Norske ordspråk

D

Dei beste vennene er det færrast av [Oy 179].

Dei blir ein gong stille, dei som no er ville [Oy 144].

Dei er ikkje uvenner som geispar samtidig [Go 72].

Dei galnaste seier sannast [Br 62].

Dei galne har mange morosame stunder som den vettige ikkje har [Go 22].

Dei gamle skal ein ære [*Oy 165].

Dei gamle skal ein ære, dei unge skal ein lære [Oy 41].

Dei gamle var ikkje gapar [Oy 41].

Dei har ei høne til å plukke (ei usemje å avgjere) [By 198].

Dei har sine runer ute (dei spionerer eller røkjer etter) [By 200].

Dei har årene sine ute (dei nyttar høvet) [By 195].

Dei høgste husa kjenner stormkasta mest.

Dei kastar lort på dei levande og blomar på dei døde [Br 37].

Dei kvate få fø dei late [Oy 80].

Dei lyg så steinane må sprekke [By 199].

Dei pløyer på stormyra (på havet) [By 201].

Dei pryder seg med fremmende fjører [By 200].

Dei slår det bort i vind og ver [By 202].

Dei små får henge, dei store får gå [Br 162].

Dei små når somtid like langt som dei store [Oy 136].

Dei små tjuvane blir hengt, dei store får gå [Br 179].

Dei som er kvarandre lik, finn saman (fransk: Qui resemble, s'assemble).

Dei som har munn, søkjer mat [*Oy 99].

Dei som no er ville, blir ein gong stille [Br 168].

Dei som no er ville, blir ein gong stille [Oy 178].

Dei som sår noe, dei får noe [Oy 125].

Dei som vil oss vel, får vere vennene våre [*Oy 178].

Dei store gjer som dei vil, dei små som dei kan [Go 34].

Dei store tjuvane hengjer dei små [Oy 157].

Dei største epla er ikkje alltid dei beste [Go 66].

Dei største epla er ikkje alltid dei beste [Oy 25].

Dei syng på siste verset [By 201].

Dei var lure, dei gamle, då dei gjorde husa hole [Go 27].

Dei var på han som lusa på fattigmannen [Br 119].

Dei vise kan også fare vilt (mista seg, ta feil) [Oy 180].

Dei vonde er verst når dei let som dei er gode [Oy 183].

Den bodne er alltid velkommen [Go 72].

Den boklause er blind [Go 23].

Den brå er ein som ikkje kan vente og sjå.

Den bur ille som bur alle stader [Br 32].

Den dumme vanen lyt for sanning vike [*Jf. Br 189].

Den døyr ikkje fattig, som har eit rikt ettermæle [Noo 96].

Den eine dråpen drar den andre etter seg [Go 47].

Den eine kniven held den andre i slira [Br 102].

Den eine kyssen drar den andre etter seg [Br 109].

Den eine løgna drar nye med seg [*Go 74].

Den eine ramnen vil den andre skal vere like svart [Go 52].

Den eine skarven veit kva den andre vil [Oy 131].

Den eine supen dreg gjerne den andre etter seg [jf. Oy 148].

Den eine synda drar fort den andre med seg [jf. Oy 150].

Den eine tenesta er den andre verdt [Br 177].

Den eine tiggaren toler ikkje at den andre står i vegen [Oy 156].

Den eine ulykka dreg den andre etter seg [Oy 164].

Den eine vedkubben (brannen) tenner den andre [Go 52].

Den er sjølv vond som trur vondt om alle [Go 53].

Den er sæl som er gift vel [Br 64].

Den er vond som ikkje godt vil sjå [Go 52].

Den fagraste rosa er ofte på den kvassaste klungeren (nypetornebusken) [Br 146].

Den fattige et når han kan, og den rike når han vil [Oy 29].

Den fattige fangar reven og den rike får skinnet [Oy 29].

Den fattige får vere kjapp å gripe det han har fortent [Oy 66].

Den finn gjerne lyte, som vil leite [Oy 95].

Den folen ein ikkje kann få, lyt ein finne eit lyte på [Go 84].

Den fugl ein ikkje kan fange, får ein la fly [Oy 27, 38].

Den fuglen som syng på feil plass, kan bli tatt av katt.

Den fulle og den fastande syng ikkje same vise [Go 44].

Den får mye merke som vide fer [Go 61].

Den galnaste (øraste) seier det sannaste [Oy 187-88].

Den gamle er eldst [Oy 40].

Den gamle viser kva den unge var [Oy 40].

Den gjerrige blir ikkje mett før i grava [Go 95].

Den gjer mye godt som ikkje gjer noe vondt [Go 64].

Den gløggaste er verst - [jf. Oy 46].

Den gode vanen skal drive vekk den vonde [Oy 169].

Den gryta som kokar for seks, kokar også for sju [Go 64].

Den halte spring når han er nøydd til det [Oy 53].

Den iherdige vinn, den brå taper [Go 93].

Den kaka ein sjølv baker, er den som best smaker [Go 61].

Den kaka ein sjølv har bakt, er alltid den som smaker best [Br 162].

Den late sit i senga og ønskjer han hadde lege [Oy 84].

Den litt slappe øvekjøper [Oy 82].

Den lyt sjå vel, som vil ha vinning.

Den låge hesten er lettast å trø på [Go 36].

Den minst akta får vere vaknast [Oy 46].

Den modne enkja kan jamt meir enn veslejenta [jf. Oy 25].

Den nøkkelen som støtt blir brukt, er jamt blank [Br 24].

Den skal grave djupt som vil byggje høgt [Br 33].

Den skal ha fylt spiskammer, som vil vente på at ein annan dør [Oy 110].

Den skal ha jernfingrar som skal flå fanden [By 203].

Den skal høre grant, som vil seie sant [Oy 66].

Den skal lytte vel, som skal vitne ( [Oy 94].

Den skal sjå mye som skal leve lenge [Oy 128].

Den skal sjå vel og rett, som sant vil seie.

Den skal spå vel som vil seie sant [Go 74].

Den skal teie som har ingenting å seie [By 164].

Den slepp nok inn som har noe godt å bere [Go 61].

Den som alltid seier det han vil, får ofte høre det han ikkje vil [Br 195].

Den som arbeider som ein kar, skal ete som ein kar [Go 43].

Den som arvar minst, kan ein gong bli rikast [Oy 25, Go 72].

Den som berre ser på himmelen, dett i koll på jorda [Go 30].

Den som blir brent, blir redd elden [Oy 23].

Den som brukar tong, slepp å brenne seg [jf. Oy 157].

Den som bur i glashus, skal ikkje kaste stein på andre [By 167].

Den som bur under glastak, skal ikkje kaste stein på andre [Oy 46].

Den som bygger ved landeveg, kan få mange til å kommentere seg.

Den som dett på nasen, han slår seg ikkje i nakken [Br 38].

Den som drømmer vondt, er glad for å vakne [Oy 21].

Den som eig barnet, skal gi det namn [Go 40].

Den som ein gong er funnen skyldig, blir seinare lett mistenkt [Oy 71, 72].

Den som einslig ror, han einslig fiskar [Go 87].

Den som er biten, ottast hund [Oy 63].

Den som er bitt, kjenner bikkja [By 161].

Den som er død, krev ikkje brød [Br 31].

Den som er fast, han slepp å binde seg [Oy 28].

Den som er for kjent, kjenner seg ofte betre enn det er grunn til.

Den som er frisk og raud i dag, kan vere daud i morgon [Oy 115].

Den som er frisk, er snart fager nok [Oy 37].

Den som er føre vis, får sleppe skiten ettertanke [*Oy 39].

Den som er i annan manns lomme lenger enn ein tomme, er ein tjuv [Go 71].

Den som er klok, lærer mangt utan bok [Br 26].

Den som er komen ut, lyt vere ute [Go 59].

Den som er med i alle slags leik, får smake på alle slags steik [By 167].

Den som er rask ved bordet, er rask på jordet [Go 43].

Den som er redd for kvar ein skugge, kjem aldri til skogs [Oy 134].

Den som er redd for røyk, får lite varme [Go 82].

Den som er tidlig i seng og tidlig i brok (bukse), han blir både helsig og rik og klok [Br 178].

Den som er ute i otta [tidleg om morgonen], får ein lang dag [Noo 233].

Den som et lengst, lever lengst [Oy 25].

Den som et tjukke bitar, svelt vel ikkje [*Go 43].

Den som fell på nasen, han støyter ikkje nakken [Oy 109].

Den som firer for ei bye, kan leve i mange dagar [Go 93].

Den som fred vil nyte, skal ikkje freden bryte [Oy 36].

Den som frir til pengar, spør ikkje etter alderen [Oy 36].

Den som frys, trur neppe det er varmt nok [jf. Oy 37].

Den som følgjer elva, kjem ein gong til sjøen [Go 17].

Den som følgjer og den som går føre, er like gode [Oy 38].

Den som får ete med dei store, han er ventelig ikkje lenger med dei små [*By 182].

Den som får tap, blir halden for ein gap [Oy 153].

Den som får velje, tar det han vil [Oy 174].

Den som gifter seg for brått, angrar det for trått [tregt] [Oy 43].

Den som gir mest, får minste takka [Br 67].

Den som gir skal teie; den som får skal tale [Oy 44].

Den som gir stakkaren tørt brød, skal sjølv få lide svolt og nød [Br 31].

Den som gjer narr av andre, kan sjølv vere største narren [cf. Noo 97].

Den som gjer vel, han fer vel [Noo 136].

Den som gjerne mistenker andre, er sjeldan heilt å stole på sjølv (IA) [Oy 161].

Den som gjerne vil syte, får alltid noe å syte for (IA) [Oy 151].

Den som gjettar, anten lyg eller seier sant [Oy 43].

Den som gjømmer i nøgda, han har i nøda [By 174].

Den som gjømmer i nøgda, har i nøda; for lykka er som sjøen, somtid fell den og somtid flør den [Go 94].

Den som gjer ei prette, kan vente gjengjeld [Oy 114].

Den som gjer gaman; skal tole gaman [Oy 41].

Den som gjer mest, skryt minst [Oy 45].

Den som gjer narr av andre, er største narren sjølv [Oy 107].

Den som gjer seg gagn av sin skade, er klok [Oy 40].

Den som gjer seg til gås, får reven på seg [Oy 42].

Den som gjer seg til sau, får ulven på nakken [Oy 125].

Den som græt for ingenting, kan tørke tårene sjølv [Noo 56].

Den som gjer vel mot alle, får takk av ingen [Br 174].

Den som gjer vel, han ser vel [Oy 45].

Den som græt for ingen ting, kan tørke tårene sjølv [Oy 50].

Den som gøyr sjølv, slepp å halde hund [Oy 52].

Den som går beinast, kjem ofte seinast [Go 90].

Den som går i uvisse, kan mye misse [Oy 168].

Den som har berre eitt auga, får vakta det vel [Br 12].

Den som har båt, går ikkje bikkjestranda [med lange omvegar] [Oy 8].

Den som har det for godt, skal gifte seg [Oy 43].

Den som har føretanke, slepp ettertanke [Oy 39].

Den som har gitt skal teie; den som har fått skal seie frå [Oy 44].

Den som har hund, slepp å gøy sjølv [Oy 63].

Den som har høna, skal òg ha egga [Oy 66].

Den som har jord, får snart ein make [i overført tyding no om dagen] [Oy 68].

Den som har ku, får vel klave [Go 84].

Den som har lekk båt, får følgje land [Go 87].

Den som har mange embete, styrer ikkje alle jamgodt [Oy 24].

Den som har mange jern i elden, han brenner somme av dei [By 169].

Den som har noe å selje, får noe å telje [Oy 127].

Den som har pengar, kan alltids få naut [Oy 74].

Den som har på seg skoen, kjenner best kor den klemmer [Oy 71].

Den som har store tarmar, har sjeldan lange armar [Br 177].

Den som har vada i stryket, kjenner det vel.

Den som held med alle, held med ingen [Oy 52].

Den som ikkje bøter det vesle holet, får bøte det store [Oy 61].

Den som ikkje er nysgjerrig, blir ikkje vis [Oy 35].

Den som ikkje et seg mett, slikkar seg ikkje mett [Go 43].

Den som ikkje får ri, fell ikkje av hesten [Go 67].

Den som ikkje får varme seg, slepp å brenne seg [Oy 170].

Den som ikkje gidd å røre i grauten, får finne seg i at den blir klumpete [Br 146].

Den som ikkje har hest, får bruke sine eigne føter [Oy 60].

Den som ikkje har nattero, har ikkje dagen god [Go 100].

Den som ikkje har noe å seie, kan sende trøya si i staden [Br 150].

Den som ikkje har pengar, slepp å bere pung [Go 70].

Den som ikkje har vettet å lite på, får trøste seg til Gud og lykka [Br 197].

Den som ikkje kan tole gode dagar, kan gifte seg (Syv - IA) [Oy 43].

Den som ikkje kan vente, får li mangt (litt av kvart) [Oy 9, *Go 92].

Den som ikkje kliv opp, dett ikkje ned [Oy 74].

Den som ikkje let opp auga, får late opp pungen (om uforsiktig handel) [Oy 4].

Den som ikkje spør, blir ikkje visare enn før [jf. Oy 142, jf. Go 22].

Den som ikkje stig opp, han slepp å stige nedetter [Oy 144].

Den som ikkje trur i det små, kan ein gong fiskar få.

Den som ikkje vil bruke hovudet, får bruke føtene [Br 57].

Den som ikkje vil sveitte i varmen, får svelte i kulden [Br 172].

Den som ikkje vil ut når morgonsola skin, lyt dømme sikkert sia.

Den som ille leitar, han lite finn [Oy 87].

Den som ingenting veit, har ingenting til å dølje [Oy 182].

Den som ingenting vonar, vinn ikkje [Br 196].

Den som kan ha fred, skal ikkje vekkje ufred [Oy 36].

Den som kan velje, slepp å ta det verste [Oy 168].

Den som kastar saur [skit, søle] på andre, blir saurete sjølv [Oy 125].

Den som kjem etter, får sjeldan det beste [Go 37].

Den som kjem først på mølla, får først male • Den som kjem først til kverna, får først male [Oy 39, By 168].

Den som kjem først åt elden, får best varma seg [Oy 39].

Den som kjem først, kan bli først ferdig [Det gjeld å posisjonere seg fint, ikkje dårlig] [Oy 39].

Den som kjem først, kan få beste sitjeplassen [*Oy 39].

Den som kjem sist, får sleike vispen [Br 152].

Den som kjenner dei tolv pulsane, bør skjøne kva veg det ber [akupunkturlære].

Den som kjenner seg best, går for storkunstnar i faget.

Den som kjøper alt han ser, kan òg få gråte når annan ler. [Oy 82].

Den som kjøper alt han ser, vil gråte når andre ler [Go 94].

Den som kjøper kjøtet, får ta beina med [Br 17, jf. 99].

Den som kjøper skrap, får selje med tap [Oy 134].

Den som kjører i mak, kjem vel fram [Go 92].

Den som knip att handa for hardt, får aldri noe i den [Go 64].

Den som kviskrar mye, lyg mye [Br 109].

Den som lastar kvinna (kvinnene), glømmer mor si [Oy 81, Go 55].

Den som lastar stilla, er lat [Go 86].

Den som leitar, han finn, men ikkje alltid det han leita etter [Br 113].

Den som lengtar, har langa stunder [Oy 87].

Den som let seg lokke, treng ingen til å truge [Oy 92].

Den som lever lenge, får høre mye [Oy 91].

Den som lever lenge, får mangt å lide [Oy 91].

Den som lever, han ser [Br 154].

Den som lite veit, lite glømmer [Go 21].

Den som lurer andre, lurer også det beste i seg sjølv [*Br 119].

Den som lyg og den som løyner sanninga, er begge lite bra [*Oy 91].

Den som lykkast, får alltids omhug vist seg [Oy 58].

Den som løyner si lykke, får inga misunning [Oy 96].

Den som mye lærer, mangt glømmer [Br 122].

Den som mye skal tale, får mye å svare [Oy 152].

Den som mye veit, blir ikkje alltid feit [Br 198].

Den som noe spør, han får noe vite (om det ikkje alltid er det han spør om) [Br 166].

Den som ofte sver, er lite truande [Oy 149].

Den som ordnar skulda si, han bøter buet sitt [Oy 134].

Den som prøver lite, han lite veit [Oy 36].

Den som reknar rangt (galt), får rekne opp att [Go 70].

Den som rotar overalt, får flis i nasen [Br 134].

Den som seier det han ikkje skulle, får høre det han ikkje ville [Oy 126].

Den som sist kjem, får drikke grugget [Oy 128].

Den som sit lågt og ser høgt, skal akte seg så han ikkje får rusk i auga [Br 146].

Den som sit lågt, han kjem ikkje opp i røyken [Go 37].

Den som sit midt på dørstokken er i vegen for kvar mann [Go 71].

Den som sjeldan ror ut, sjeldan fiskar [By 169].

Den som sjølv er sjuk, han kjenner sykja best [Likevel: Ein treng ikkje vere sjuk for å vere lege] [Oy 129].

Den som sjølv er sjuk, kjenner sjuka best [Go 47].

Den som skal bli udyr får tidlig tenner [Go 53].

Den som skal føre mye, får fare varsamt (får fare med lempe) [Oy 40].

Den som skal gjete, får ha auga med seg [Oy 46].

Den som skal gjette og spå, anten lyg eller rammar på [Oy 43].

Den som skal gjere alle fornøgd, får nok å gjere [Oy 110].

Den som skal ha noe, glømmer det neppe [*Go 95].

Den som skal leve lenge, skal røyne mye [By 161].

Den som skal lyge, skal ha godt minne (så vedkommande ikkje glømmer kva han har sagt før) [Oy 91].

Den som skal snike til seg ein godbit, får ikkje furte og bli arg [jf. 137].

Den som skal snike, skal ikkje vere furten [Go 67].

Den som skal vitne sant, må sjå og høre grant [Br 198].

Den som skjemmest vil skjule seg [Oy 132].

Den som skjønar, han tilgir [Br 161].

Den som skuldar alle, skuldar ingen [Go 70].

Den som slæst med skorsteinsfeiaren, blir ikkje rein av det [*Br 142].

Den som sparer til i morgon, sparer til musene [Oy 140].

Den som stel og den som stappar i sekken er begge like gode [Go 69].

Den som stel og den som stappar i sekken er begge like gode [Oy 127].

Den som stel og den som stappar i sekken er både like gode [Oy 143].

Den som stel, vil alltid lyge [Go 69].

Den som steller med bek blir fort bekete [*Oy 9].

Den som sår i kufta, får hauste i skjorta [Br 173].

Den som sår pengar, haustar fattigdom [Go 70].

Den som tar det for hardt, han held opp for snart [Go 90].

Den som tar til for hardt, held opp for snart [Oy 55].

Den som tar trollet på nakken, får bere det fram [Oy 160].

Den som teier, synest å samtykke [tilbakeført til latinsk grunnformat] [jf. Oy 154].

Den som tener alle, får inga takk [Oy 154].

Den som tiggar for ofte, får ikkje alltid mye [Oy 156].

Den som toler minst, får vare seg mest [Oy 157].

Den som trettar med matmora, får det att i matfatet [Br 183].

Den som undrast lite, han lite veit [Go 22].

Den som vankar vidt, sankar alltid eitkvart (det kan bli erfaring og kunnskap) [Oy 177].

Den som var føre vis, ville aldri fare ille [Oy 39].

Den som varast av første skaden, kan sleppe den andre [*Oy 169].

Den som veit lite, glømmer lite [By 161].

Den som veit lite, undrast mye [By 161].

Den som ventar for mye, får for lite [*Oy 175].

Den som vi ha noe, lyt gi noe [Br 81].

Den som vil ape [etterlikne, herme etter], finn nok årsak [unnskyldning, utflukt, rettferdiggjering; grunn] [*Oy 3].

Den som vil bu med ulvane, får (lyt) tute (hyle) med ulvane [Oy 165, Br 32].

Den som vil fange fuglen, får ikkje skremme han [Oy 27, 38].

Den som vil fiske, får venne seg til væte [Go 86].

Den som vil forsmå det vesle, treng ikkje få det store [Oy 90].

Den som vil følgje når det er medvind, får følgje i motvinden også [*Oy 38].

Den som vil ha dottera, får tale vel med mora [Go 56].

Den som vil ha kjernen, får først bite skalet [Oy 72].

Den som vil jobbe som ein hest, lyt ete som ein [Oy 60].

Den som vil leite alle stader, får mangt å tenkje på.

Den som vil på fjellet bør ikkje springe [*Oy 56].

Den som vil på fjellet får gå spakt [Go 92].

Den som vil på havet, skal ikkje ro hardt [Oy 56].

Den som vil sitje på to stolar, dett ned mellom dei [Br 169].

Den som vil sleikje alle fat, får kjenne så ymse smak [Br 161].

Den som vil smake på alt, han får både surt og salt [Oy 136].

Den som vil styre, skal først låre å lyde [Oy 146].

Den som vil vere med i leik, får smake steik [Br 167].

Den som vinn, er mest vørd [Oy 180].

Den som vite kva som skal hende, lyt ha greie på det som er hendt [Br 82].

Den som vågar, han anten vinn eller taper [By 172].

Den som øyder meir enn han avlar, får snart vite kva fattigdom er [Oy 188].

Den spelar best som vinn [Br 20].

Den spår ille som er redd.

Den stein ein ikkje kan bere, lyt ein velte [Oy 143].

Den stein ein ikkje kan løfte, får ein la ligge • Den steinen som ein ikkje kan løfte, skal ein la ligge [Oy 143, By 167].

Den store straumen vil dei fleste følgje [Oy 145].

Den tørste tenkjer på drikken; den svoltne ser etter mat [Oy 155].

Den unge kan dø, den gamle skal [Oy 165].

Den vise fortel det har ser, den dumme det han har hørt [Go 96].

Den Vårherre vil spare, kan aldri fare ille [Br 199].

Der alle vil styre, kan ingen sigle [Oy 146].

Der dei krev tru, krev dei middel med.

Der dei store strir, få mange svi [Oy 146].

Der den eine sauen spring føre, spring dei andre etter [Oy 125].

Der det er hjerterom, er det husrom [Br 84].

Der det er hjerterom, er det spelerom for litt av kvart.

Der det har vore rikdom, ligg det alltids att noe i ein krok [Go 67].

Der det ikkje er skin, er ingen skugge [Oy 132].

Der det ikkje er taus, får kona tene seg sjølv [taus: jente, tenestejente] [Oy 153].

Der det største kan flyte, flyt det minste også (om båt og last - IA) [Oy 33].

Der det største kan flyte, flyt det minste også [Go 36].

Der dug vantar, er venleik lite blid.

Der dugen vantar, er venleiken lite verdt [Oy 21].

Der dyden manglar, er det ikkje langt mellom motgangane.

Der eg når opp med handa, treng eg ingen stige [Oy 54].

Der ei utru kjem inn, er ho sein å få ut [Oy 167].

Der ein bur, er ein bunden [Go 60].

Der ein flyt i fjøre sjø, der flyt ein visst i flo [Oy 33].

Der ein høgg, kan det falle fliser [*Br 85].

Der ein ikkje får gå bein, lyt ein bøye seg [By 167].

Der ein ikkje får sigle, lyt ein ro [Oy 127].

Der ein ikkje har sin altargang, skal ein setje nasen fram [Br 131].

Der ein ikkje kan gå bein, får ein krøkje seg [Br 17].

Der ein ikkje når botn, får ein anten symje eller søkke [Oy 12].

Der ein ikkje slepp inn, blir ein ikkje kasta ut [Go 61].

Der ein kastar ein snøball, skal ein vente ein tilbake [Oy 138].

Der ein pløyer grunt, vil det vekse tynt [By 191].

Der elva er brei, er straumen liten [Go 25].

Der er ein vegg ifrå huset [By 202].

Der er ikkje åsar under isen (Det er ikkje så trygt som å gå på eit golv [med berebjelkar under]) [Oy 6].

Der er kvas i alle skogar [Oy 160].

Der er von i hengande snøre (om fiske - IA) [Oy 183].

Der foten er tryggast, er fallet styggast [Go 31].

Der godt folk er før, kjem godt folk til [By 179].

Der han Lat-Hans går føre, kjem smalhans etter [*Br 112].

Der herrane bryt, får bøndene betale [Br 83].

Der ingen er inne, kjem ingen ut [Oy 67].

Der ingen er redd, er faren verst [Oy 122].

Der ingen er, kan ingen svare [Oy 67].

Der ingen vil av vegen, kan ingen kome fram [Oy 172].

Der jentene er greiast, er vegen beinast [Go 55].

Der jorda er best, er ugraset mest [Oy 68].

Der katten er skvetten, er det sint kjerring [Go 59].

Der makt og vilje manglar, er inga råd [Go 24].

Der noe handlast, der blir noe spilt [Go 94].

Der tråden er veikast, slitnar den [By 190].

Der ulven blir nemnd, kling den i hugen [Br 160].

Der ulven er nemnd, er han stemnd [Br 160].

Der åta er, vil ørnane flokke seg [hs sankast] [Oy 6].

Dersom du er så smart, korfor er du ikkje rik? [Go 67].

Dess feitare rømmegrauten er, dess vidare flyt han [Go 44].

Dess finare ty (tøy), dess verre å sy [Br 185].

Dess fleire folk, dess mindre kjennskap [Go 60].

Dess fleire kokkar, dess verre suppe (sod) • Dess fleire kokkar dess verre søl [Oy 76, By 189].

Dess fleire år, dess færre hår • Dess fleire år, dess tynnare hår [Br 205. Oy 5].

Dess høgare treet er, dess tyngre fell det [Br 180].

Dess høgre berg, dess djupare dal [By 191].

Dess høgre ein er, dess lågare får ein lute [Oy 65].

Dess høgre kall, dess høgre fall [Oy 69].

Dess høgre steg, dess større fall [Oy 144].

Dess høgre tre, dess hardare fall [Oy 159].

Dess høgre vi stå, dess fleire er dei som kan sjå oss [Oy 65].

Dess kortare bøn, dess større alvor [Oy 17].

Dess lenger du ventar, dess meir mat trengst for å overleve.

Dess lenger ein lever, dess meir får ein sjå [Oy 91].

Dess lenger ein vaker, dess lenger søv ein etterpå [Oy 168].

Dess lenger straffa lar vente på seg, dess tyngre blir den når den kjem [Br 170].

Dess lenger tretter, dess fleire ord å angre [Oy 112].

Dess lenger utveg, dess lenger heimveg [Go 60].

Dess lengre trette, dess fleire ord å angre [Oy 161].

Dess meir ein blir misunnt, dess betre står ein seg [Oy 113].

Dess meir ein roser ei gal furie, dess verre blir ho.

Dess meir ein roser galningen, dess galnare blir han [Oy 46].

Dess meir ein rotar i lorten, dess verre luktar den [Br 118].

Dess meir ein stryk katten, dess høgre set han rumpa (også figurlig, om lyst til å høre smiger - IA) [Oy 70].

Dess meir ein søv, dess meir vil ein sove [Go 90].

Dess meir ein trakkar i skiten, desse verre skvett den omkring [Br 156].

Dess meir folk, dess meir tjuveri [Oy 34].

Dess mindre ein får, dess lettare går ein [Go 65].

Dess mindre vett, dess meir uro til sinns [Br 127].

Dess mindre vett, dess meir vågar ein [Br 127].

Dess nærare ein kjem, dess betre kjenner ein [Go 61].

Dess nærare kyrkja, dess lenger frå Gud [Br 109].

Dess nærare vi kjem, dess betre kjennskap [Oy 71].

Dess større grend, dess seinare blir ein kjend [Go 61].

Dess større hast ein har, dess fleire hefte ein får [Oy 55].

Dess større hav, dess høgre båre [Oy 56].

Dess større stad, dess fleire fantar [Br 167].

Dess større stad, dess mindre husrom [Oy 142].

Dess større vanden er, dess større er verket [Oy 169].

Dess større ølsle [opphissing, egging o.a.], dess større stur kjem det etter (Etter ei umåtelig iver og sprekleik kjem desto større slappheit) [Oy 187].

Dess vidare mark, dess verre (er den) å verje [Oy 99, Go 83].

Det alle eig, eig ingen [Br 43].

Det beste er godt nok, når ein berre kan få det [Go 24].

Det blir aldri folk av fe [Oy 34].

Det blir alltid rom for ein ny rett [Oy 121].

Det blir ikkje alt som er spådd, det veks ikkje alt som er sådd [Go 83].

Det blir ikkje borte, det som renn frå nasen og ned i munnen [Go 65].

Det blir ikkje frø av alle blomar [Oy 37].

Det blir ikkje fugl av oppetne egg [Oy 37].

Det blir ikkje fullgale før ein har hjelpt seg sjølv [Go 22].

Det blir ikkje ku av ein oppeten kalv [Go 84].

Det blir ikkje meister av alt som er svein [Br 125].

Det blir ikkje ost av oppdrukken mjølk [unntatt i magen, som følgje av saltsyra der] [Oy 112].

Det blir ikkje plass til to herrar eller to bjørnar i same hi.

Det blir ikkje smør av oppeten rømme [Br 162].

Det blir ikkje smør av oppeten rømme [Oy 137].

Det blir ikkje så vel bøtt at det ikkje var betre heilt [Br 35].

Det blir ilt sår etter ukvast jern [Go 48].

Det blir inga ku av ein oppeten kalv [Oy 78].

Det blir inga underhaldning før eg kjem, sa tjuven; dei skulle ha henging [Oy 67].

Det blir jamt nok for ein etar; det er verre for ein drikkar [Oy 25].

Det blir mangt sagt som kunne vere tagt [Oy 126].

Det blir mye prenta som ein ikkje hadde venta [Oy 114].

Det blir ofte sett ut nye notar til ei gammal vise [Br 197].

Det blir vel rom for ein kjærkomen gjest [Oy 121].

Det blir vel råd til å få ei rik jente gift [Oy 116].

Det blir å slite på tida og vente på døden [Br 178].

Det blir å ta til att med stryskjorta og havrelefsa (I jula var det linskjorte og finbrød) [Br 170].

Det blæs ingen vind etter alle manns ønske [Oy 179].

Det bra er å ikkje vere for gjerrig.

Det brånar mye smør i ein heit omn [Oy 137].

Det bur mye under ei grå kufte [Go 37].

Det den eine vinn, det taper hin (den andre) [Oy 179].

Det den fattige seier, er normalt ikkje skjemt.

Det dett fleire av drikk enn av tørste [By 173].

Det dett ikkje alt som glett [Br 38].

Det druknar mang ein mann nær land [Br 40].

Det duger ikkje uprøvd [By 169].

Det dyraste vil lett vere det kjæraste [*Go 79].

Det eg ikkje veit, gjer meg verken kald eller heit [Oy 182].

Det ein er viss på, det slepp ein å spørje om [Oy 181].

Det ein glømmer heime, hugsar ein på vegen [Go 80].

Det ein har heime, det slepp ein søkje ute [Oy 57].

Det ein helst ønskjer, det trur ein gjerne [Oy 185, Br 201].

Det ein ikkje har i hovudet, får ein ha i føtene (beina) [Br 85, Ae 31].

Det ein ikkje hugsar, kan ein ikkje herme [Oy 63].

Det ein ikkje kan finne, er så godt som tapt [Go 80; Oy 31].

Det ein ikkje kan lækje, det lyt ein lide [Oy 95].

Det ein ikkje kan løyne, det lyt ein syne [Oy 96].

Det ein ikkje kan skjere, lyt ein hogge [Oy 132].

Det ein ikkje rører, blir ein ikkje skjemd av [Oy 123].

Det ein ikkje tar vare på, kan snart skade få [Oy 170].

Det ein ikkje veit om, kan ein ikkje vare seg for [Oy 182].

Det ein kan, skal ein gjere; det ein ikkje kan, skal ein la vere [Oy 79].

Det ein seier på spe, kan òg bli sant [Oy 140].

Det ein sjølv baker, er det som best smaker [Go 42].

Det ein sjølv får sjå, det slepp ein å tvile på [Oy 128].

Det ein sjølv gjer, får ein sjølv ha [Oy 129].

Det ein sjølv koker, må ein sjølv kunne ete [Oy 129].

Det ein tar lett i samvitet, får ein tidt tungt att på ryggen [Br 149].

Det ein ventar hardt, kjem aldri for snart [Oy 175].

Det ein vil gi, skal ein ikkje vege [Br 191].

Det einaste håret det er fagnad i, er det som verkar naturlig og greitt.

Det eine drar det andre etter seg [Br 39].

Det eine gode kastar ikkje det andre ut [By 171].

Det eine hårstrået etter det andre gjer bonden skallete [Oy 56].

Det er alltid betre heilt enn gale [Oy 57].

Det er alltid dyrt som ikkje duger [By 175].

Det er alltid sakn i god manns død [Oy 124, Go 18].

Det er alltid skifte på; den unge skal til, og den gamle frå [Oy 131].

Det er av det gode, det som gagnar og er ingen til skade. [Oy 8].

Det er band for talen, men ikkje for tanken [By 162].

Det er best når det går både snart og vel [Oy 137].

Det er best å bøte før bresten blir større [Oy 14, 17].

Det er best å fly som ein har venger til [Go 93].

Det er best å høye mens sola skin [Oy 66].

Det er best å tale som ein tenkjer; så mistaler ein seg ikkje [Oy 153].

Det er best å tenkje før ein taler [Oy 155].

Det er best å vende mens vel er [Oy 174].

Det er beste vennskapen som er minst omtala [Oy 180].

Det er betre at ein får enn ingen får [Oy 29].

Det er betre ha bøtte sokkar enn berre føter [Oy 138].

Det er betre ha lite visst enn mye uvisst [Oy 181].

Det er betre ha skade enn skammelig bate [bate: fordel, gagn] [Oy 130].

Det er betre hælen verkjer enn hugen [Oy 65].

Det er betre kvist som bognar enn som brest [By 181].

Det er betre lite med rett enn mye med urett [Oy 118].

Det er betre med trøytte armar enn tomme tarmar [Go 90].

Det er betre med tørr mat enn tomt fat [By 173].

Det er betre seint enn aldri [Oy 126].

Det er betre ugjort enn ille gjort [Oy 164].

Det er betre ulova enn ille halde [Oy 93].

Det er betre å bu i ei god grend enn å vere vidt kjend [Oy 50].

Det er betre å eige enn alltid å leige [Oy 22].

Det er betre å eige enn å ønskje [Go 79].

Det er betre å fryse enn å breie vondt oppå seg [Oy 37].

Det er betre å fø ein katt enn mange mus [Oy 70].

Det er betre å få ingen ting enn få noe ille [Oy 67].

Det er betre å gjømme fred enn gjere fred [Oy 36].

Det er betre å gå etter syn enn etter segn (segn = det hørte) [Oy 150].

Det er betre å ha ein hund til venn enn til uvenn [Go 51].

Det er betre å ha enn kunne få [men ikkje ei lei sjuke] [Oy 56].

Det er betre å hindre enn å lindre skaden [By 186].

Det er betre å kle seg vel enn å fryse i hel [Oy 75].

Det er betre å ligge aleine enn å vere ille gift [Oy 37].

Det er betre å lute enn å støyte skallen sin [Oy 94].

Det er betre å misse ulla enn sauen [Oy 164].

Det er betre å ottast føreåt enn angre etterpå [Oy 113].

Det er betre å seie nei enn å narre folk [Oy 108].

Det er betre å sitja med ei lita skam enn kome heim att med ei stor [Oy 131].

Det er betre å sitje i ro enn å reise seg og falle [Oy 128].

Det er betre å spare lite enn å øyde mye [By 174].

Det er betre å spørje to gonger enn fare éin gong vill [Oy 142].

Det er betre å ta den første skeia enn den siste [Go 48].

Det er betre å tape halvt enn alt [Oy 53].

Det er betre å teie med vett enn å tale utan vett (også: med vanvett) [Oy 154].

Det er betre å tvile før ein trur enn å tvile sia [Oy 162].

Det er betre å vende enn fare vill [Oy 174].

Det er betre å vere einslig enn i vondt følgje [Oy 23].

Det er betre å vere enn berre late som ein er det [Oy 175].

Det er betre å vere halt enn fotlaus [Go 66].

Det er betre å vere hammar enn ste [Oy 53].

Det er betre å vere herre i eit lite hus enn træl i eit stort [Oy 59].

Det er betre å vere ukjent enn ille kjent [Oy 164].

Det er betre å verkja i handa enn i hugen (betre å anstrenge seg enn sia å angre på ei forsømming) [Oy 176].

Det er betre å vite rett enn å håpe feil [By 161].

Det er bra det går fort, det er betre det er vel gjort [Go 92].

Det er brotne beger i alle land [Oy 14].

Det er brotne kvistar i alle skogar [Br 30].

Det er dag til kvelds, og så kjem månen [Go 100].

Det er dagar nok til levetida [Br 36].

Det er dagar nok til livet [*Go 17].

Det er dei i kjøtet bore, og ikkje i kleda skore [By 198].

Det er det som munkane slåst om (som det er vanskelig å bli samd om) [By 199].

Det er dyre dråpar som gjer ein susete i knollen [om sjampanje].

Det er dårlig [hs klein] bot som ikkje er betre enn holet [Oy 12].

Det er dårlig fugl som ikkje finn sitt eige reir [Oy 37].

Det er dårlig hamn som ikkje er betre enn havsjøen [Oy 53].

Det er dårlig hund som er redd ein hare [Oy 63].

Det er dårlig jern som ikkje toler eit hamarslag [*Oy 68].

Det er dårlig kjøpmann som lastar sin eigne varer [Go 69].

Det er dårlig spelar som ikkje kan meir enn ein slått [Oy 141].

Det er dårlig ste som støkk for hammaren (det er dårlig ambolt som knekk (o.a.) under hammaren) [Oy 143].

Det er ei lita elv ein ikkje kan drikke seg utørst i [Oy 24].

Det er ei ære å vere tenar i god manns gard [Oy 154].

Det er ein fattig mann som ikkje eig ei lus [Go 67].

Det er ein gap som ikkje er redd noen ting [By 163].

Det er ein gap som kastar hjertet sitt på bordet [Go 77].

Det er ein god skilling som sparer ein dalar [Oy 131].

Det er ein skarv som gir betre enn han har [Oy 44].

Det er eit barskt auge som aldri vil sjå godt.

Det er eit ilt auge som ikkje godt vil sjå [Go 62].

Det er eit låkt merke når kråka fyk høgt [Br 87].

Det er eit underlig øyre som ingenting vil høre [Oy 188].

Det er eitt ein vil, og anna ein lyt [Oy 177].

Det er etterspørselen som driv salet [hs. søknaden som gjer selnaden] [Oy 151].

Det er fagnad å finne folk i øydemarka [Oy 34].

Det er farligaste fienden som let som han er venn [By 165].

Det er fjør som gjer fuglen fager [Oy 32].

Det er fleire som spør etter rikdom enn etter visdom [Oy 113].

Det er fleire æretjuvar enn pengetjuvar [Br 179].

Det er for dyrt å vere fattig [jf. Br 51].

Det er for flesket at grisen blir gjødd [Go 85].

Det er for ille å ha moro av annan manns mein [Oy 104].

Det er for mye til å vere folk, og for lite til å vere troll [Br 183].

Det er for seint å snyte seg når nasen er vekk [Br 134, 151, 164].

Det er forbode å slå, men ikkje å slå igjen (tysk: Schlagen ist verboten, widerschlagen nicht) [Oy 135].

Det er forskjell [hs skil] på skjemt og alvor [Oy 132].

Det er forskjell på fant og fagnamann [Oy 27].

Det er forskjell på frendar og fremmend folk [Go 60].

Det er forskjell på å rake seg og skjere kjeften av seg (også: skjere skinnet av seg) [Oy 115].

Det er fulskap i alle ting, så nær som i nysila mjølk [utan dioksin mm.] [Oy 38].

Det er fulskap i alle ting, så nær som i nysila mjølk. Og den blandar dei med vatn. [Oy 38].

Det er fåfengt å dra strå framfor gamle kattar [Oy 146].

Det er fåfengt å gripe ålen om sporden [Oy 5].

Det er fåfengt å klage framfor hunden og seie: "Bikkja beit meg." [Go 50].

Det er fåfengt å leite etter det som ikkje er til [Oy 87].

Det er fåfengt å male i mørket [Oy 100].

Det er fåfengt å renne på range vegen [Oy 118].

Det er fåfengt å rope der ingen hører [Oy 121].

Det er fåfengt å skyte og ikkje råke [Oy 133].

Det er gale det er sagt; det er verre det er sant [By 165].

Det er gale, same kven det er som fer gale [Oy 40].

Det er gild kokk som kokar alle til lags [Oy 76].

Det er god lagnad som er alle til fagnad [By 163].

Det er god leik som ingen angrar [Oy 86].

Det er god lyst som ikkje dreg ulyst etter seg [Oy 95].

Det er god råd til å få ei rik jente gift [By 178].

Det er god vind som alle kan sigle med [Oy 179].

Det er god vinning, som ingen taper for [Oy 180].

Det er god åker som aldri skal bere ugras [Oy 5].

Det er godt at det går fort; det er betre at det er vel gjort [Oy 41].

Det er godt byte som er til gagn på begge sider [Oy 17].

Det er godt for småfuglen at katten ikkje kan fly [Oy 136].

Det er godt ha frendar; det er betre ha venner [Oy 36].

Det er godt ha noe ugjort, når ein ikkje skal døy [By 168].

Det er godt ha venner langs vegane [Oy 178].

Det er godt med to øyre, så det kan gå inn det eine og ut att det andre [Br 204].

Det er godt mens det gode varer [Oy 47].

Det er godt å gjette det alle kan vite [Oy 43].

Det er godt å gjere med god reiskap [Oy 45].

Det er godt å gå etter sine merke (er lett å kjenne att tinga sine når ein har sett merke på dei - IA) [Oy 101].

Det er godt å ha alle geitene heime [Br 65].

Det er godt å ha ei torva under foten (eige eit stykke jord) [Oy 158].

Det er godt å ha håp om vinning [By 171].

Det er godt å ha noe ugjort når ein ikkje skal dø [Oy 164].

Det er godt å ha tatt det tyngste taket [Oy 152].

Det er godt å ha varsemda med seg [om ein ikkje har lykka] [Oy 170].

Det er godt å kunne meir enn mate seg [By 169].

Det er godt å kveikje der vedkubbar er (om å ta opp att ei forretning, t.d. å byggje der ein grunnvoll er lagt føreåt) [Oy 80].

Det er godt å setje gamle kyr på bås; dei gjer det sjølve [Oy 17].

Det er godt å sove på heilt skinn [Oy 139].

Det er godt å vake når andre vaker med [Oy 168].

Det er godt å vere fut når ein slepp å gjere rekneskap [*Oy 38].

Det er godt å vere komen av godt folk [Br 70].

Det er godt å vere liten i eit rommelig hus [stort sett] [mots. Oy 89].

Det er godt å verje der ingen vil herje [Oy 176].

Det er godt, det som er somme til gagn og ingen til skade.

Det er gull i grøn skog [Br 159].

Det er hardt nok når ikkje skjorta når broka [Go 68].

Det er hardt å spenne mot brodden [Oy 141].

Det er hauk over hane [Oy 55].

Det er hauk over hauk. [Oy 65].

Det er håp for beistet så lenge blodet ikkje er komme i karet [Br 199].

Det er håp i hengande snøre [Br 164, By 163].

Det er i nøda vi lærer å kjenne kven som er ekte venner [Oy 71].

Det er ikkje all fisk som heng fast i garnet [Go 86].

Det er ikkje all røyk det er eld oppunder [Oy 123].

Det er ikkje all spurnad ein skal svare på [Oy 141].

Det er ikkje alle bispar (biskopar) som lagar bøker [Go 30].

Det er ikkje alle ord ein skal svare på [Oy 111].

Det er ikkje alle som lykka vil leika med [Oy 93].

Det er ikkje alle timar ein skal telje [Go 100].

Det er ikkje alle unt å få stå i smørtrauet med støvlane på [Br 162].

Det er ikkje alltid at æra treffer rette mannen [Oy 186].

Det er ikkje alltid den visaste som vasar mest.

Det er ikkje alltid den visaste som vinn [Oy 180].

Det er ikkje alltid rettast som er lettast [Oy 119].

Det er ikkje alltid verdt å svare før ein er spurd [jf. Oy 148].

Det er ikkje alltid vettet å takke at det går vel [Br 197].

Det er ikkje alt det går like lett å reise opp som å rive ned [Oy 118].

Det er ikkje alt godt som er gammalt og ikkje alt nyttig som er nytt [Go 27].

Det er ikkje alt som er løgn som er likt det [Go 74].

Det er ikkje alt spådd det blir noe av.

Det er ikkje auren imot at laksen går opp [Br 13].

Det er ikkje bra bikkje som bit sine eigne ungar [Br 22].

Det er ikkje dårskap å ottast faren [Oy 19].

Det er ikkje ein som kvin lett, den som bit hovudet av padda [Br 138].

Det er ikkje eiter i alt som sting i foten [Oy 23].

Det er ikkje enkelt å lære gamle hundar å gøy [Oy 63].

Det er ikkje fugl, alt som fly vil [Oy 37].

Det er ikkje føde i alt som fyller [Oy 39].

Det er ikkje glømt, som er gjømt [Oy 47].

Det er ikkje godt å blåse for den som har munnen full av mjøl [Br 25].

Det er ikkje godt å skilje som saman vere ville [Go 56].

Det er ikkje greitt å gi rett utlegging av ein rang tekst [Br 142].

Det er ikkje greitt å stele frå ein tjuv [Oy 143].

Det er ikkje Guds ord alt som er på trykk [Go 23].

Det er ikkje gull alt som glimer, og ikkje massing alt som skin [Br 75].

Det er ikkje jul meir enn ein gong om året, og oftare drikk ikkje vi [Go 100].

Det er ikkje kvart år kvalen landar [By 204].

Det er ikkje langt frå lovaren til lygaren [Oy 93].

Det er ikkje lenge haust før det er vinter [Oy 55].

Det er ikkje lett å få vogn der alle vil ake [*By 171].

Det er ikkje lyte alt som blir lasta [Oy 95].

Det er ikkje mangel på galne folk når ein kjem dit dei er [Go 97].

Det er ikkje min venn som hjelper min uvenn [Oy 178].

Det er ikkje min venn som ler når eg fer ille [Oy 178].

Det er ikkje mye som gjer verre enn eit spottande ord [Go 76].

Det er ikkje ramn alt som har svarte fjør [Oy 115].

Det er ikkje rart at bøtta lek når botnen er vekk [Br 34].

Det er ikkje rev alt som er raudt i håret [Oy 119].

Det er ikkje spilt, det som er spart [Oy 141].

Det er ikkje stor gris før han skal slå krøll på halen sin [Oy 50].

Det er ikkje stort troll før det skal ha rove (jf. det er ikkje stor gris før han skal slå krok på rova) [Oy 160].

Det er ikkje stort, trollet, før det får hale [Br 182].

Det er ikkje sølv alt som singlar (og ikkje gull alt som glimar) [Oy 150].

Det er ikkje så mye, som monn skal gjere [*Oy 105].

Det er ikkje så nøye [vanskelig, knapt] med ei pølse i slaktetida ( [Oy 115].

Det er ikkje så nøye når det berre er akkurat [Go 79].

Det er ikkje så vondt at det ikkje kunne vere verre [Go 48].

Det er ikkje verdt å bere vatn i elva [Oy 170].

Det er ikkje verdt å hente vogga før barnet er født [Oy 183].

Det er ikkje verdt å hjelpe den som ikkje vil hjelpe seg sjølv [Br 84].

Det er ikkje verdt å kviskre om det som kvar mann veit [Oy 81].

Det er ikkje verdt å lage nygla før båten er bygt (nygla er ein liten tapp i botnen av båten) [Oy 109].

Det er ikkje verdt å løyne det som folk veit frå før.

Det er ikkje verdt å takke før ein har fått [Oy 152].

Det er ikkje å undrast at bøtta lek når botnen er laus [Oy 17].

Det er ille for den som med éin skal eige og med ein annan skal ale (som avlar med den eine og oppfostrar med den andre, nemlig i eit nytt ekteskap - IA) [Oy 22].

Det er ille å ale udyr i sitt eige hus [Oy 163].

Det er ille å angre på velgjort [By 176].

Det er ille å bitte ris til sin eigen bak [Oy 120].

Det er ille å bryte foten på flate golvet [Oy 35].

Det er ille å ete meir enn ein melter [By 173].

Det er ille å ha annan manns mein (skade) til moro [By 165].

Det er ille å ha udyr i eige hus [Go 53].

Det er ille å ro når åra er av [Oy 121].

Det er ille å sitje ved elden og fryse [Oy 23].

Det er ille å skjemmast av velgjort [Oy 132].

Det er ille å slå hovudet mot steinen. [Oy 62].

Det er ille å smiske for den ein hatar.

Det er ille å trette med sin overmann [Oy 161].

Det er ille å vere ein imot mange [Oy 23].

Det er ille å vere rådlaus når noe røyner på [Oy 117].

Det er inga nagle som passar til alle hol [Go 80].

Det er inga skam å få skade saklaus [Oy 131].

Det er inga skam å vike for ei kjempe [Oy 130].

Det er ingen dåre som ottast (fryktar) for ein fare [Go 49].

Det er ingen skade at folk er glade [By 163].

Det er jamt for seint å skyte når fuglen er flogen [*Br 159].

Det er kar, som gjer kars verk [Oy 69].

Det er kjekkaste hugen, som kjem av seg sjølv [Oy 63].

Det er kjær gjest som sjeldan kjem [Go 72].

Det er klein fugl som skjemmer sitt eige reir [By 178].

Det er klein gut som aldri gjer ugagn [By 163].

Det er klein hamn som ikkje er betre enn havsjøen [Go 86].

Det er klein kjøpmannskap som ingen vinn noe på [Go 70].

Det er klein trøyst å ikkje trenge ytterklede i godvêr når ein ikkje har noen av delane.

Det er klok mann som gjer seg gagn av sin eigen skade [Br 62].

Det er knapt verdt å kviskre om det kvar mann veit [Go 74].

Det er langsamt å ligge og sjå på veggen [Go 48].

Det er leitt med lang livnad og trong trivnad [Br 113].

Det er leitt å bygge seg husvill [Oy 16].

Det er leitt å få last for velgjort [Oy 84].

Det er leitt å gå vegen og glømme ærendet [Oy 172].

Det er leitt å ha gode tenner og ingen ting å tygge [Oy 157].

Det er leitt å ha lyst og ikkje lov [By 162].

Det er leitt å ha sterke armar og ingen ting å ta seg til [Go 79].

Det er leitt å ha stor pung og lite pengar [Oy 113, 114].

Det er leitt å ha valet og ta skalet [Oy 168].

Det er leitt å kome mellom borken og veden (Om å forstyrre forholdet mellom elskande og venner) [Oy 12].

Det er leitt å kome mellom hammaren og steet [ambolten] [Br 77].

Det er leitt å leve for berre maten [By 173].

Det er leitt å lite på ingen [Oy 89].

Det er leitt å reie for skundsam gjest [Br 66].

Det er leitt å spele der ingen vil danse [Oy 141].

Det er leitt å stå med tom hand i fremmend land [Br 180].

Det er leitt å ta seg vatn over hovud (å ta på seg meir enn du kan makte) [Oy 170].

Det er leitt å ta seg vatn over hovudet [Br 190].

Det er leitt å ta til stort og ende med skort [*Oy 145].

Det er leitt å tale med to tunger [Oy 153].

Det er leitt å vente lenge for lite [Oy 9].

Det er leitt å vere brå når ein ikkje veit råd [Oy 13].

Det er leitt å vere gammal og galen [Oy 40].

Det er leitt å vere liten og låst vere stor [Oy 89].

Det er leitt å vere redd sin eigen skugge [Oy 134].

Det er leitt å vere sint når ingen er redd [Go 52].

Det er leitt å vere ung og ør; verre å vere gammal og galen [Oy 165].

Det er leitt å våge alt på eit kast [Oy 171].

Det er lempa som i lengda skal vinne [Go 93].

Det er lenge til jul; vi får nok pløgd [Go 89].

Det er lett for mett mann å love faste [Go 42].

Det er lett gjort å gjere fattigmann glad [Oy 29].

Det er lett å ause der det sig atti [Go 67].

Det er lett å danse når lykka spelar føre [Go 20].

Det er lett å fri når ein veit ein er velkommen [Oy 36].

Det er lett å gi når ein ventar jamgodt i gjengjeld [*Oy 44].

Det er lett å lage graut av annans mjøl [Oy 49].

Det er lett å lage mygg, det er verre å setje surringa i dei [Go 17].

Det er lett å lyge når det er langt heim [Oy 91].

Det er lett å pynte det som er pent frå før [Go 78].

Det er lett å rive det som er ròte [Oy 120].

Det er lett å røde om ein annans møde [Oy 123].

Det er lett å skilje det som aldri vil henge i hop [Oy 131].

Det er lett å skjere breie reimar av annan manns hud [Br 114].

Det er lett å skjere store skiver av annan manns skinke [Oy 132].

Det er lett å springe når lykka følgjer [Go 20].

Det er lett å spørje; kanskje verre å svare [jf. Oy 141].

Det er lett å spå ein død mann usalig [Go 47].

Det er lett å symje når ein annan held under haka [Oy 150].

Det er lett å tale når ingen vil svare [Oy 152].

Det er lett å vande når anna er for handa (Det er lett å vrake noe når du har mye å velje blant) [Oy 168].

Det er lett å vere far, men ikkje i utrengsmål.

Det er lett å vere god når det ikkje kostar [Oy 47].

Det er lett å vere god når det ingenting kostar [By 171].

Det er lett å vere kar der ingen er å kappast med [Oy 69].

Det er lett å verje der ingen vil herje [Oy 176].

Det er lettare å ause ut enn å dra inn [Oy 4].

Det er lettare å laste enn å gjere noe betre [Go 74].

Det er lettare å laste enn å gjere noe betre [Oy 84].

Det er lettare å rive ned enn reise opp [Oy 120].

Det er lettast å lære av annan manns skade [Oy 96].

Det er likså godt å sitje i regnet som under ufsedropen [ufs er takskjegg] [Oy 117].

Det er lita lykke som ikkje blir misunnt [Oy 113].

Det er lita tenesta, som ikkje er takk verdt [Oy 154].

Det er lita von om eld der det verken finst glo eller gneiste [Br 44].

Det er lite om ei klokke når kolven er or [Oy 74].

Det er lite om fuglen når fjøra er av [Oy 38].

Det er lite pryd i annan manns tøy [Go 62].

Det er lite, det som ikkje blir snakka om [Oy 36].

Det er liten skade, som ikkje syner seg [Oy 130].

Det er lorten vi lever av [Go 43].

Det er lova som dømmer og ikkje dommaren [Go 32].

Det er lykka som gjer gapen gammal [Oy 93].

Det er låk fugl som skjemmer sitt eige reir [Oy 37].

Det er låk hand som ikkje vil verje hovudet [Oy 53].

Det er låkt å leite ute etter det ein har heime [Oy 167].

Det er låkt å lide urett, og verre å gjere urett [Oy 166].

Det er låkt å luggast med bjørnen [Oy 93].

Det er låkt å lugge den skalla [Oy 93].

Det er låkt å løyne det som alle veit [alternativ: vanskelig, for seint] [Oy 96].

Det er låkt å låse for kjente tjuvar [Oy 96].

Det er låkt å teie der ein skulle ha tala [Br 177].

Det er mang ein fant i fagert skinn [Oy 28].

Det er mange fet (steg) før mila er full [By 168].

Det er mange møyar imot sin vilje [Oy 106].

Det er mange som lastar det dei sjølve lystar [Oy 84].

Det er mange som roser rett og gjer urett [By 180].

Det er mange som snakkar om Sankt Olav og som ikkje har sett han [By 163].

Det er mange stader å leite på, og få til å finne på [Oy 142].

Det er mange venner mens det går vel (og få når ein treng mest [Oy 178].

Det er mangt den unge ikkje evnar [*Br 187].

Det er mangt den unge ikkje har lært [Br 187].

Det er mangt den unge ikkje kan [Br 187].

Det er mangt den unge ikkje maktar [*Br 187].

Det er mangt ein kan og ikkje skal [Oy 79].

Det er mangt ein skal høre og ikkje herme [Oy 66].

Det er mangt ein skal sjå og ikkje ta på [Oy 129].

Det er mangt fagert det er liten fagnad med [Oy 26].

Det er mangt i marka og meir i sjøen [Oy 99].

Det er mangt laust som lest vere traust [Oy 85].

Det er mangt sagt, som ikkje er sanna [Oy 126].

Det er mangt som er mye vørdt og lite verdt [Oy 184].

Det er mangt som er vent å sjå, så lenge det er langt ifrå (på lang avstand) [Oy 185].

Det er mangt som høver menn og ikkje barn [Oy 99].

Det er mangt som trengst; ein får ikkje alt i senn [hs det er torv til mangt, osv.] [Oy 158].

Det er mangt som yppast [startar] med skjemt og endar med alvor [Oy 132].

Det er mangt ubunde som held [Oy 163].

Det er mangt vondt i verda, men ei vond kjerring er [noe av] det verste [Br 97].

Det er mann som gjer manns verk [Oy 98].

Det er manns lykke å få store kaker (skjemtande) [Oy 99].

Det er mat i god drikke [Go 47].

Det er maten, som giv mannen makt [Oy 100].

Det er med kloa katten fangar mus [Oy 74].

Det er mest aldri for mye av det som er godt [*Br 129].

Det er misgjerda ein skal hate og ikkje mannen [Oy 102].

Det er monn i mindre enn heile fanget fullt [Oy 104].

Det er moro å kunne så mye at ein (liv)bergar seg [Go 79].

Det er mye visdom som er lite vørd [Oy 181].

Det er nær godt å etle seg det beste til sist [Oy 26].

Det er ofte betre å springe i det enn å krype i det [*Br 166].

Det er ofte falsk under fagert skinn [Oy 27].

Det er ofte godt, det dei gamle har kveda [Oy 41].

Det er ofte ulvesinn under saueskinn [Br 186].

Det er pengane og ikkje vettet som styrer verda [Br 138].

Det er på fjøra ein kjenner fuglen [Oy 32].

Det er på rova ein kjenner reven [Oy 122].

Det er reint lyte, det som ein kan vaske av seg [Oy 33].

Det er rev som rev skal fange (list imot list) [Oy 27, 119].

Det er rommeligare ute enn inne [Oy 121].

Det er råd for alle ting, så nær som for døden [Oy 116].

Det er råd for alt når ein berre visste kva det var [Oy 116].

Det er råd mot uråd [By 164].

Det er seint å angre det ein ikkje kan bøte [Br 10].

Det er seint å bite når tennene er borte [Oy 10].

Det er seint å dølje det som kvar mann veit [Go 73].

Det er seint å lage det som alle skal like [Oy 83].

Det er seint å sjå på steinen når ein har støytt seg på han [Oy 143].

Det er seint å snyte seg når nasen er av [Oy 138].

Det er seint å stenge buret når fuglen er flogen [Br 33].

Det er seint å sålde når kornsåene står fast i halsen (kverken) [sålde: reinse med såld] [Oy 151].

Det er seint å tappe når tønna er tom [Oy 153].

Det er seint å tyggje tannlaus [Oy 163].

Det er sjeldan det ryk av brannen viss det ikkje er eld i den [*Go 78].

Det er sjeldan purka får sølvknapp i nasen [Oy 147].

Det er sjeldan søte kvister på beiske tre [By 178].

Det er sjeldan uår i alle land (samstundes) [Br 188].

Det er skil på gli og dette [Oy 47].

Det er skil på katten og han far [Br 155].

Det er skilnad på kuruke og pannekake [Br 156].

Det er skralt for den som ikkje tener til saltet i maten [Br 148].

Det er skrøpelig tøy, som ikkje toler at ein ser på det [Oy 163].

Det er skrøpelig vegg som ikkje toler ein vindstøyt [Oy 173].

Det er skummel bikkje som bit sine eigne ungar [*Oy 10].

Det er smått om ved når bonden lyt brenne opp kråkereiret [Br 191].

Det er snarare gjort å falle (dette) enn å reise seg [Oy 19, 27].

Det er snart nedvelta som er ille oppstelt (lødd) [Oy 108, Br 132].

Det er snart øydt, som ikkje er noe tilskøytt [Oy 188].

Det er snart å stele, det er ikkje så å gøyme [Go 69].

Det er sterkt vett som hugsar alt det skal vere.

Det er stor kunst å hjelpe seg med lite [Oy 79].

Det er strengt å gå i hasselskog og ikkje sjå etter neter [Oy 55].

Det er stridt å symje imot straumen [Oy 145].

Det er stygt å slå, men ikkje å slå frå seg [By 183].

Det er surt å dø når ting går godt [jf. Oy Oy 19].

Det er svært å få alle hovud under ein hatt [Oy 62].

Det er synd å svelte seg når ein har mat for handa [Go 46].

Det er synda ein skal hate og ikkje menneska [Go 31].

Det er så umogelig som å bite seg sjølv i nasen [Br 187].

Det er så umogelig som å ta ned sjustjerna [Br 187].

Det er tid til å tale og tid til å teie [Oy 155].

Det er tidsnok å rose herberget når rekninga kjem [Oy 59].

Det er tom nok pung som annan manns pengar ligg i [*Oy 114].

Det er tung ære å gå fremst i snøbrauta [veg som er grave i snø] [Oy 186].

Det er tungt å springe med ei bør på ryggen [Oy 141].

Det er tungt å stride der det finst inga von til å vinne [By 163].

Det er tungt å tale for tomme stolar (og: for døve øyre) [Oy 153].

Det er tungt å vere god når ein ikkje får sjå noe godt [Oy 47].

Det er tyngste sorga som ingen ser [By 163].

Det er ulla ein skal klippe og ikkje skinnet [Oy 164].

Det er ute med plystringa når leppene er av [Oy 11].

Det er uvandt [enkelt] å slå der ingen slår imot [Oy 135].

Det er uvisst kor årelaus mann når land [Br 206].

Det er vanskelig å døme mellom venner [Oy 179].

Det er vanskelig å dømme i si eiga sak. [Oy 22].

Det er vanskelig å fylle ein sundriven sekk [Oy 39].

Det er vanskelig å få det alle vil ha [Go 66].

Det er vanskelig å få venner i nøda når ein ikkje har fått dei før [Oy 178].

Det er vanskelig å få vogn der alle vil kjøre [Oy 183].

Det er vanskelig å gjere alt på beste måte. [Oy 173].

Det er vanskelig å styre dit ein ikkje veit vegen.

Det er vanskelig å venje det svinet ut av åkeren som er vant til å vere i den [Go 83].

Det er vanskelig å vere god når ein ikkje får sjå noe godt [Go 25].

Det er vanskelig å verje der alle vil herje [Oy 176].

Det er vantakk verda lønner med [Oy 169].

Det er ved kjærleik menn kan kome til kort.

Det er vel fiska om ikkje farmen er full [By 174].

Det er verda ein skal lære i [Oy 175].

Det er verre å få ein god sauehund enn ein god prest [Go 30].

Det er verst før ein blir gift, sia blir det verre [By 182, Go 56].

Det er verst å kjenne seg åleine i eit stort lag [Br 205].

Det er vett i alt som lever [Oy 181].

Det er vett som skal vende hugen [Oy 181].

Det er vettet som viser svina vegen [Oy 182].

Det er vidt vegkryss [By 187].

Det er viljen som driv verket [Br 195, By 162].

Det er visst, det året krev, men uvisst kva det gjev (gir) [Br 205].

Det er vond gjest som jagar husbonden ut [Oy 46].

Det er vond kost å ete sine eigne ord [Go 73].

Det er vond latter som får folk til å gråte • Det er vond lått som folk må gråte av [Go 51, Oy 86].

Det er vondt når eine veggen er or huset (t.d. Om saknet av ein husfar eller husmor) [Oy 173].

Det er vondt når vettet vantar (manglar) [By 161, Br 197].

Det er vondt og godt i alle land [Oy 184].

Det er vondt å fryse; det er helst verre å brenne seg [*Oy 37].

Det er vondt å få mange hovud under ein hatt [By 162].

Det er vondt å ha to store i ein sekk [Oy 145].

Det er vondt å halde det alle vil ha [Oy 52].

Det er vondt å rive skjorta; det er verre å rive skinnet [Oy 135].

Det er vondt å ro når åra er av [Go 87].

Det er vondt å tru alle; det er verre å tru ingen [Oy 160].

Det er vondt å vasse (vade) der ein ikkje ser botnen [Oy 168, Br 189].

Det er vondt å vere frendelaus, men verre vennelaus [Br 193].

Det er ærlig mann som held sitt ord [Oy 112, 187].

Det fell alltid noe av flyttelasset [Oy 34].

Det fell fleire av drikk enn av tørst [Ae 133].

Det fer ille, som ille er omskøytt [Oy 67].

Det fer med sorg som er sanka med synd [By 177].

Det fine er alltid betre heilt enn i knas [jf. Oy 57].

Det finst alle stader fant mellom folk og folk mellom fant [Oy 28].

Det finst boteråd mot alt, så nær som døden [Oy 19].

Det finst fleire æretjuvar enn pengetjuvar [Go 71].

Det finst ikkje tre (tømmer) så reint at det er utan kvist [By 171].

Det flyr no mye som ikkje er fugl [Br 55].

Det følgjer hot (trugsmål) med heideren [By 166].

Det følgjer lett hemn etter skammelig ferd [*IA - Oy 58].

Det første ein blir døv på, er øyra [Br 38].

Det første ein får lære seg her i verda, er at ingen har lov til alt han lystar [Go 41].

Det første ein meister gjer, det er at han lærer [Oy 101].

Det gamle er visst; det nye er uvisst [Oy 41].

Det gamle skal nå det nye (Gammalt forråd skal vare til ein har fått ny forsyning (etter IA - Oy 41].

Det gamle står på sterke røter [Oy 41].

Det gjeld å ha gyldig forfall [Oy 35].

Det gode er ikkje akta før det vonde kjem [Oy 48].

Det gode er ikkje vørd (akta) før det vonde kjem [Go 49].

Det gode kvinnehjertet er Vårherres meisterstykkel [Br 108].

Det gror ikkje mose på rullande stein [Br 73].

Det går ingen flat veg opp på fjellet [Oy 172].

Det går ingen stad underligare til enn i verda [Oy 175].

Det går lett å rose sjøen når ein sjølv er i land [Go 87].

Det går lettare å få rik jente gift [*Oy 44].

Det går mange strå i eit lass (og mange lass i ei løa) [Oy 145].

Det går ofte troll i ord [By 162].

Det går på rim som ost og prim [Br 144].

Det går seint å sanke og snart å øyde [By 174].

Det går seint å setje fot under eige bord; (å ta til med eit nytt hushald) [Oy 35].

Det går skei om skei så lenge det varer [Br 158].

Det går tungt å låse når nøklane er borte [Oy 96].

Det halve er somtid betre enn det heile [Oy 53].

Det halve med fred er betre enn det heile med ufred [Oy 53].

Det har ingen nød med niste når ein har pengar i pungen [Go 70].

Det hender at hundar få noe som ikkje var meint for dei [Oy 63].

Det hender mangt uventa [Oy 58].

Det hendte som ingen hugsar, har likevel hendt.

Det hjelper ikkje kor ein sår når ein ikkje får [godt] år [Oy 125].

Det hjelper ikkje kva du trur, det høver ikkje å vere fattig.

Det hjelper ikkje sprang når vegen er lang [Oy 141].

Det hjelper lite at kua mjølkar når ho spenner mjølkebøtta i koll [Oy 79].

Det hjertet er fullt av, renn munnen over med [Ae 52].

Det hører skjøn til skjemting [Oy 135].

Det hører svinet til at det skal rote [Oy 149].

Det hørest på talen kva stoff som er i karen [hs tøy] [Oy 153].

Det jamnaste er det greiaste [Oy 68].

Det kan bli eit stort bål etter liten gneiste [Br 35].

Det kan bli fant av folk, men aldri folk av fant [Br 50].

Det kan bli for mye av det gode også [innført] [Oy 48, 105].

Det kan bli for mye god import.

Det kan bli stor loge av liten gneiste [Oy 92].

Det kan bu små folk i store hus [Br 169].

Det kan falle kvas av dei beste tre [Oy 160].

Det kan gleppe for den gløgge [Go 97].

Det kan gå seint å kome heimafrå.

Det kan gå seint å lage det alle skal like [*Go 74].

Det kan gå troll i ord [jf. Oy 112].

Det kan ikkje alltid vere høgtid [Oy 66].

Det kan kome den dag, då kua treng rova si [Oy 75].

Det kan kome ein stor gut frå eit lite hus [Oy 52, Ae 118, By 178].

Det kan kome mye før enden kjem [Oy 76].

Det kan kome rik manns bøn for fattig manns dør (den rike kan ein gong be den fattige om hjelp) [Oy 120].

Det kan kome stans i bruredans [Br 31].

Det kan kome stor fisk i fattigmanns båt [Oy 31].

Det kan kome vatn i tørre bekkar og mjøl i tomme sekkar [Br 126].

Det kan ligge eit stort tre i eit lite frø [Oy 159].

Det kan ligge stort tre løynt i eit lite frø [Br 180].

Det kan sitje eit godt hovud under ein gammal hatt [Br 63].

Det kan til sist kome fagnad i fattighuset [Oy 27].

Det kan vel kome sorg under silkeklede [Oy 27].

Det kan vere fullt, om det ikkje flyt utover [Oy 38].

Det kan vere hardt skal omkring ein mjuk kjerne [Br 154].

Det kan vere verste såret som ikkje blør [*Br 25].

Det kjem dag etter denne [By 187].

Det kjem dag om ikkje folk er oppe [Go 100].

Det kjem fant av folk og folk av fant [By 188].

Det kjem ikkje anna ut av sekken enn det som var i [Oy 127].

Det kjem ikkje godt ut der berre ilt er inne [Oy 167].

Det kjem ikkje kval til lands kvart år (islandsk) [Oy 80].

Det kjem ikkje mye or hønerauva før det skal kaklast [Br 88].

Det kjem ikkje regn frå alle skyer [Oy 117].

Det kjem ikkje steikte fuglar flygande [Oy 37].

Det kjem inga grøde i hus utan møde [Go 83].

Det kjem ingen ørn ut av eit sporvegg [Oy 188].

Det kjem sjeldan uår på ugraset [Br 206].

Det kjem snart hemn av å bli utskjemd [Oy 58].

Det kjem sol i eit slott så vel som i eit kott [Go 36].

Det kjem svie etter kløe [Oy 149].

Det kjem vel ein gong vatn i tørre bekkar og mjøl i tomme sekkar [Br 191].

Det kjem vett med alderen [Oy 181].

Det kjem vår etter vinter [Br 196].

Det kjenst godt å ha håp om vinning [Oy 180].

Det kjører mange som heller skulle gå [Oy 82].

Det kostar å vere kar (folk) [Oy 77].

Det krøkjer seg til krok, som krok skal vere [Oy 78].

Det lagar seg til krok som krok skal vere (om tre) [Oy 78].

Det lagar seg ymist i lengda [Oy 83].

Det leitar på den, som lat er (arbeid røyner den late mye) [Oy 87].

Det lettaste er ikkje alltid det rettaste [Oy 88].

Det ligg ein stein framfor kvar manns dør [*Oy 143].

Det ligg ikkje troll i alle skogar [Oy 160].

Det ligg ikkje udyr i alle vegar [Oy 163].

Det ligg ikkje ulv i alle vegar [Br 190].

Det lir mens det skrid (det går vel smått, men det går likevel) [Oy 88].

Det lyt ein gong vere først [By 188].

Det lyt vere i hop som er komme i hop [Go 58].

Det lytet ein ikkje kan løyne, får ein lov til å syne [Oy 95].

Det lytet ein ikkje veit av, er verre å rette.

Det lytet som ein kan vaske av seg, er eit heldig lyte [*Go 78].

Det lønner seg sjeldan å kjøpe grisen i sekken. [Oy 127].

Det låg på lunga, kom ikkje på tunga [By 199].

Det meste er ikkje alltid det beste [Oy 101].

Det minste kan bli det tyngste [Oy 102].

Det monnar på mila når ein går; det monnar ikkje når ein står [Oy 104].

Det må vere godt sagt, om det ikkje var betre usagt [Br 150].

Det nyttar ikkje å lyge når ingen trur det [Br 120].

Det nyttar lite å tenkje så stort at ein ikkje kan få det gjort [Br 178].

Det ordet som ligg nærast hjertet, kjem først i munnen [Go 77, jf. Br 137].

Det range blir ikkje rett før det er omsnutt [Oy 115].

Det regnar sjeldan i klare heier [Go 102].

Det rek ikkje kval på land kvart år • Det er ikkje kvar dag at kvalen driv til lands [Oy 80].

Det renn ikkje mye ut av ei tom tønne [Oy 118].

Det sanne er ofte seinaste trutt [Oy 124].

Det seint å spare på berr botn [Oy 12].

Det siste du ser av ein bra mann, er enden [Br 27].

Det sit ofte rikt barn på fattig kones fang (P. Syv) [Oy 120].

Det skal ein engel til for å gå lastelaust [Oy 25].

Det skal gode ord til å fange folk med [Oy 111, 112].

Det skal godt løynast som kråka ikkje skal bli var [Br 107].

Det skal harde hogg til harde kubbar [Oy 61].

Det skal ikkje store vass-skvetten til å kristne ein husmannsunge med [Br 191].

Det skal ikkje vere for lite, og heller ikkje for mye [Oy 101].

Det skal lite til for å glede eit barn ['Hugga' tyder 'hogge, pryle, slå', og finst i både 2. og 3. utgåve. 'Huge' derimot tyder 'tiltale, behage'] [Oy 8].

Det skal lite til når lykka vil [Go 20].

Det skal mang ein gong meir vett til å teie enn til å seie [Br 197].

Det skal meir enn éin stokk til ein vegg [Oy 144].

Det skal meir til enn ære for å leve • Berre ære og inga lønn kan ingen leve av [Oy 186].

Det skal meir til lærdom enn berre lesing [Oy 96].

Det skal sterk rygg til å bere gode dagar [Oy 18].

Det skal sterke [skuldrer] herder til tunge byrder [Oy 58].

Det skal sterke nevar til tunge tak [Oy 108].

Det skal vere grei tråd det ikkje kjem noen snurr på [Go 62].

Det skal vett til å gjere seg galen også [Oy 181].

Det slumpar til at det kjem lort av gildt folk også [Br 118].

Det smakar godt, som sjeldan bydast [Oy 136].

Det små kan smette der det store står fast [Oy 136].

Det som alle gjer, er inga skam [Go 25].

Det som blir utsett til seinare høve, kan bli utsett lenge.

Det som brasar snart opp, det brenn ikkje lenge [By 162].

Det som det ikkje er vondt i, er det lite godt i [By 162].

Det som ein ser, det lyt ein tru [Oy 129].

Det som einstad er ære, er annanstad skam [Oy 186].

Det som er bøtt, held ofte så lenge som det som er heilt [Oy 17].

Det som er dødt, er snart glømt av [Go 18].

Det som er fast, er lett å fange [Oy 28].

Det som er gjort i dag, ligg ikkje ugjort i morgon [Oy 46].

Det som er gjømt i dag, det er ikkje mist i morgon [Oy 52].

Det som er ilt, går snart i arv [Br 11].

Det som er kjært, er alltid vent (vakkert) [Oy 73, Go 59].

Det som er komme til eitt og tvau (to), kjem snart til seks og sjau (sju) [Br 185].

Det som er moro for kjetta, er ikkje moro for musa [Br 8].

Det som er skrive bak øyra, blir ikkje glømt [Br 160].

Det som er slått til ei krone, blir aldri noen tiar [*Br 36].

Det som er spart, er vunne [Oy 140].

Det som er tillaga [reidd], er nesten oppete [*Oy 117].

Det som er under, kan ein gong kome opp [Oy 165].

Det som fyller hjertet mest, kjem først fram i munnen [Oy 61].

Det som først er komme i ulvekjeft, kjem ikkje heilt ut av den [Br 186].

Det som først kjem i karet, setter ein smak etter seg [Oy 39].

Det som først kjem til mølla får først male [Oy 105].

Det som gagnar, er godt nok [By 170].

Det som gjer gagn, er godt nok [Oy 40].

Det som Gud vil ha fram, kan ingen hindra [Oy 51].

Det som går inn eine øyret og ut det andre, er nok til fånyttes på eit vis.

Det som hovudet glømmer, lyt beina unngjelde [Go 21].

Det som ikkje duger til duk, duger til tørkeklut [Oy 21].

Det som ikkje er sakna, er ikkje misst [Br 126].

Det som ikkje er stole eller brent, kjem for dagen att [Br 28].

Det som kan gå føre seg i kjærleik, kan vare nesten utrulig lenge.

Det som kjem for ofte, vil snart vere leitt [Oy 156].

Det som kjem frå hjerte, det går til hjerte [By 165].

Det som kjem først i kanna, smaker det lengst av [*Br 161].

Det som kjem først i sekken kjem sist ut [Go 40].

Det som kjem først i sekken, kjem helst sist ut att [*Oy 39].

Det som kjem i segna, veks i lengda [Br 150].

Det som kjem sjeldan, verkar fort friskt og nytt [Oy 129].

Det som kostar lite, er lite vørd [Br 117].

Det som kvar mann liker, er langt å trette om [Oy 89].

Det som ligg i golvet, dett ikkje ned [Oy 48].

Det som manglar i vett, får lykka fylle [By 161].

Det som skal bli stort, vil vakse seint [Go 34].

Det som skal ut, er visst; det som skal inn, er ofte uvisst (om utgifter og inntekter) [Oy 167].

Det som snøgt brasar opp, det brenn ikkje lenge [Br 28].

Det som står lågt, det dett ikkje hardt [Oy 85].

Det som tidlig blømer, vil tidlig bleikne (blakne).

Det som tidlig mognar, vil tidlig morkna [Oy 156].

Det som året krev er visst, og det som det gir er uvisst [Oy 6].

Det spørst vel kor mannen låg om natta [Go 74].

Det stygge varer lenger enn det fine [Oy 91].

Det står fritt å spørje, og fritt å svare nei [Oy 141].

Det står ikkje i åtte år som i åtte dagar [Oy 143].

Det står ikkje på når lykka leitar etter mannen [Oy 93].

Det står ikkje vel til med mannen når han ber om hjelp hos grannen [Go 68].

Det står mang ein prest ved hoggestabben [Go 30].

Det svarer seg ikkje å pisse i sokkane for varmen sin skuld [Br 126].

Det svarte svir ikkje [Oy 148].

Det svik ikkje før det røyner på [Br 172].

Det syner på fjøra kva fuglen er [Oy 32].

Det syner på hamen korleis helsa er [Oy 53].

Det syner på hesten kva hage han går i [Oy 60].

Det syner på huset kva husbonden er [Oy 64].

Det syner på kjøredoningen korleis karen er [Br 99].

Det syner på vennene kva vettet er (Det viser seg på vennekretsen hans kva forstand han har) [Oy 179].

Det syner på verket kva vettet er [Oy 176].

Det søv ikkje alt som blundar [Oy 140].

Det tre veit, det veit snart alle (jf. tysk: Was drei wissen, erfahren bald dreissig) [Oy 159].

Det trengst gode ord til vondt ærend • Det trengst helst gode ord til ei låk ærend [Oy 111, jf. 112).

Det trengst ikkje ris når guten er vis • Det trengst ikkje ris til den som er vis [By 180, Oy 120].

Det trengst ingen meister til å moke fjøset [By 169].

Det trivst ikkje lus i reinskura hus [Br 119].

Det trivst ikkje mus i matlaust hus [Oy 104].

Det umodne kan bli godt, men ikkje det rotne [jf. Oy 116].

Det vakre blir styggare dag for dag, men det stygge står ved lag [Go 78].

Det var på eit hengande hår [By 197].

Det var snautt [Br 191].

Det var så ein stein kunne gråte [By 201].

Det veks trulig i lang tid, det som skal stå lenge [*Oy 173].

Det veks ugras i kvar manns hage [Br 186].

Det verste lyt òg bli gjort (om arbeid) [Oy 176].

Det vesle minskar i vanlykka [*Oy IA] [Oy 90].

Det vi ser og hugsar, kan somtid berge båten.

Det ville vere skam å lengte etter sommaren så lenge det er jul i huset [Br 93].

Det vonde er snart fått (pådratt), og ikkje så snart avgått (gått) [Oy 184, By 185].

Det Vårherre vil ha, kan ingen halde igjen [Go 28].

Djupe sår er seine å lækje [Go 48].

Doktordråpane er dyre, men sakførarblekket dyrare [Br 148].

Drikk først og fremst for tørsten, ikkje for lysta [Oy 21].

Drikk mens du lystar, tønna har ei søster [By 196].

Drukken skipper treng fastande matros [Br 156].

Du blir ikkje kvit sjølv, om du trakkar andre svarte [Go 73].

Du bør halde det du lovar [jf. Oy 53].

Du får vere dristig, men med varsemd.

Du kan lese (preike, moralisere) for tjuven, men ikkje for løgnaren [Go 76].

Du kan sale bukken så han er like kostbar som hesten [Go 94].

Du må ikkje snakke om det! [Br 163].

Du skal ikkje få ein bonde til å tru at reven verpar egg [Go 96].

Du skal ikkje lokke lusa til (senge)fellen, den kjem tidsnok likevel [Go 92].

Du veit knapt nok kva vondt er før du kjenner det [Oy 71].

Dugleik kan spare halve tida [Oy 52].

Dyra er visast (siktar til dyras evne til å kjenne årstida og veret) [Oy 180].

Dyre varer skal ein heller kjøpe på utsal [*Go 71].

Dyre varer skal ein kjøpe i godt lys [*Oy 170].

Dyret er ikkje så dumt at det ikkje har ein vilje [Oy 63].

Død manns arv fer vidt [Go 72].

Døden er enden på alle segner [Oy 19].

Døden er tiltenkt alle [Oy 19].

Døden er viss, tidspunktet uvisst [Oy 19].

Døden står dei unge på lur, og dei gamle for tur [Br 37].

Dårlig smed skuldar støtt på verktøyet [Br 162].

Litteratur
     


   BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
   ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
   © 2002–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]