyr blotast for at jødane skulle sleppe straff. Uvedkommande tamdyr og fuglar måtte bøte med livet for syndene til jødane, så dei kunne ture fram vidare ved å kverke uvedkommande slik Gud hadde forordna. Slik er Guds såkalla rettferd - å la uskyldige li og døy for kjeltringpakk, også kalla syndarar. Slik låkheit bør ein helst klare seg utan, og utan fall. Sjå korleis det gjekk Jesus: Han sa jødane hadde monopol på han, sånn om lag, at dei var dyra hans, han var som hønemora deira, at sauene hans kjente stemma hans - men vikarblotet hans for dei fall ganske enkelt i fisk. Dei ville ikkje ha han, same korleis han streva og døydde. Først deretter kom "Plan B" i stand - nytt opplegg for ikkje-jødar. Blant dei fire tiltrengte tinga å halde for slike, var "nei og fy til blodmat". [Ap.gj. 15; 21:25; Lukas 13:34]

Kjenner du nokon som et blodpølse, mår, blodpudding og anna blodmat og ser ned på horande? Slikt kan vere vanleg enno. Men hor og blodmat verkar jamstelte for kristne [Ap.gj. 15]. Kven bryr seg?

Det var elles synd med Jesus: Faderen ville ha han kverka for jødane; Guds vilje, og Jesus sa at Gud var rettferdig [Johannes 17:25]. Han fekk seg ikkje til å jamre: "Gud er urettferdig!" Det er sikkert og visst. Men normal oppfatning av rettferd seier den som lèt uskyldige bli syndebukkar for seg og drep uvedkommande for fote, er eit korrupt svin eller blotgal og må sperrast vekk.

"DET ER IKKJE GULL ALT SOM GLIMRAR (ORDTAK)." Det urettferdige blotet av Jesus blir kalla herleg, underfullt, vilkår for frelse av mange. Men at notorisk urettferd blir kamuflert med tilgjort pjatt, skulle ingen normale like og hylle ved feil ordbruk: Der ein dommar lèt uskyldige li og avrettast fordi han vil gagne kjeltringane sine ved det, er det sinnssjukdom og korrupsjon som rår, får ein heller seie. Basta.
    År etter år, hundreår etter hundreår heldt "Guds folk" på med å blote dyr slik Gud hadde knesett for nettopp dei [2. Mosebok, kap. 21 ff, særleg 3. Mosebok kap. 16]. To geiter som blei rituelt blota årleg skulle ta vekk alle syndene til jødane det året. Ordet "syndebukk" kjem av denne brutale slaktarpraksisen, som Bibelen fortel var innstifta av Gud for å vere varig. Det står i 3. Mosebok 16.
    Det var eigentleg inga god grunn til å leggje til Guds son på slaktebenken etter dette. To geiter årleg var alt som skulle til, fortel Bibelen, og den eine geita blei dessutan sleppt fri. Skal ein no seie, "Kor synd for Jesus at det ikkje var nokon som kunne Lova i høvet?"
    Hoverande syndebukkgjering med avretting av vidt uvedkommande (dyr og Jesus) blir nok farleg i langdrag. Det fremmar usunn "dans". Narring er slik. La dermed vere å kalle syndebukk-makeri stort og herleg. I psykiatrien nemner ein at hard scapegoating (syndebukkgjering) gjer nevrotisk.
    Jesus blei blota av Fadervår om lag som eit dyr på Golgata, utan god eigenvilje å setje igjennom mot Fadervårs blotarvilje og manglande oversyn over kva som gjekk: Heile det erklærte opplegget til Faderen og Jesus slo feil og blei patetisk. Jesus hadde alt sagt at læra hans var berre for jødar, fortel evangelia. Vaktar ein seg for liksom, gjer ein truelg vel, for liksom blir tull.
    Få turar fram med huttetu, skjellsord og Gudsord som ikkje nyttar utan at det verkar flaut. Det er ikkje gull alt som blir kalla herleg i Bibelen.

KVA SLAGS LÅK TRU ER DET DU HAR? Den naive kristne kan ha blitt rundlurt ifrå sunn og naturleg moral og ifrå oppfatning av bra rettferd ved falsk som blir hamra inn i lag med dupering, så han og ho får svekka moralsk sans, og ikkje ser kva som er godt og bra. Somme blir nok narra inn i det av renkespel frå barndommen av, andre blir hardt kua og tvangsfora med Paulus utan skam, men følgjene er nok farlege. Jamfør: "Eg har ikkje komme for å kalle . . . rettvise." [Markus 2:17].
    Sjuka i botnen får Jesus til å kalle "sine" for sjuke (og sauer). Mangel på bra moral kjenneteiknar ein ussel stakkar, niding og det som verre er. Det kan sjå ut som mangel på mot og bra moral heng saman med urettvisa som krenkar uskyldige og let kjeltringar og låke få "nåde" til å halde fram ved narring.
    Det som skjedde med martyrane i oldkyrkja var at stakkarane ikkje fekk vite at ein slakta geitebukk skulle vere nok etter Guds ord [3. Mosebok 16], at dei ikkje trong å li og døy heller, sia Jesus hadde garantert at "alt var mogeleg" om dei berre hadde slik tru, eller bad [Matteus 17:21]. Stakkars narra. Ikkje ein gong Jesus blei bønhørt av Fadervår då Jesus hang på krossen og bad for jødar, så livet (døden) og læra hans harmonerer neppe. Det er ikkje bra, slikt [Matteus 26:39]. Sia dei "kopla for dårleg i hovudet", kom dei heller ikkje i hug at dei kunne gjere betre enn den avretta Jesus, slik han sjølv hadde kunngjort [Johannes 14;12].

1. Jesus såg på dei og sa: "For Gud er alt mogeleg." [Matteus 19:26]
2. "Om de trur, får de alt de ber om i bønnene dykkar" [Matteus 21:22]
3. Jesus. "Alt er mogeleg for den som trur." [Markus 9:23]
4. "Har de tru . . . vil ingenting vere umogeleg for dykk." [Matteus 17:21]
5. "Den som har tru på meg vil gjere det eg har gjort. Han vil gjere enda større ting, av di eg drar til Faderen." [Johannes 14:12]

No syner lidingshistoria til Jesus at det var mogeleg for Gud å nekte han bøna hans på krossen (punkt 1), and slikt verkeleg var mogeleg for den som trur fordi alt var mogeleg (jf. punkt 3, 4). Men martyrane kunne ha gjort større ting og frelst seg (5).
    Litt meir detaljert, kanskje:

1. Når vi røktar etter, kjem vi til slikt som "Kan Gud skape ein stein som er så stor at han ikkje kan løfte den?" "Kan Gud rake hovudhåret av ein flintskalla?"

2. Jesus jamra om å få sleppe krossfestinga, men fekk det ikkje. Då først resignerte han. På krossen bad han for jødane, utan at det hadde nokon særleg verknad. Han trudde han kom for jødane, at dei ville høre på han og la han ta dei under vengjene sine, men det gjorde dei ikkje, og har ikkje gjort det til denne dag.

3. Har du tru, vil det ikkje vere umogeleg for deg å ikkje bli bønhørt, sia "alt er mogeleg" . . . og gravlagde står nesten aldri opp att av molda, og "dei døde gravleggjer ikkje døde" likevel, enda det står i eit evangelium. "Følg meg og la dei døde gravleggje sine eigne døde" [Matteus 8:22]. No hevdar George Lamsa i boka Gospel Light at Jesus meiner "La landsbyen gravleggje sine døde," fordi det aramaiske ordet for død er metta, og for by, matta. Men likevel, "La byen gravleggje dei døde", som var vanleg skikk i den tida, er ikkje med i Lamsas eiga bibelomsetjing ein gong. Jamfør "Targumstudier" her på nettstaden.

4. Blant større ting å gjere enn Jesus gjorde, er å ikkje bli avretta for låkt snakk og skryt, ikkje satse feil på kven som er eins eigne sauer og ikkje, og kanskje å ikkje bli våt i regnet utan paraply. Snakket om å flytte fjell og kaste fjell i havet ved tru [Matteus 17:21; Markus 11:23], hoppar vi over, sia ingen lét eller lèt til å gjere slikt likevel, ikkje bokstaveleg.

❖ Ein skal ikkje tru alt ein høyrer og ikkje alt som står prenta med svart i ei bok heller. Det er slikt Buddha fortel, med meir.

Kven er menneskeson?

Somme vil seie det gjeld å løfte opp menneskesonen (aramaisk: barnasha), som mellom anna tyder å heve kvardagsmedvettet, vanemennesket, vanleg menneske, menneske. Neil Douglas-Klotz fortel at bar tyder "son" og nasha menneske, mann og kvinne, og ordet heng etymologisk saman med "skrøpeleg og glømsk". For å løfte opp menneskesonen sin (heve medvettet sitt) tydde jødar lenge før Jesus til mystikk-øvingar for å "stige opp til Guds trone". Lærde fortel at slike praksisar fanst i jødedommen før Jesus og på hans tid. [Hg 162-63; Net xxiv].

Til sjuande og sist er det sjølvbetring og heving av medvettet i meditasjon som TM, Rudolf Steiner og essensiell antroposofisk sjølvskolering og buddhisme handlar om. Buddhismen tilbyr ein avrunda, god veg, og det krevst inga låk og dogmatisk tru for å vandre den. Dessutan kan den som vil, ta til seg kva det skal vere frå buddhismen utan å rekne seg som buddhist eller kalle seg det - det er greitt. Sjølvberging kan vere så mangt.

Det er neppe sann tulltru at alt som skal til for å kome i himmelen, er å tru tull og vas, eller er det? Tru-vektinga ignorerer bibelord om arbeid, om løfting av medvettet, som gjerne blir forstått som å gjere sitt beste for å kome inn i himmelen innom seg, på Jesu ord [Sjå Matteus 10:7]. Det står då i klartekst at det ikkje held berre å kalle Jesus "Herre". Det skal meir til, som å vere rettferdig og finne og komme seg inn gjennom den tronge porten, fortel Jesus. [Matteus 7:21; 5:20; 7:13; Lukas 13:24].

I somme former for yoga finst liknande lære. Somme klarer å opne sushumna nadi og gå inn gjennom den sjølve. Det finst metodar for slikt.

Middelvegen og buddhisme

Det er flott å betre seg, men famling i mørket og sjuk "kalking av grava" (tildekking) gir heller tilkortkomming enn gild framgang. Milarepa-soga fortel det kan la seg gjere å komme seg etter svartekunstar, iallfall.

Du maktar kanskje ikkje å ta alle konsekvensane av "Det er betre å vere sjuk og rettvis (heil) enn bli kalla gjæv kristensau" på ein gong. Små steg i gongen kan lykkast. Kanskje er det også slik at ein lyt krype før ein kan gå med babysteg. [Matteus 12:12; 9:12-12; Markus 2:17, osv; sjå ovafor].

Ein gjer vel om ein tek omsyn til det Jesus lærer om at det er betre å vere menneske enn sau, og betre å vere frisk enn sjuk, betre å vere rettvis og sann enn urettvis og løgnaktig. Har vi etablert oss i slikt, høver vi neppe i gjengs og gal kristendom. Det går fram av evangelium.

Buddhismen sin åttedelte veg og fleire andre gode råd frå Buddha kan vere god hjelp. Og i buddhismen treng ein ikkje tru blindt og galt; ein treng ikkje ta noka som helst lære for god fisk utan vidare. Det er naturleg og godt levevis med tilhøyrande sjølvutvikling som er det sentrale i Buddha si basislære. Men det har vakse fram eitt og anna i buddhismen også som ikkje er med blant gründaren sine sentrale ord i den eldste kanonen som er tilgjengeleg. [LENKJE]

Buddha fortel korleis det gjeld å ta vare på moralen sin framfor ytre akting om ein skal velje, kor godt det helst går for den som tek tida til hjelp og byggjer vid forteneste som følgjer ein vidare, mens vond karma vonleg blir tømt vekk etter kvart. Jamfør Jesus: "Skaff dykk pungar som ikkje blir utslitne, ein skatt i himmerike som ikkje blir tømt, der ingen tjuv kjem nær og ingen møll øydelegg [Luke 12:33]." Det er ganske likt.

Saka er at å bli betre og få det godt ved rett veg for seg ved (1) forstandig meditasjon og sjølvhjelp og (2) hjelp frå samkvem med venner (sangha) og (3) klok og kunnig lære (dharma) å styre etter, er dei tre skattane i buddhismen, og nok er også eit langtidsprosjekt det gjeld å ikkje gi opp med fordi alternativa truleg er verre.

Buddhisme på nettstaden.

Litteratur  

Døg: Aarflot, Helge. Død og jordeferd. Oslo: Luther, 1982.

Hg: Neil Douglas-Klotz. The Hidden Gospel: Decoding the Spiritual Message of the Aramaic Jesus. Wheaton, IL: Quest Books, 2001:162-64.

Net: Lamsa, George, tr. The New Testament. Philadelphia: Holman Bible Publishers, 1968. A later edition is Online.

Glt: Lamsa, George Mamishisho. Gospel Light: Comments on the Teachings of Jesus from Aramaic and unchanged Eastern Customs. Philadelphia: Holman, 1939. (Opphaveleg på University of Michigan).



   BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
   © 1999–2009, Tormod Kinnes. [E-POST]  —  Ansvarsfråskriving: [LENKJE]