Islandske ordspråk på norsk og islandsk

13 › 2 › 8

Islandske ordtak
Hurra-innføring i Beowulf

Ordsprog fra Island, islandske ordtak ordspråk

"Det er mangt slags folk som siglar over havet [Islandsk]."

Island ligg på en geologisk varm flekk i havet vest for Noreg. Island har ei gammal lovgivande forsamling, Alltinget, som blei starta i 930 AD. Tynwald på Man i Irskesjøen er enda eldre.
Etter 300 år som uavhengig blei Island med i Noregsveldet på 1200-talet, og kom seinare under Danmark, korleis det nå kunne ha seg! Island blei heilt uavhengig i 1944, og har nesten 300.000 innbyggjarar. Dei er ei blanding av etterkommarane av norrøne sjøfarar og keltarar.
Island er fleire øyer. Den største av dei er den 18. største øya i verda, med våte og kjølege somrar, vulkanar, bukter og fjordarmer, varme kjelder, og flinke små ponniar til rideturer inn i fjellheimen som dominerer det meste av landet. Folket er ikkje lesesky, men i litterær verdsklasse. Talespråket stammar frå norrønt. Islendingar skreiv og tok vare på norrøne skrifter.
Ordspråka frå sagaøya er for det meste frå gamle soger. Utveljing og omsetjing (tilnærming) er ved - T. Kinnes

Islandske ordtak

Dei som blir prist i dei høgste tonane skuffar meg mest. [Grettis]
- Ofleyfingjarnir bregðask mér mest.

Dei som blir rekna for gode, liknar kvarandre i mykje. [Grettis]
- Mart er líkt með þeim sem góðir þykjast.

Det er ein sterk mann å hale reip med (om noko svært vanskeleg). [Njåls saga]
- (Þar er) við ramman reip at draga.

Det er godt (best) å køyre heim med ei heil [uskadd] vogn. [Egils]
- Gott (bezt) heilum vagni heim at aka.

Det er leitt for den som lever i eit fremmend land. [Njåls saga]
- Ilt er þeim er á ólandi er alinn.

Det er mange slags folk som siglar over havet. [Eyrbyggja]
- Margir eru marlíðendr.

Det er venn som åtvarar. (Den er ein venn som åtvarar ein mot det vonde). [Grettis]
- Vinr er sás vörnuð býðr.

Det finst ofte eit troll (trollkvinne) i fagert skinn (lekam). [Eyrbyggja]
- Opt er flagð í fögru skinni.

Det hender mange som ein minst ventar. [Grettis]
- Verðr þat er varir ok svá hitt er eigi varir.

Det som involverer dei som er nær oss, involverer også oss sjølve. [Njåls saga]
- What involves those close to us involves us as well. [Njåls saga]

Ein skal ikkje be lenge om lite. Aasen: "Det er leitt å be lenge om lite." [Njåls saga]
- Eigi skal lengi lítils biðja.

Eitt er lykke, eit anna er dugleik (kraft). Alternativ: Eitt er hell, eit anna dugleik. [Grettis]
- Sitt er hvárt gæfa eða görvileikr.

Gåve ventar gjengjeld. [Med Gislas]
- Æ sér til gildis gjöf el. æ sér gjöf til gjalda.

Ikkje avgjør (viser) utsjånaden dei gode eigenskapane. [Njåls saga]
- Eigi deilir litr kosti. [Abr.]

Ingen er overlag dum om han kan teie. [Grettis]
- Engi er allheimskr ef þegja má.

Ingen får erstatning for ein son utan at han avlar ein sjølv.
- Mangi getr sonar iðgjöld nema sjalfr ali.

Kalde (fiendtlege) er (ofte) kvinners råd (planar), [Njåls saga]
- (Opt) eru köld kvenna ráð.

Mange er vanskelege å sjå gjennom. [Grettis]
- Vandsénir eru margir.

Mange går til eit geitefjøs for å krevje (få) ull. [Grettis]
- Margr ferr í geitarhús ullar at biðja.

No har ein site [vore] så lenge det var mogeleg. [Eyrbyggja]
- Setit er meðan sætt er.

Pengane er fjernare enn livet, først (berge) livet som det viktigaste. [Njåls saga]
- Er fé fjörvi firra.

Ugyldige er den mindreårige sine ord. [Gislas]
- Ómæt [eru] ómaga orð.

Vondt kjem av og til av mangel på etterklokskap. [Cf. Grettis]
- Hlýte jafnan ilt af athugaleysi.

Litteratur

   BRUK. Brukargaiden femner over forkortingar, bøker ordna etter forfattarar og bokstavkodar, ordbøker, design og navigering på nettstaden, søkjeråd, og tilvisingar. [LENKJE]
   ANSVAR UT (ansvarsfråskriving) til gagn for oss: [LENKJE]
   © 2005–2007, Tormod Kinnes. [E-POST]