Norsk del, Gullvekta
Merknadar til danske eventyr
Seksjon › 13   Sett    Søk   Førre Neste

Finn ordbøker

Reservasjonar    Innhald     

Om AT-nummer, ATU-nummer og ML-nummer

"AT" viser til eit internasjonalt klassifiseringssystem for eventyr og skjemtesoger. AT-nummer har blitt ført vidare av ATU-nummer frå 2004. Dei er reviderte AT-nummer [Uther, 2004] [Meir]

AT- og ATU-nummera sorterer historietypar og motivgrupper i internasjonale eventyrkatalogar, der det er rom for godt og vel 2500 enkle intrigar, plott, og variantar.

AT-nummer som har vore i bruk i hundre år, kan vere uendra som ATU-nummer, men det er unntak og skjær i sjøen. "Skjelettet" til ATU-systemet er her: (Grovsorteringa) Dessutan er mange eventyrtypar utan tildelte AT- og ATU-nummer til denne dag. Hundrevis.

❦❦❦❦

Ønska til den late guten

Fritt etter Evald Tang Kristensen 1895:138-39 og 1995 bd 1:215-16.

I ein artikkel av Lene Andersen (2008) om hell og lykke i eventyr samla av Evald Tang Kristensen, er dette eventyret trekt fram. Kongsdotter og slott etter nær sagt ingenting gjort, verkar veldig mystisk.

Kva for oppfatningar kan ein lese ut av at hell og framgang i verda kjem ved å la seg overtale av ein frosk til ei bitte lita anstrenging - mot å få tre ønske oppfylt til takk? Folk legg ulike perspektiv på saka, men trolldom ligg nok i det – talande froskar er teikn på slikt . . .

I Andersens artikkel er nemnt vidare perspektiv omkring å vinne hell og lykke i eit bondesamfunn som var.

[Til eventyret]

Sporven og bjørnen

Henta frå Børresen 1948, s. 16-17.

[Til soga]

Reven og hanen

Frå Børresen, 1948, s. 15.

[Til soga]

Skatten

Gitt att frå Grundtvig 1876:226-30]

[Til soga]

Grisesalet

Gitt att frå Lykke-Olesen og Pedersen1983:162-66.

Bonden i historia er frå Ty, og byen er Ålborg.

[Til soga]

Jomfruspranget

Denne stubben (segna) er gjendikta. Forskjellen mellom segn og eventyr er stundom ikkje god å sjå. Segna finst frå Jacob Grimm si samling tyske segner [1986:1:212 o.a], og på dansk heiter ho "Jomfruspringet" i Thiele si samling [1968:1:71].

[Til soga]

Katten

Skrøna står i Kristensen 1905, nr. 12 (s. 8). Også denne finst mellom Grimm-eventyra på tysk.

[Til soga]

Peder og dei tre kjempene

Originalen heiter "Kæmpernes drab". Eventyret blei først gitt ut i 1873, og er med i Kristensen og Arnstads Eventyr fra Jylland II (1998, 206-14). Den som fortalde eventyret til Kristensen, var læraren Trøstrup i Torsted.

[Til soga]

Kongsdottera på glasberget

AT 530: Kongsdottera på glasberget — Tre brør blir ein etter ein sendt for å vakte ei løe eller ei eng som blir ramponert av eit monster om natta. Dei to eldste brørne blir skremde vekk, men den yngste lykkast og sikrar seg ved det hestar og rustning. Takk vere dei rir han til kongsgarden utan å bli kjent og tar gulleple eller lenker frå ei kongsdotter som har blitt sett høgt opp, på eit glasberg, tilmed. Alle friarane blir samla, så kongen kan finne han som rei så høgt og vann, og då gir helten seg til kjenne og giftar seg med kongsdottera.

Det gjeld å vere skarpskodd.

[Til soga]

  Innhald  


Danske eventyr, merknadar, litteratur  

Andersen, Lene. "Held og lykke: Forestillinger om lykke i sagn og eventyr optegnet af folkemindesamleren Evald Tang Kristensen omkring 1870". Fortid og Nutid, juni 2008, s. 83-106.

Bødker, Laurits. Danske folkeeventyr. København: Rosenkilde og Bagger, 1960.

Børresen, Aage. Eventyr for alle pengene.. København: Gad, 1958.

Basile, Giambattista. The Pentamerone. Tr. Benedetto Croce. 2 band. London: Lane the Bodley Head, 1932.

Ellekilde, Hans. Vore danske folkeæventyr. Første udvalg, København: Det Schønbergske, 1928.

Ewald, Carl, tr. Grimms samlede eventyr. København: Nyt Nordisk Forlag, 1987.

Gregersen, Torben. Varulve, lygtemænd og andre danske sagnvæsener. København: Lademann, 1988.

Grimm Brothers. Grimm's Fairy Tales. London: Penguin Classics, 1995.

Grimm, Jacob Ludwig Karl. The German Legends of the Brothers Grimm. Vol. 1. Ed. and tr. Donald Ward. Philadelphia: The Institute for the Study of Human Issues, 1981.

Grimm, Jacob Ludwig Karl. The German Legends of the Brothers Grimm. Vol. 2. Ed. and tr. Donald Ward. Philadelphia: The Institute for the Study of Human Issues, 1981.

Grimm, Jacob. Deutsche Sagen. Berlin: Neues Leben, 1986.

Grundtvig, Svend, red. Danske Folkeæventyr. Bind 1. København: Hans Reitzel, 1876.

Grundtvig, Svend, red. Danske Folkeæventyr. Bind 2. København: Hans Reitzel, 1878.

Gyldendal. Molboerne. 8.utg. København: Gyldendal, 1965.

James, John W., and Russell Friedman. The Grief Recovery Handbook. 20th Anniversary Expanded ed. New York: HarperCollins, 2009.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland, Tredje Samling (Jyske Folkeminder, bd. 12), 1895, s. 138-39 (nr. 28).

Kristensen, Evald Tang. Molbo- og aggerbohistorier, samt andre dermed beslægtede fortællinger.København: F. V. Backhausen's bogtrykkeri, I kommisjon hos Gyldendal, Kjøbenhavn, 1905, nr. 12 (s. 8).

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland, ved Viveke Arnstad, bd 1, 1995, s 215-16.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland II, ved Vibeke Arndal. Odense: Odense Universitetsforlag, 1998.

Kristensen, Evald Tang. Eventyr fra Jylland III, ved Vibeke Arndal. Odense: Odense Universitetsforlag, 2000.

Lykke-Olesen, Peder, og Ole Pedersen, red. Skattegraveren: En Evald Tang Kristensen antologi. København: Dansklærerforeningen/Skov, 1983.

Nielsen, Egon. Skyggen og andre danske folkesagn. København: Vindrose, 1980.

Ramløv, Preben. Danske folkeeventyr. København: Gyldendal, 1983.

Thiele, Just Mathias. Danmarks folkesagn, 3 band. (red., Per Skar). København: Rosenkilde og Bagger, 1968.

Toggerbo, Rasmus. De gamle molbohistorier. Ebeltoft: Elles Boghandel, 1982.

Uther, Hans-Jörg. The Types of International Folktales: A Classification and Bibliography Based on the System of Antti Aarne and Stith Thompson. Vols 1-3. FF Communications No. 284-86, Helsinki: Academia Scientiarum Fennica, 2004.

Danske eventyr, merknadar, opp    Seksjon     Sett    Neste

Danske eventyr, merknadar. Brukargaid  ᴥ  Ansvarsfråskriving
© 2000–2017, Tormod Kinnes. [E‑post]