NORSK DEL, GULLVEKTA

Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren også

 14 › 1 › 9 SETT SEKSJON SPøRSMÅL SØK NETTSTADSIDENE FØRRE NESTE
RESERVASJONAR Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard 
– SAMLINGA

Gift deg, og . . .

Gift deg og du vil angre; gift deg ikkje og du vil angre.

Kven sa det? Søren Kierkegaard og Sokrates er mellom dei. Visse ord som fortel ganske det same, blir tillagt forskjellige personar. Ein får ta høgde for det.

Lærdommar
Lord Bertrand Russell

Men det er ikkje så einfaldig. Kven er giftar seg med har noko å seie, og korleis det blir lagt til rette for livet i lag, både frå det offentlege og frå dei gifte og nære og kjente, om dei flyttar for karrieren til ein av dei, og så vidare. Om det er to som passar saman, er nokolunde jamstelte, med like innstillingar og haldningar til verda - det tel også med etter kvart. Så spørs det kor lenge og godt familien "held elden ved lag", som ein seier. Ein skulle helst ikkje vere hjelpelaus i høvet, men ta grep det er hjelp i, både store og små.

I kulturane der astrologar blir konsultert for å gagne samliv, giftemål og meir, vurderer dei kor godt folk passar saman også - og først og fremst, vil eg meine. Resten blir kanskje å "gjere det beste ut av det", slik astrologen ser det.

Korleis. Ikkje alle som elskar kvarandre og gifter seg frivillig, finn ut at dei liker kvarandre i lengda. Og somme som gifter seg fordi dei må, eller familiar attom kvar truar, treng likevel ikkje å mislykkast fullstendig heller. Det er eit stort pluss i den store samanhengen at dei to glir godt saman, og helst liker kvarandre. Men vedunderleg kjærleik og ekteskap går ikkje alltid hand i hand.

Ein blir gift; så lever ein saman. Det kan gå lang tid før ein finn av det, av di mangt kan gjerast på fleire måtar enn den "normale", det vil seie den gjengse der ein er og kjem frå. Det er mange samlivsskikkar, som hos eit folk på Borneo, trur eg det var - det står i ei av dei gamle antropologi-bøkene. Dei pla dei la ein ung mann bli lært opp i elskovskunsten av ei tante som ikkje kunne få barn lenger, men som hadde eitkvart å lære bort likevel. Slikt var ikkje tabu nett der. Det skulle vere til hjelp for den unge mannen, som kunne gifte seg utan å vere blank i forhold til kva som høver minst ei kvinne.

Her er moralen: Ein tar grep for kanskje å klare å leve godt i lag frå dag til dag og vidare. Kanskje somme grep "utanfor boksa" og inngjerda av tabu kan ha kimar av elegant hjelp i seg - og kanskje ikkje. Ein trur det knapt før ein ser det. Og nett her kjem å ha "statistisk peiling" godt med. Først spør ein til dømes: "Er det sant at eg kjem til å angre om eg ikkje gifter meg?" Svara for ulike personar treng ikkje bli ja eller nei, men kan bli noko mellom nei og ja, til dømes: "Nei, veldig lite, litt, sanneleg om eg veit, noko, mykje, fælt" (det er ulike "merke på bismarvekta" mellom dei to ytterpunkta). Å angre forferdeleg og jamt er ikkje all anger ein får på kjøpet. Somtid angre veldig, men kort, somtid angre nesten ikkje, men med murring som ikkje gir seg, og så vidare. Livet i lag kan vere meir slik som det.

Det finst mange former for ekteskap. Ei kone gift med fleire brør (menn), er noko (polyandri), og ein mann gift med fleire koner, og med konkubiner attåt, er noko anna. Jødane heldt seg til den siste varianten. I Tibet er den første framleis i drift, om ikkje kommunismen har kvelt han. Det finst dessutan blandingar av dei to. I eitt høve er det helten Arjuna som heilt regelmessig deler favorittkona si med fire brør, og som har sitt eige harem med mange koner i tillegg. Noko kjem an på kva ein er vant til innanfor kulturen ein lever i, med skikkar, takt og tone der.

Giftemål kan også vere svært ulike sjølv om det å sjå til er berre ein mann og ei kvinne som giftar seg, for ein giftar seg på ein måte med heile familien til den andre, sa einkvan. Det er noko i det - den andre har i seg inntrykk, innstillingar, livsoppfatningar frå ein heim i ei slekt, og ein skulle passe seg, for litt lenger framme på ferda kan slikt ta til å dukke opp og stå bak krav og anna.

No er det skil på folk, så statistikken hjelper ikkje så det blir veg for alle som avvik frå gjennomsnittet - og saka er også at alle avvik frå gjennomsnittet, meir eller mindre, på ulike måtar. Og folk handterer stress på ulike måtar og med ulike gradar av kunnigheit. Kurs i stress- or sinnemeistring kan godt hjelpe somme som tar kursa av eigen, fri vilje. Kanskje bøker kan gi hjelp og inspirasjon også. Den som er for lite sint og reagerer meir innetter-vendt, får heller gå inn for kurs i behageleg, avrunda sjølvhevding, self-assertiveness. Det finst mange bøker om å få betre kontroll over livet sitt, så ikkje andre tar over.

Det er mange gode bøker, og stort behov for fleire av dei også.

Er ekteskap ei slags slåpete straff i Noreg? Holmes og Rahe stressmengde-skala kan gi vink

Det finst gjennomsnittsbaserte utrekningar også for leie følgeverknadar av stress. Dei er basert på gjennomsnittsamerikanaren, og tar ikkje omsyn til at folk maktar stress ulikt. Men ein peikepinn finst. [Holmes og Rahe scale] Ein får like godt ta slikt inn over seg også - for eksempel at 10-11 av dei verste stressfaktorane i eit liv, heng saman med å ha fått seg ein partnar.

Ja, langvarig fengsel i USA er ein mindre stressar (stressor) enn slike, viser skalaen. Men å bli "dømt til samliv" - gifte seg, med eller utan elskhug i massevis - kan ein godt sleppe mildare frå om ein ein åtvara godt og vel på førehand, kan organisere dagane i lag godt, elles kan å snu seg, og ikkje får romantiske blår og tårer i auga så ein ikkje klarer å lese skrifta på veggen: "Dømt til fengsel - som oftast lettare." Eller kva med "Under styremaktjustis, kanskje gjort til bidragsytar etter brot." Kvar og ein får gjerne ta med slike nette opplysningar på laget, sidan ekteskapet skal helst ikkje gå ut over livslykka til nokon.

Ein får no og då spørje seg om kva som blir att etter å ha halde fram saman med ein annan, og kanskje samle eitkvart for seg sjølv. Av slikt kan det bli eige hus og heim å bu i, til dømes.

Sir Bertrand sansa ein dag at han ikkje elska kona si meir. Det fekk han til å skilje seg. Det er mange som han slik. Og ikkje alle skilsmisser lèt til å bli fæle heller.

Ola og Kari statistisk fundert

Gifter du deg med ein patetisk nordmann? Du skulle vel ha tenkt noko som dette først: Han er kanskje i det store og heile som ein barkebit som flyt ned langs eit elvestryk. Han blir styrt og ført av vassmasser omkring. Det er eit bilde, ein metafor.

Ein skal ikkje vere pessimistisk gledesdrepar i eitt og alt; dei som har makta, styrer, overvakar, straffar og (ved)tar vekk fridommar og natur i nærmiljøa, er kanskje gledesdrepande nok likevel. Ein gjer vel om ein vender seg rundt og ser kva konstruktivt ein heller kan bidra med. Skal ein så lære seg statistikk for å betre sjansane sine til lykkeleg, vellykka samliv, og hauste store frukter i langdrag slik? Tja, det kjem vel an på kva veg den såkalla utviklinga går. Framvekst av teknikk, overvaking, kontroll, regulert og kollektivisert bilismeliv, samling av folk i byliknande miljø, hemma livsutfalding og tap av kontakt med natur - det er sentrale delar av "utviklinga". Men det er fleire slags utvikling. Ikkje alle er like korttenkte som å sage over greia ein sit på, klart og tydeleg. Men blant dei som tenker profitt og går etter det utan omsyn til kva naturgrunnlaget toler, der er mange pengar, og makt - og slikt er folk flest tilpassa. Bonden også. Griske med makt styrer jorda inn i kaotiske tilstandar etter kvart, og tar ikkje til fornuft.

Det hjelper truleg ingenting å sette det på spissen. Gjennomsnitts-Ola tenker nok ikkje at han tilpasser seg til samfunnet eller konsernstyrt verkefelt slik som ein som etter kvart sager av greina si smått om senn og ikkje ser seg tent med å handle annleis. Det er mange slike. Og folk vil så gjerne ha eit godt sjølvbilde, og fuskar eitt i stand ved ulike slags grumsete mekanismer.

Og den som kjem fram til at "no er det nok" og slikt, finn kan hende ut at stresset ved å overleve blir høgare enn tenkt, fordi dei mange, det store fleirtalet, dei er tilpassa makta, og makta pengane (økonomien), og mottiltak florerer i "jungelen". For økonomien finn polikikarane det rett å ofte fridom, nærdemokrati, små kommuner med lokal innflytelse. Det er liksom i ein dis det går føre seg, og folk flest finn seg i mangt som minskar forholda deira fordi "det er økonomisk". Saka er: det obsessivt penge- og tvangsstyrte samfunnet kjem til kort i forhold til alt som ligg ovanfor - høgare menneskeverd, dyreverd, naturverd og så vidare. Og meinigmann tilpassar seg. Har kanskje ikkje stort andre val. Blir glad om han får jobbe -

Abraham Maslow har sondert i ting og komme fram til at mange behov hos menneske er på nivå ovanfor behov for så som makt, penger eller tryggleik. Den som ikkje får realisert ting ein har i seg sjølv, får kjenne svien og bli avstumpa langs den kollektive, nasjonale lemenvandringa mot havet. Maslow har også funne at gjennomsnittsmennesket er ikkje sunt og ingen god målestokk for eit menneske. Det er klokt å ta slikt innover seg, fordi det kan hjelpe meir tenlege tilpassingar livet gjennom.

Mange får vel labre sjansar til å gjennomføre det bra utan samarbeid og støtte, men la oss justere farta etter føret, få tak i utstyr som hjelper, kleda vi treng, og meir. For ein blir ikkje født klar til kunsten å leve og leve saman, og somme har ikkje hjelp av foreldra, og andre har uhøvelege, ugreie å vere saman med også. Det er mange problem, mange handicap med eit sportsuttrykk. Ein får vurdere i kva grad ein kan gjere nokon endringar som monner, eller om ein må stagnere i tru på at ein verken kan løfte vekk eller gå utanom kjelkar i vegen. Ein kan ha godt av litt hjelp i starten, og kanskje ulike korrektiv til eit og anna ein har fått med frå mor og far. Her finst det ulike kurs til hjelp, men kanskje ikkje mot alt tiltrengt.

For eksempel, ein jødisk gut som har ei mor og ein far som er fyllefantar som slåst vilt med kniv heime, og røyker og fer med vondord og slag, og far drikk som ein slusk i samvær til han fornærmar alle gjestane, i sær kvinnene, til dei forsvinn til sist, ja, då har barna mykje å jobbe med. At nazistkrem kjem nærare og nærare innpå heim og folk for å røve kunsten, krenke folkeslaget, spy fram urette skuldingar og utelate eldre og unge frå det kollektive samfunnet før eller sidan, det er også fælt.

Korrektivarbeid mot såkalla life scripts (TA-omgrep) er jamt tidkrevjande, tappande, og hjelper kanskje ikkje fort og godt nok i eit knipetak. Noko får ein lære seg, og noko får ein la ligge til ein er klar til å gå inn i det. Det er ikkje klarer godt nok sjølv, treng ein hjelp med. [TA-bøker]

Det er ikkje alle som har slike mødrer og fedrar at tobakkseimen står om dei og i heimen, så mykje at læraren til barna grin på nasen og vik til side av eimen som sit i tøyet til barna. Det er ikkje alle som drikk vodka så dei blir korka. Det er ikkje alle som tar etter uhøvelege grobianar og usympatiske foreldrar i eitt og alt heller. Og det er ingen som har møtt Ola og Kari Nordmann med 1.89 barn saman. Denne Ola blir kanskje 74 år og Kari kanskje åtti. Til frukost et dei nokre brødskiver med pålegg, og middag et dei ved 17.00-tida. Begge er med i statskyrkja, men går lite eller aldri i kyrkje.

Gjennomsnittsmennesket er eit teoretisk abstrakt - eit fint statistikar-nummer - og fortel ikkje om det særmerket, unike, hos ei Kari og ein Ola. Det individuelle er ikkje fanga av gjennomsnittsutrekningar, oftast ikkje handsama, neppe tatt omsyn til. Det ligg meir enn éin fare i det, for det er jamt individet som tel - som tel skikkeleg.

Menneske må møtast for å vere saman ei tid -

Vi er ikkje alle like, trass i statistikk, motepress, konformitetspress og meir. Fleire statistiske kalkyler av ditt og datt er fundert på gjennomsnitt, ei teoretisk greie som få eller ingen kjem heilt nær.

Har ein slikt som dette i minne, kan ein også gagne seg og sine ved hjelp av litt enkel gjennomsnittsstatikk, berre ein har halde hovudet klart opp gjennom oppveksten. Det er gagn i å kunne seg med det overordna innan statistikk. Det finst såkalla mursteinar (som Fred Kerlingers), litt lettare tungvektarbøker, og vidare til små, søte bøker om emnet - berre desse bøkene finst. Bøker om bløffing ved statistikk er også noko. Statistikk-bøker - eit utval:

Ottar Hellevik kom først med Forskningsmetode i sosiologi og statsvitenskap, ei omfattande teoribok. Så ei oppmjuka, kortare ei, Sosiologisk metode, og Jakten på den norske lykken: Norsk monitor . . .. Hvordan man lyver med statistikk av Huff.

For å greie det grunnleggande, kan ein få tak i bøker der det er gitt heller enkle, greie grep i forhold til ulike slags statistikkar. Tilbodet på engelsk er breiare enn på norsk - med til dømes Simple Statistics: A Course Book for the Social Sciences (Cambridge UP, 1983), Statistics without Tears: An Introduction for Non-Mathematicians (Penguin, 2000), Men dette feltet får vel ligge her.

Grunnlaget tel, og vellykka glid likeins

Det går jamt over greitt å sjå på prosenttal som odds, og så vurdere oddsa for å lykkast - og helst rekne ut oddsa i framkant av sentrale livshendingar, om det er gjerleg - og så gå inn for somt med halt i. Det kan variere. Enkle handteringsreglar: Bli føre var gjennom prosenttalas tale - det gjeld å bygge klokt og hindre usunt i å gro, og få has på framtidige vanskar så fort det går bra. Statistikkar kan gi vink om kva som kan hjelpe i langdrag, og uheldige utfaldingar ein får gå imot. Hjelper det godt liv slutte å røyke, kan ein innrette seg deretter og auke oddsa for å leve nokre år lenger, og kanskje sunnare også.

Tips: Ut frå ymse velvalde statistikkar bør ein treffe forholdsregler på førehand og vere budd ved måtar ein innrettar seg på. Det finst do's og don'ts, ting å gjere og ting å unngå. Det gjeld iallfall å ikkje krenke den andre, verken flittig og massivt eller lite og løynd.

Ein skulle målmedvite sette av tid til å vere saman friske og opplagte - kvalitetstid. Ein skulle gå inn for byggande (konstruktiv) verksemd i kvalitetstida. Ein hjelper familien å vere frisk ved å kunne eitkvart om god oppseding i heimen, og takt og tone også. Familien er ein god arena for omsorg og takt. Kontakt med uforderva natur er ei stor hjelp for gutar og jenter også. Ein skulle gå inn for å halde følge, halde tritt i nabolaget, så ein ikkje glir attover og kjenner seg truga. For eksempel, ein treng ikkje drikke seg fyllesjuk kvar fredag, men bør vite å sette grensa ved "berre eit par glas vin", så ein ikkje forfroskar seg og sine helga gjennom.

Ein tidvis vanskeleg del av samliv og familieliv, er å ikkje gå i vegen for den som vil utdanne seg, vil utfalde seg, for meininga med å leve saman fri frå nød er å hjelpe og gagne kvarandre. Litt støtte, ein liten båltur og mykje anna. Og når ein får det til, hender det at guten og jenta blir annleis enn ein sjølv tenkte, at kona blir forskjellig frå ho ein gifta seg med. Det er naturleg, og ikkje alltid heilt enkelt og triveleg å handtere. Ein skulle ha perspektiva klare og bli kjent med hovudgrepa så ein kan klare oppgåva saman. Somtid hjelper eit sitat, for eksempel, "If you love somebody, set them free". Elskar du nokon, hjelper du vedkommande fram til å klare seg sjølv så godt det er råd - det er god hjelp. Det hjelper å kunne brødfø seg og ikkje berre bli mata. Motsett: den avhengige har neppe blitt hjelpt stort nok.

Så: ein favoriserer godt liv i lag og/eller for kvar enkelt i det, ved gode gjennomsnittsoversyn kopla saman med innsyn i kva som fort skrantar, og kva som hjelper mot skranting i samlivet, og så ta tak der - i konstruktive aktivitetar med meir, så ein ikkje berre finn seg innsylta i problem. Og om problem oppstår, då går det neppe verre om alle involverte går inn for å vise takt og vere rakrykka saman og enkeltvis.

Ha oddsa i bakhovudet så du slepp å bli desperat

Har ein førebudd seg rimeleg godt på livet saman, kan ein handtere fjorten feilspor, men fellast av det femtande, sekstande og attande i samvirke.

Dårlege odds er neppe over femti prosent, og då gjeld å førebu seg ut frå statistikken. Om to av tre ekteskap i eit land går fløyten, kan ein ha 33 prosent sjanse for å lykkast. Det meir sannsynlege utfallet er skilsmisse, og førebur ein seg mot det på ymse vis, kan ein både hindre at skilsmissa blir eit faktum, eller minske plagene godt. Men om ein ikkje tar grep i starten, kjem ting lett og fort til å bli for vanskelege til at alle partar kjem frå havariet med glede i bringa.

Skilsmisse, eit stort problem

Nær halvparten av dei som no blir gifte, kjem venteleg til å skilje seg. I Sverige går to av tre ekteskap fløyten. I slike høve nyttar særeige (truleg) eit stykke på veg mot skeiv fordeling av buet i dei tilfella det gjeld å komme ut av brotet med middel til samværsreiser og enda meir. Å ha eige hus kan gjere livet etter skilsmissa greiare, men somme felles vennar forsvinn kanskje - og kontakten med barna og mange pengar til underhaldningsbidrag i nokre år. Det er inga grei sak å bli skilt. Den som er budd, slik speidarar skal vere, tar vare på sitt til etter skilsmissa kjem, gjennom så som samlivspakt, gode dokument, rikeleg med utdanning, og komme seg godt i gjenge elles.

Det viser seg ofte at det ikkje blei godt nok å stole laust på kvarandre. Når heimen raknar, har den klokt framtenkte meir å falle tilbake på, og kan stå imot belastningane betre. Det heiter ein skal førebu seg på det verste - føre var - så det helst ikkje innfinn seg i det heile. Men vel så viktig er å bygge positive opplevingar og aktivitetar saman - bruke kvalitetstida til slikt.

Grufulle samlivsløfte tener makta

Lov ikkje så du bind deg i all framtid ved ønsketenking. Det er sjølvsagt umoralsk av kyrkja og storsamfunnet å drive to som vil leve i lag, inn i samlivet med eit dåreløfte som inngangsbillett.

Det hjelper også å ikkje ha lova å halde saman til dauden. Grufulle ekteskapsløfte får lett to naive til å love saker og ting dei neppe klarer å halde. Først i ettertid sannar somme det blei for dumt, ikkje heilt ulikt "Når hesten er stolen, set polakken lås på stalldøra." Etterpåkloke kan mange bli. Ein bør heller vere føre var og ved det unngå traume. Ein skal då vite ein kan stå inne for det ein lover. Så slepp ein å bryte ordet sitt om ein blir skilt og ikkje held saman og elskar og ærar kvarandre i vonde dagar likevel, trass store ord som glei ut av munnen i kyrkja nokså blindt.

Stram samlivsregulering er eit middel som gir staten kontroll langt inn i heimen. Før tente det ei nokså despotisk kyrkje også. Å løfteborge blir stundom "betalt" med fråfall av personleg integritet. Jerome Bruner peiker på kor dårleg gjort det er å avkrevje ymse løfte frå folk som dei ikkje veit om dei kan halde, og kor forferdeleg dumt det kan vise seg å bli for den enkelte å ha jenka seg til det og gitt etter for kyrkjebryllaup. "To "promise" you must be able to deliver [Acom 63]". Det kan liknast med å sverje ein har pengar i banken til alle utgifter i livet - uventa utgifter også - når ein knapt nok veit kva som er på kontoen.

La gjennomsnittsodds hjelpe deg

Skilsmisseoddsa kjem fram ved offentleg statistikk. Store gjennomsnittsodds gir visse ymt om kva sjansar for suksess ein kan få, og tener dermed som litt draghjelp til prenups * med meir.

* Frå prenuptial agreement: Overeinskomst mellom kommande ektefellar, der dei fråfell framtidige rettar til kva den andre eig i tilfelle skilsmisse eller daude. Den lyt vere juridisk korrekt for å verke som tiltenkt . . .

Gjennomsnittsodds kan kanskje ikkje gagne den enkelte, for fenomen som gjeld for store gjennomsnitt, gjeld ikkje for einkvar. Ein blir ikkje halvt skilt når 50% blir skilt. Men gjennomsnittsodds tener forholdsregler i langdrag ved at ein tar omsyn til korleis landet ligg. Det har mykje å seie om ein veit på førehand at 70-80 av 100 seglasar i eit bestemt farvatn strandar, i forhold til fem av hundre seglasar. Der oddsa er dårlege, kan ein dra nytte av kunnskap om farvatnet, og å kunne navigere varsamt, ha kart frå ekspertane så ein unngår skjer og undersjøiske skjer, og så bortetter. Førekunnskap aukar sjansane for å lykkast med ekteskapsseglasen. Ein betrar oddsa sine ved tiltak som gjer ein budd på det verste så mange vonde hendingar helst ikkje kjem, eller: i fall dei kjem, så dei blir minst råd eller kostar mindre - og så var det dette med nok kvalitetstid saman.

Borgarleg giftemål, eit bra alternativ

Borgarleg giftemål er godt alternativ. Ein av fordelane er at ein slepp å bryte giftemålsløftet sitt og løfta sine etter kvart som ulysta skil to. Når ein ikkje har lova det ein ikkje kunne halde, bryt ein ikkje gammalt løfte. Slikt betyr noko der "ein mann er ein mann og eit ord (løfte) er eit ord". Elles ikkje. Å vere ordhalden er ikkje alle unnt.

"Hurra! eg gifta meg borgarleg!" kan somme seie for seg sjølve - Borgarleg vigsle er jo meir moralsk forsvarleg og mindre forkasteleg for folk som skil seg. Kor mange som held saman i ekteskap utan å elske og støtte kvarandre er lite kjent, men det kan verke som det er veldig mange. Det er ikkje greitt.

Det er fint å styrke element som blir krona med godt nok samliv - ikkje berre rydde vekk uhumsk og glorifisert uhumsk. Då blir det lettare å vere saman eller gjere hyggelege ting saman - men det er ei anna historie.

OPP

Tenkaren Bertrand Russell og visse fakta

Jarlen studerte matematikk og filosofi, og blei involvert i mange tusen kontroversar gjennom livet. Først var han idealist, sidan analytisk.

Han kom opp i vanskar fordi han innsåg noko i slekt med at "Barberen i bygda er mannen som barberer alle som ikkje barberer seg sjølve", og så spørje om barberar barberer seg sjølv eller ikkje. Men i staden for "barber" las han "klasse", og så blei det grunnleggande filosofi av det. Han fekk den ideen at det ikkje finst noko sånt som klasser. Omsett til bygdesnakk: "Det finst ingen bygdebarber verda over." Naturlegvis er det tull. Men om lag slik tenkte ein britisk jarl som nådde store intellektuelle høgder. Dei var kanskje ikkje så høge likevel, ikkje minst fordi han gjekk imot mykje i dei sjølv, seinare langs vegen. Det er bra å kunne sanse seg og komme på betre tankar.

Steg for steg gjekk jarlen vidare ifrå logikk til romanse med Lady Ottoline Morrell, etter at han hadde slutta å elske si eige kone, Alys, men levde i lag med henne like fullt til han møtte Lady Ottoline. Han forlét Alys i håpet om at romansa likevel ville gi meir.

No fekk han for seg å skrive meir tilgjengeleg også, så langt meir enn ein handfull kunne fatte kva han styra med. No let han seg overtyde om at det ikkje fanst nokon "sanningar" i logikken i det heile. Han skjønte i grunnen at "Sanninga er at det ikkje finst noka sanning." Det er eit logisk resonnement av Russell-kaliber nok ein gong. Det er ikkje fullgodt, ser du vel! Frå då av sysla han med anna.

Det er altså stadium i Sir Bertrands tenking. Det får ein hugse når ein ser sitat av han. Den seinare tenker ulikt den tidlege idealisten, til dømes. Den som held seg strengt til fakta, er på sett og vis ikkje berre ein diskret person - han kan nå høgare også, slik som Bertrand Russell (1872-1970). Han fekk elles Nobelprisen i litteratur i 1950, og blei ikkje mindre enn 97 år.

"I wish to propose for the reader's favourable consideration a doctrine (...) this: that it is undesirable to believe a proposition when there is no ground whatever for supposing it true." [Bertrand Russell, from "Introduction: On the Value of Scepticism", in Sceptical Essays published by Allen & Unwin in London, 1928]

"Fear is the main source of superstition, and one of the main sources of cruelty. To conquer fear is the beginning of wisdom." [Bertrand Russell]

Bertrand Russell-sider på engelsk: [Lenke]

OPP

Søren Kierkegaard (1813-1855)

Søren Kierkegaard - sitat

Søren Kierkegaard Den dagen du kom til verda, gret du mens dine næraste var glade. Lev no såleis at den dagen du går bort, då græt dine næraste mens du sjølv er glad.

Livet må levast forlengs og bli forstått baklengs.

Det er mykje lettare å sjå til høgre og venstre enn å sjå inn i seg sjølv.

Mange kloke ord er blitt sagt i spøk. Dessverre blir i langt høgare grad dumme ord sagt i fullt alvor.

Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard 
– SAMLINGA
Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard - SLUTTBOLK

Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard - LITTERATUR  

Acom: Bruner, Jerome. Acts of Meaning (the Jerusalem-Harvard Lectures). Cambridge: Harvard University Press, 1990.

Ebu: Encyclopaedia Britannica. Encyclopaedia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite DVD . London: Encyclopaedia Britannica, 2007 (Last Edition).


Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard - OPP SETT ARKIVDEL NESTE

Samliv, Sir Bertrand Russell og Søren Kierkegaard BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, design og navigering på nettstaden, søkeråd, tilvisingar og meir. [LENKE]
© 1999–2012, Tormod Kinnes [E-POST].  —  Ansvarsfråskriving: [LENKE]