Kristensauen
| 14 › 1 › 1 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Kristensauen
Kor mykje meir verdifullt er eit menneske enn ein sau! - Matteus 12:12
 |
| "Ein slakta geitebukk skulle vere nok, år for år. Det kan du sikkert vere samd i - [3. Mosebok 16]" |
Det er betre å vere frisk enn sjuk, betre å vere friskt menneske enn sjuk sau også. Den som er usamd i det, er ikkje heilt på linje:
Jesus seier: "Det er ikkje dei friske som treng lege, men dei sjuke. Eg har ikkje kome for å kalle dei rettvise." [Markus 2:17]. Han seier i klartekst at etterfølgjarane hans er sjuke i tydinga urettvise, altså utan høveleg moral. Det same temaet kjem to andre stader, i Matteus 9:12-12 og Lukas 5:31-32.
 |
| Det som kan vere påkledt, sjuk sau på vegen, treng kanskje lege: best å vere sikker . . . |
Av dette går det også fram at den som er frisk, ikkje treng Jesus. Det er betre å vere frisk enn sjuk, og betre å vere frisk og rettvis enn ein sjuk stakkar, ein sjuk sau med ein metafor sett saman frå to-tre høvelege Jesusord mellom andre [Matteus 12:12; 9:12-12; og Johannes 10:2-6].
Korfor jamfører Jesus etterfølgjarane sine med sjuke sauer? (1) Han seier i klartekst dei ikkje er friske eller rettvise, og (2) han jamfører dei med sauer i fleire tirader. Det er ein gammal metafor i Bibelen han spelar på. I Jesus si jamføring med sauer i Johannes 10:3-5 går det fram at sauene hans vil ha han. Men trass i slike ord ville ikkje jødar flest ha noko av han, enda han ofte kalla på dei som sine og tok feil. Det går klart fram at jødane fekk han avliva som brotsling, trass i dei fagre metafororda i Johannes, ord som disiplane hans ikkje skjøna. [Johannes 10:2-6]
Det neste å avklare er kva som skil ekte sauer, falske sauer (kristne), og rettvise menneske. Ekte sauer er firbeinte og flokkdyr. Dei kan vere kjekke å høyre på der dei går i enga og bræker med smålamma sine i idyllar. Ja, så trivelege at nokon burde gi ut CD-ar med lykkelege sauer og lam i enga, så vi kan høyre idylliske sauebrek rundt om i stuene i heile landet! Kristensauen er ikkje heilt menneske (enno), men kan kanskje kome seg monneleg av sykja si, kva den no kan vere - ein får då ha noko håp. Og heilt friske - det vil her seie rettvise - tek ikkje imot slik såkalla nåde som gjer til sau, fordi det er mykje meir verdifullt å vere menneske enn sau, som Jesus er inne på. Ein få då tru såpass frå Skrifta!
Tullet er berre å droppe
Her er det rett nåde kjem inn: Vegen går ifrå å vere konform apekatt (å ha flokkdyrmentalitet med trong til seremoniar, trulltru*, ritual og meir slikt), til å stå opp som individ med: Det er ikkje rettvist å la uskyldige dø for at skurkar skal sleppe unna og halde fram.* I Den norske kyrkja høyrer det med i gravferd-ritualet at presten seier at den døde skal stå opp att i lekamen, heil og ulasteleg. Her er det ikkje noko snakk om å "utgå på dato". Jamvel etter tusen år kjem det til å skje, trur somme. Den som trur slikt, ligg helst under for ønsketenking; somme er kanskje ikkje riktig navla heller [Døg].
 |
|
Utstyr til gjeting av toføtte sauer (bispeskrud). Mange av elementa i konform kristendom kjem frå andre religionar i Romarriket: Bispehue, bispestav og så bortetter er ikkje berre kristent. Korset som kristent symbol kom til og blei kjent først på 300-talet, sånn omtrent. I India og andre stader har ulike kors blitt brukt frå før den tida, bl.a. som solsymbol (swastikaer). - Religionar blandar seg. |
Etter Moselova skulle dyr drepast som i slaktehus for at jødane skulle sleppe straff. År etter år, hundreår etter hundreår heldt dei på slik Gud hadde knesett i Lova [2. Mosebok, kap. 21 ff, særleg 3. Mosebok kap. 16.] Ved å "knerte ned" uskyldige kjøper ein seg liksom fri frå følgjene. Slikt er for dumt og barbarisk og kan kanskje gjere ein nevrotisk og enda verre, men det er akkurat same urettvise mentaliteten som ligg til grunn for kristendommen. Der heiter det at uskyldige Jesus blei blota etter Fadervårs vilje, jødane fekk sett tinga i verk, og det heile blir kalla herleg, Faderen blir kalla rettferdig av Jesus, og Gud [Johannes 17:25], og den kristne kan ha blitt rundlurt til å forlate naturleg og god oppfatning av bra rettferd. Det er her den nifse sjuka i botnen av "føretaket" syner seg. Somme blir narra inn i det av renkespel frå barndommen av, andre håper å sleppe unna med falsk og anna fælt dei strir med, og så bortetter. Det er nokså likt ei hending i eventyret om Aladdin, der ein farleg trollmann stilte seg opp på marknaden og tilbaud nye oljelampar for gamle for å få vinst ved det til slutt.
Det som skjedde vidare i kristendomssoga er at blinde og sjuke sauer fattar lite at det skulle ikkje vere tiltrengt å blote Jesus når ein slakta geitebukk skulle vere nok, år for år, etter Lova [3. Mosebok 16]. Og dogmet om at Jesus døydde for alle, held ikkje stikk. Ja, kanskje det er alle millionane som har døydd for trua si som har "døydd mest", alt i alt og når det kjem til stykket: Martyrblodet som gjødsla kyrja kom frå mange millionar, og var ikkje Jesu blod.
Den som føretrekkjer betre livsferd, kan trengje å minnast på noko ved eit norsk ordtak: "D'er godt å bæsa gamle kyr; dei bæsa seg sjølve". Mange har gått seg til i verda, og kjem kanskje ikkje ut av feilspora. Dei er for "gamle skinn" å rekne. Og den som vil ut av gamle og gale tankebåsar, kan fort bli sårbar og dupert i overgangstida. Desse to gruppene krev taktfull, men ulik handsaming.
Middelvegen og buddhisme
Du maktar kanskje ikkje å ta alle stega som skal til ut frå: "Det er betre å vere sjuk og rettvis (heil) enn bli kalla gjæv kristensau" og så bortetter (jf. Jesusord ovafor). Men faktasøkjande tvil er ikkje dumt og gale, og kristensauen med ganske blind og dogmatisert tru er ikkje verkeleg gjæv.Du skal ta omsyn til det Jesus meiner om at det er betre å vere menneske enn sau, og betre å vere frisk enn sjuk, betre å vere rettvis og sann enn urettvis og løgnaktig, og så jobbe for å bli menneske, friskt nok menneske, ein med sann og høveleg moral, til og med. Tar vi Jesus på alvor, veks vi oss ikkje sjukare, men friske. Har vi etablert oss i slikt, høver vi neppe for konform kristendom. Det kan vere framifrå, det, berre vi ikkje fell og utartar.
Buddhismen sin åttedelte veg og fleire andre gode råd frå Buddha kan vere god hjelp. Og i buddhismen treng ein ikkje tru blindt og galt; ein treng ikkje ta noko som helst lære for god fisk utan vidare. Det er naturleg og godt levevis som er det sentrale i Buddha si inste lære. Men det har vakse fram mykje i buddhismen også som bryt med gründaren sine sentrale ord. [LENKJE]
Det er mange slags utformingar av buddhisme. Buddha fortel korleis det gjeld å ta vare på moralen sin framfor ytre akting om ein skal velje, kor godt det helst går for den som tek tida til hjelp og byggjer vid forteneste som følgjer ein vidare, mens vond karma vonleg blir tømt vekk etter kvart. Saka er at å bli betre og få det godt ved rett veg for seg, kan vere eit langtidsprosjekt. Det gjeld å ikkje gi opp.
Litteratur
Døg: Aarflot, Helge. Død og jordeferd. Oslo: Luther, 1982.
 |
 |
 |
 |
BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
© 1999–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]