Norske ordspråk

S

Saka mann får teie [Oy 124].

Samanlikningar er oftast leie (Samanlikning, især mellom personar, vekker gjerne anger) [Oy 89].

Same dommen ein legg på andre, får ein leggje på seg sjølv [Oy 20].

Same korleis ein snur seg, er rumpa bak [Ae 162].

Same salven høver ikkje til alle sår [Oy 124].

Same seglet høver ikkje til alle båtar (passar ikkje i alle båtar) [Oy 126, Go 87].

Sanka og spara kan lenge vare [Oy 140].

Sanning treng inga banning [Br 149, By 164].

Sanninga er alltid seg sjølv lik [By 166].

Sanninga er ofte hard å høre [Oy 125].

Sanninga kan lenge løyne seg [Oy 124].

Sanninga vil alltid smette fram (den som vil lyge, kan lett mista seg) [Oy 125].

Sant er sant, om enda ingen trur det [Oy 124].

Sauren [skit, søle] er inga pryd [Oy 125].

Seg sjølv skal ein verken ovrose eller ovklandre [jf. Oy 130].

Segl er ein god ting, men årer lyt (må) ein først ha [Oy 126, Go 87].

Segner veks når dei kjem på vidda [Oy 126].

Si eiga ætt må kvar kjenne best [Oy 187].

Sin eigen brest kjenner kvar mann best [Br 28].

Sin eigen lyte får kvar man vite om og kjenne best [Oy 71].

Sinne gir vonde minne [Oy 128].

Sinne skaper vonde minne [*Go 52].

Siste gjesten får lågaste sessen [Br 67].

Siste sauen vil ulven ta først [Go 85].

Sjeldan blir kvistar betre enn sjølveigne tre [Oy 81].

Sjuka kjenner vi, helsa kjenner vi ikkje [Go 48].

Sjukdom er kvar manns herre [Ae 124, Br 152].

Sjøen er eit godt stabbur [Go 86].

Sjøen er ikkje landet lik [Go 87].

Sjøen gir mye, og tar mye også [Oy 129].

Sjølv er beste tenaren [Oy 129].

Sjølvgjort er velgjort [Ae 139, By 181].

Sjølvros luktar ille [Br 145].

Sjå ikkje etter garden, men etter karen ( t.d. om friar som eig gard - IA) [Oy 42].

Sjå jenta saman med andre på kvardagar, ikkje berre i kyrkja [Oy 44].

Sjå på dei beste, og ikkje på dei fleste [Oy 9].

Sjå på dei gamle, så ser du kva du sjølv vil bli [Oy 40].

Skade og skam lærer somme [hs folk] å fare visare fram [Oy 130].

Skaden er aldri så vel gjort at han ikkje var betre ugjort [Oy 130].

Skal ein byggje etter kvar manns råd, blir huset skeivt [Br 33].

Skal ein byggje etter kvar manns råd, kjem det aldri tak oppå [By 164].

Skam og skade følgjast åt [Oy 131].

Skamflekken er vond å vaske [Oy 131].

Skamma er ofte større enn skaden [Br 154].

Skarven skjemmer ingen (alle) skjer den sit på [jf. Oy 131,Br 155, Go 52].

Skei og fat hjelper ikkje utan mat [Oy 131].

Skikk deg vel, det spørst minst [Oy 173].

Skillingen er alle stader velkomen [Oy 131].

Skinet dårar mange [Oy 132].

Skinnmager hest er betre enn tom grima [Oy 60].

Skite smør er godt nok for sjuke hundar [Oy 137].

Skite verk får skita lønn [Br 195].

Skjelling bit ikkje på skinnet [Oy 132].

Skjellsord duger ikkje; der dei høver best, der bit dei minst [Oy 132].

Skjora ser nok kva gris ho vil ri på [Go 58].

Skjorta er alltid nærare enn kufta [Oy 135].

Sko og kvern og hest skal ingen låne ut [Oy 133].

Skog er landsens største pryd [Go 84].

Skogen er snart rydda; han er ikkje snart opp att kommen [By 191].

Skogen er snart rydda; han er ikkje snart opp att runnen [Oy 133].

Skogen har mang auge (det er mange som ser deg der) [Oy 133, Go 73, 84].

Skomakar, sit med din leist! (ikkje døm om ting du ikkje forstår) • Skomakar, hald deg til (bli ved) leisten din [Oy 133, Br 159, Ae 144].

Skomakarbarna ha somtid verste skorne [Oy 133].

Skremsel gjør forblinda.

Skrifta vaker om mannen søv [By 177].

Skryt gjør gapen glad [Oy 46].

Skryt ikkje av rumpa før du har skite [Br 160].

Skulle alt vere (bli) gjort som det er (blei) sagt, blei mangt eit ord usagt [Oy 46, Go 80].

Skurer ein skiten av, finn ein vel skinnet under [Br 156].

Slarv og løgn held godt i hop [Oy 135].

Slit det med helsa! (velønsking) [Br 82].

Slurvar du med jorda, så slurvar ho med deg [Go 83].

Slæst to karar om ei kvinne, taper ofte han som ser ut til å vinne [Br 161].

Smiger let seg vel høre, men er lite verd å akte.

Smiger treng ikkje dei vørde høre nøye etter.

Små barn og øre folk seier sanninga [Oy 188].

Små bitar er også mat [Oy 10].

Små båtar smetter fram der store skip står fast [Go 87].

Små fiskar er betre enn tomme diskar [By 173].

Små fuglar verper små egg [Oy 37].

Små gryter har også øyre • Små gryter har også øyre, små jenter kan også høyre [Oy 51, Br 163].

Små kvinnfolk og små drammar skal ein akte seg for [Br 163].

Små sorger taler; dei store teier [Oy 151].

Små strå toler stormen best [Oy 145].

Småbarna trakkar mora på kjolen - dei store på hjertet [Br 16].

Småbåt får følgje land, og småfolk sin stand [Oy 8].

Småbåtar smett framom der store går på grunn [Oy 8].

Småfolk får verje seg med munnen [Go 37].

Småfuglane syng best [Oy 136].

Smågriser får vel tenner; smågutar blir vel menn [Oy 50].

Småpengar fyller mest i pungen [Oy 113, 136].

Snart får den strikke som vil henge hunden [Go 51].

Snart vil krok krøkjast [By 205].

Snill jente blir snill kone [Oy 44].

Snille folk kan bli mest plaga (med bøn og krav om hjelp og tenester) [*Oy 138].

Snølause vintrar gjøre graslause vårar [somme stader] [Oy 177, Go 83, 98].

Soga blir aldri så vel fløytt (fortalt), at ikkje noe blir tilskøytt (lagt til) [Br 164].

Sola går sin gang om månen søv eller vaker [Go 101].

Sola har sitt gamle lag: Kor ho kjem, så gjør ho dag [Oy 139].

Sola kjem att, den same dagen aldri • Sola kjem att; men same dagen kjem ikkje [[Go 101, By 188].

Sola lyser likt for fattig folk og rikt [Oy 138].

Som det er spunne, så blir strikkinga [Oy 141].

Som eigaren er, held han orden.

Som ein bryggjer, så får ein drikke [Oy 14].

Som ein fuskar mot barna, slik vanartar dei.

Som ein henger det opp, får ein ta det ned att [Br 174].

Som ein lagar seg til, så fer ein [Oy 101].

Som ein lagar senga, så ligg ein til [Oy 127].

Som ein lastar til, får ein sigle [Go 86].

Som ein legg på rokken, så spinn ein på snella [Oy 121].

Som ein ropar mot fjellet, svarar det [Br 54, 145].

Som ein sjølv gjør, trur ein andre fer [Br 153].

Som ein sår, får ein hausta [også i hundrefold med meir] [Oy 125].

Som faren går føre, kjem sonen etter [Br 50, Go 38].

Som kua går føre kjem kalven etter [Oy 69, 78].

Som mora går føre, kjem dottera etter • Jf. Som mor så dotter [Oy 103].

Som treet fell, så vil det ligge [Oy 27, 159].

Somling kan bli farlig (tilmåta etter eit britisk ord).

Sommaren hallar snart åt hausten [By 191].

Somme få ikkje jord nok før dei få munnen full [Oy 68].

Somme får for kjeften sin det andre ikkje kan få for pengar [Br 96].

Somme klagar over liktornen sin til dei treff noen utan fot.

Somme likar mora og somme dottera [Oy 89].

Somme søv seg til sæle, og andre strever seg til armod [Br 165].

Sorga sig av smått om senn [Oy 139].

Sovande katt fangar inga mus [Oy 27].

Sovande sorg skal ein ikkje vekkje [Go 50].

Spar ifrå loket; det er seint å spare på berre botnen (jf. eng. It is too late to spare when the bottom is bare) [samansett, jf. 140].

Spare tiaren og spille tusenkroningen er ein klein rekneskap [By 174].

Spe og spott gjør ingen godt [*Oy 140].

Spelmann utan strenger er som fugl utan vengjer [Oy 141].

Sporven har hus i kvar gard [Oy 141].

Spotteleg spørsmål får spottelige svar [Oy 141].

Spør du meg, så spør eg deg [Br 166].

Stasjenta kjem ikkje til alters utan at ho vil det sjølv.

Stemne i aust og hamne i vest er ei vanheppe • Styre mot aust og hamne i vest er eit uhell • Stemne i aust og hamne i vest er vanheppa [Oy 144, Go 86].

Stemor kjem som salt i sårt auge [Oy 147].

Sterkt øl gjør [får fram] store ord [Oy 187].

Stillaste vatnet kan ha djupaste grunnen • Stillaste vatn har djupaste botn • Stillaste vatnet har djupaste grunnen (botnen) [*Oy 170, Br 27, By 166].

Stor fagnad er sjeldan lang [Oy 27].

Stor fagnad kan snart få ende [Oy 27].

Stor fugl treng stort reir [Oy 37].

Stor makt og lite vett er ein våde [våde = fare] [Oy 97].

Stor nød gjør stutte bøner [Oy 107].

Stor storm gir store bårer [bølgjer] [Oy 145].

Store fiskar riv sund garna [Oy 32].

Store folk har stort følgje [Go 34].

Store herrar får jamt høyre høling, og sjeldan sanning [Br 83].

Store herrar kan ha lange hender [Oy 59].

Store hestar og mange svin, det er bondemanns ruin [Br 26].

Store horn må ha ein sterk haus [Oy 62].

Store hovud treng store hattar [Oy 62].

Store ord drep ingen mann der store ord gjøre lite verk [jf. Oy 112].

Store ord fyller ingen mage [Br 136].

Store ord fyller ingen sekk [Oy 127].

Store ord og feitt flesk sit ikkje fast i halsen [Oy 112].

Store ord og utova vottar vil alltid krympe [By 165].

Store regn-el gjør store elvar [Oy 23].

Store tre vil seint vere vaksne [Oy 159].

Storfolk og små barn er like: Dei toler så lite vondt [Oy 34].

Storfolk og småbarn kan visst aldri vente [jf. Oy 34].

Storfuglar fangar ikkje fluger [Oy 37].

Stort mod står for fall [Oy 27, 103].

Stortjuvane frir seg sjølv [Oy 157].

Streng rett kan somtid bli urett (tillempa etter ein latinsk talemåte) [Oy 118].

Strev og møde gir klede og føde [Br 170].

Stuten kan vel stange om ein ikkje erter han [Oy 146].

Stutt må tøye seg; langt må bøye seg [Oy 146].

Svart hund har kvite tenner [Oy 148].

Svarte høner verper kvite egg [Oy 148].

Svartesauen kan få eit kvitt lam [Br 109].

Svik blir ein gong røynt, om det er lenge løynt [Oy 149].

Svin tar aldri tukt [Oy 149].

Syn går over segn [Oy 150].

Synd og skam vil følgjast åt • Synda og skamma vil halde lag [Oy 150, Br 173].

Synda skal ein hate, men ikkje dumme menneske [jf. Oy 150].

Syt ikkje for kven som skal grave ned den som dør sist [syte for: sørgje for - syte: klage] [Oy 151].

Sæl er den som søkjer holt hus [By 206].

Sølv i pungen gir mat i munnen [Oy 150].

Søndagsskorne neglar pryda tømmerfløytaren som til helvete for.

Sønnavind og sol jagar vekk snøen • Sønnavind og sol jagar snøen av sitt bol [*Br 171, By 191].

Sørg ikkje for kven som skal gravleggje den som dør sist [Go 50].

Søvnen er ingen stortjuv, men bror til døden [samansett] [*Oy 149].

Så kry som ein ormeunge i morgonsola [Br 137].

Så lenge der er liv, er der håp [Oy 90].

Så mange hovud, så mange huglag [Oy 62].

Så mange menn, så mange meiningar [Br 124].

Så mange som det er av oss, så mange fasongar er det på oss [Go 17].

Så pengar og hauste armod [Go 94].

Så som ein reier om seg, så ligg ein til [Oy 117].

Så som ein ropar til fjellet (berget), så svarar det (steile bergveggar gir best gjenlyd – IA) [Oy 121].

Så som hunden er, så er husbonden [Oy 63].

Så som tausa er, så blir kona [Oy 154].

Sådd ein dag før gir ei veke før i hus [Oy 58].

Sår er sjeldan så vel grodd at ikkje arret synest [Oy 125].

Litteratur
     


   BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
   ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
   © 2002–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]